I KK 155/22

Sąd Najwyższy2022-05-30
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
prawo karnejazda pod wpływemwarunkowe umorzenieśrodek karnyzakaz prowadzenia pojazdówSąd Najwyższykasacja

Sąd Najwyższy uchylił orzeczony środek karny zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres trzech lat, uznając go za niezgodny z prawem w kontekście warunkowego umorzenia postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego, który warunkowo umorzył postępowanie karne wobec A.S. za jazdę pod wpływem alkoholu i orzekł zakaz prowadzenia pojazdów na trzy lata. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie art. 67 § 3 k.k., wskazując, że okres zakazu w przypadku warunkowego umorzenia nie może przekroczyć dwóch lat. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił wyrok w części dotyczącej środka karnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść oskarżonego A.S. od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt VII K (…). Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec A.S. za jazdę samochodem w stanie nietrzeźwości, orzekając jednocześnie środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 67 § 3 k.k., wskazując, że w przypadku warunkowego umorzenia postępowania, zakaz prowadzenia pojazdów może być orzeczony jedynie na okres od roku do dwóch lat. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że orzeczenie zakazu na okres trzech lat stanowi rażącą obrazę przepisu. Pomimo że środek karny został już wykonany, Sąd Najwyższy podkreślił, że prawidłowe rozstrzygnięcie w tej sprawie ma istotny wpływ na inną toczącą się sprawę przeciwko A.S. o przestępstwo z art. 244 k.k. (złamanie zakazu prowadzenia pojazdów). W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej środka karnego i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, okres ten jest ograniczony do dwóch lat.

Uzasadnienie

Przepis art. 67 § 3 k.k. w swojej końcowej części stanowi, że okres orzekania zakazu prowadzenia pojazdów w przypadku warunkowego umorzenia postępowania jest ograniczony do dwóch lat, co stanowi wyjątek od zasady ogólnej z art. 43 § 1 k.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (w zakresie zarzutu)

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 67 § § 3

Kodeks karny

Okres zakazu prowadzenia pojazdów w przypadku warunkowego umorzenia postępowania jest ograniczony do 2 lat.

Pomocnicze

k.k. art. 66 § § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 67 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 39 § pkt 3

Kodeks karny

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 63 § § 4

Kodeks karny

k.k. art. 244

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów na okres trzech lat w sytuacji warunkowego umorzenia postępowania narusza art. 67 § 3 k.k., który ogranicza ten okres do dwóch lat.

Godne uwagi sformułowania

okres na jaki orzeka się ten środek karny w oparciu o przepis art. 67 § 3 in fine k.k., jest ograniczony do 2 lat, co stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 43 § 1 k.k. orzeczenie wobec oskarżonego A. S. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat – na podstawie art. 67 § 3 k.k., stanowi rażącą obrazę tego przepisu wobec przekroczenia ustawowej granicy okresu orzekania tego środka.

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący, sprawozdawca

Dariusz Kala

członek

Piotr Mirek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 67 § 3 k.k. w zakresie maksymalnego okresu zakazu prowadzenia pojazdów przy warunkowym umorzeniu postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji warunkowego umorzenia postępowania karnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego – prawidłowego stosowania środków karnych w kontekście warunkowego umorzenia, co ma praktyczne znaczenie dla prawników i osób objętych postępowaniem.

