I KK 151/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika małoletniej oskarżycielki posiłkowej K. K. od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 22 stycznia 2026 r., sygn. akt VII Ka 1132/25, który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Nysie z dnia 2 września 2025 r., sygn. akt II K 371/25. Kasacja dotyczyła części wyroku Sądu Okręgowego, w której oskarżony J. K. został uniewinniony od popełnienia czynu z art. 209 § 1 k.k. w zakresie obowiązku alimentacyjnego wobec córki K. K. oraz w zakresie kosztów zastępstwa procesowego. Pełnomocnik zarzucił rażącą obrazę prawa materialnego, w szczególności art. 209 § 1 k.k., poprzez jego błędną wykładnię. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 523 § 3 k.p.k., stwierdził, że kasacja na niekorzyść oskarżonego może być wniesiona jedynie w razie jego uniewinnienia lub umorzenia postępowania. Ponieważ w niniejszej sprawie zapadł wyrok skazujący J. K. za czyn z art. 209 § 1 k.k. (kara 3 miesięcy ograniczenia wolności), kasacja wniesiona na jego niekorzyść została uznana za niedopuszczalną z mocy ustawy i pozostawiono ją bez rozpoznania. Jednocześnie, Sąd Najwyższy zwolnił małoletnią oskarżycielkę posiłkową od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 523 § 3 k.p.k. dotyczącego dopuszczalności kasacji na niekorzyść oskarżonego w przypadku wyroku skazującego, nawet po zmianie opisu czynu.
Dotyczy wyłącznie kwestii proceduralnych związanych z wnoszeniem kasacji w sprawach karnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy kasacja na niekorzyść oskarżonego może być wniesiona w sytuacji, gdy wyrok sądu odwoławczego zmienił wyrok sądu pierwszej instancji, ale nadal utrzymał skazanie, a jedynie zmodyfikował opis czynu i karę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja na niekorzyść oskarżonego może być wniesiona jedynie w razie jego uniewinnienia albo umorzenia postępowania, zgodnie z art. 523 § 3 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 523 § 3 k.p.k. jest gwarancyjny i nie może być interpretowany rozszerzająco. Skoro w sprawie zapadł wyrok skazujący, a nie uniewinniający, wniesienie kasacji na niekorzyść oskarżonego jest niedopuszczalne z mocy ustawy.
Czy sporadyczne świadczenia w naturze lub okresowe sprawowanie opieki nad dzieckiem wyłączają odpowiedzialność za przestępstwo niealimentacji z art. 209 § 1 k.k.?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, ponieważ kasacja została uznana za niedopuszczalną. Jednakże, argumentacja pełnomocnika wskazuje na spór interpretacyjny w tej materii.
Uzasadnienie
Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej zarzucił Sądowi Okręgowemu błędną wykładnię art. 209 § 1 k.k., polegającą na przyjęciu, że dla bytu przestępstwa konieczny jest negatywny stosunek psychiczny do obowiązku alimentacyjnego, a kontakty z dzieckiem i okazjonalne wydatki mogą zastąpić obowiązek alimentacyjny określony prawomocnym orzeczeniem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | skazany/oskarżony |
| K. K. | osoba_fizyczna | małoletnia oskarżycielka posiłkowa |
| E. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona/dziecko |
Przepisy (17)
Główne
k.p.k. art. 530 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 531 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 209 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo uchylania się od obowiązku alimentacyjnego. W niniejszej sprawie kluczowa była interpretacja znamienia 'uchyla się' oraz kwestia, czy sporadyczne świadczenia lub kontakty z dzieckiem wyłączają odpowiedzialność.
k.p.k. art. 523 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Kasacja na niekorzyść może być wniesiona jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania. Kluczowe dla rozstrzygnięcia o dopuszczalności kasacji.
Pomocnicze
k.k. art. 34 § § 1aa pkt 1
Kodeks karny
k.k. art. 34 § § 1a pkt 1
Kodeks karny
k.k. art. 35 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 34 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 72 § § 1 pkt 3
Kodeks karny
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § § 4 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 521
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja na niekorzyść oskarżonego jest niedopuszczalna, gdyż nie doszło do jego uniewinnienia ani umorzenia postępowania, a jedynie do zmiany opisu czynu i kary w wyroku skazującym.
Odrzucone argumenty
Argumentacja pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej dotycząca błędnej wykładni art. 209 § 1 k.k. i konieczności uwzględnienia kasacji.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy i jako wadliwie przyjęta musiała zostać pozostawiona bez rozpoznania • kasacja na niekorzyść można wnieść jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania • Gwarancyjny zapis art. 523 § 3 k.p.k. [...] nie może być interpretowany w sposób rozszerzający
Skład orzekający
Andrzej Stępka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 523 § 3 k.p.k. dotyczącego dopuszczalności kasacji na niekorzyść oskarżonego w przypadku wyroku skazującego, nawet po zmianie opisu czynu."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kwestii proceduralnych związanych z wnoszeniem kasacji w sprawach karnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem do wniesienia kasacji, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Jednak brak merytorycznego rozstrzygnięcia obniża jej ogólną atrakcyjność.
“Kiedy kasacja na niekorzyść jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.