Sąd Najwyższy koryguje błąd w orzeczeniu zakazu prowadzenia pojazdów: trzy lata to za długo przy warunkowym umorzeniu.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I KK 155/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 maja 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Dariusz Kala
‎
SSN Piotr Mirek
w sprawie A. S.
oskarżonego z art. 178a § 1 k.k.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 30 maja 2022 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść
od wyroku Sądu Rejonowego w W.
z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt VII K (…)
uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. co do orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych (pkt II wyroku), i w tym zakresie sprawę A. S.  przekazuje Sądowi Rejonowemu w W.  do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt VII K (…), warunkowo umorzył, na okres trzech lat  próby, postępowanie karne przeciwko A. S.  oskarżonemu  o to, że w dniu 30 maja 2018 r. w W.  na ul. A.  kierował samochodem marki K.
[…]
o nr rej. (…) będąc w stanie nietrzeźwości, mając 0,93 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. o czyn z art. 178a § 1 k.k. (pkt I tego wyroku), jednocześnie na podstawie art. 67 § 3 k.k.  orzekł wobec oskarżonego A. S.  środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na
okres trzech lat,
zaliczając na poczet orzeczonego środka, na podstawie art. 63 § 4 k.k., okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 30 maja 2018 r. do 5 grudnia 2018 r. (pkt II wyroku), oraz na mocy art. 67 § 3 k.k., orzekł od niego świadczenie pieniężne w kwocie pięciu tysięcy złotych na rzecz Funduszu P.  (pkt III wyroku), jak też  zasądził na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w łącznej kwocie 170  złotych (k. 65-66).
Wyrok ten  uprawomocnił się w dniu 13 grudnia 2018 r., bez postępowania odwoławczego (k. 67).
Od tego wyroku kasację na korzyść oskarżonego A. S.  złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył go w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym (pkt II wyroku),
zarzucając
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 67 § 3 k.k., poprzez orzeczenie wobec oskarżonego A. S. - w odniesieniu do którego, na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. i art. 67 § 1 k.k., Sąd warunkowo umorzył, na okres próby wynoszący trzy lata, postępowanie karne w sprawie o czyn z art. 178a § 1 k.k. - na okres trzech lat środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, podczas gdy zgodnie z powołanym przepisem, w sytuacji warunkowego umorzenia postępowania, orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów możliwe jest wyłącznie w granicach od roku do dwóch lat. Podnosząc ten zarzut Prokurator Generalny
wniósł
o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w W.  do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
.
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co pozwala na jej uwzględnienie w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
W świetle dyspozycji przepisu art. 67 § 3 k.k. jest bowiem oczywiste, że zaskarżone orzeczenie zapadło z rażącym naruszenie tej normy prawa materialnego. Warunkowe umorzenie postępowania karnego następuje na okres próby i może zostać połączone z środkiem karnym zakazu prowadzenia pojazdów przewidzianym w art. 39 pkt 3 kk. Zauważyć trzeba jednak, że okres na jaki orzeka się ten środek karny w oparciu o przepis art. 67 § 3
in fine
k
.
k
.
, jest ograniczony do 2 lat, co stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 43 § 1 k.k. ( por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2002 r., sygn. akt I KZP 33/01, LEX 50503; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt III KK 481/13, LEX nr 1427472).
Tym samym, orzeczenie wobec oskarżonego A. S.  środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat –  na podstawie art. 67 § 3 k.k., stanowi rażącą obrazę tego przepisu wobec przekroczenia ustawowej granicy okresu orzekania tego środka. Wpływ tego uchybienia jest oczywisty, albowiem w jego następstwie doszło do ustalenia okresu trwania środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na czas przekraczający granicę zakreśloną w ustawie..
Co prawda środek kamy, orzeczony na mocy zaskarżonego wyroku o sygn. akt VII K (…), został już wykonany w dniu 30 maja 2021 r., w związku z upływem trzyletniego okresu na jaki go orzeczono i tym samym oskarżony A. S.  nabył już uprawnienia do ubiegania się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami (k.74). Nie uszło jednak uwadze Prokuratora Generalnego, że w ramach sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym w W.  pod sygn. akt II K (…), A. S.  został oskarżony o to, że w dniu 21 stycznia 2021 r. w W.  prowadził w ruchu lądowym samochód marki Skoda o nr rej. (…) mimo orzeczonego wcześniej przez Sąd Rejonowy w W. zakazu kierowania pojazdami mechanicznymi od dnia 30 maja 2018 r. do dnia 30 maja 2021 r., w sprawie o sygn. akt VII K (…), tj. o występek z art. 244 k.k. Trafnie zatem  zauważono w uzasadnieniu kasacji, że prawidłowe rozstrzygnięcie Sądu
meriti
, w sprawie o sygn. akt VII K (…), w sposób istotny rzutuje na pozycję faktyczną i prawną oskarżonego A. S. w  postępowaniu, toczącym się we wspomnianej  sprawie o sygnaturze II K (…).
Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy, z mocy art. 535 § 5  k.p.k. i art. 537 § 2 k.p.k., orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI