I KK 149/23

Sąd Najwyższy2023-07-06
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
warunkowe umorzenieniekaralnośćkarakasacjaSąd Najwyższyprawo karneprzestępstwo umyślne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne wobec osoby już wcześniej karanej za umyślne przestępstwo, uznając rażące naruszenie prawa materialnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego w W., który warunkowo umorzył postępowanie karne wobec A. W. za czyn z art. 292 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie art. 66 § 1 k.k., wskazując, że oskarżona była już prawomocnie skazana za inne umyślne przestępstwo w dacie orzekania. Sąd Najwyższy przychylił się do tego zarzutu, uchylając zaskarżony wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść oskarżonej A. W. w sprawie o czyn z art. 292 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 23 maja 2022 r. warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonej na okres próby dwóch lat, zasądzając jednocześnie koszty procesu. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 29 czerwca 2022 r. Prokurator Generalny zarzucił w kasacji rażące naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 66 § 1 k.k., wskazując, że warunkowe umorzenie postępowania jest możliwe tylko wobec sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne. Tymczasem w dacie orzekania przez Sąd Rejonowy, A. W. była już prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo z art. 157 § 2 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną w stopniu oczywistym, podkreślając bezwzględny charakter przesłanki niekaralności za przestępstwo umyślne. Stwierdził, że sąd powinien dołożyć należytej staranności w celu uzyskania aktualnych informacji o karalności oskarżonego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wałbrzychu, wskazując na konieczność prawidłowego zastosowania przepisów prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, warunkowe umorzenie postępowania karnego jest możliwe tylko wobec sprawcy niekaranego uprzednio za przestępstwo umyślne.

Uzasadnienie

Przepis art. 66 § 1 k.k. jednoznacznie stanowi, że warunkowe umorzenie jest możliwe tylko wobec osoby niekaranej za przestępstwo umyślne. Jest to przesłanka obiektywna, niezależna od wiedzy sądu. Sąd powinien dołożyć należytej staranności w celu uzyskania aktualnych informacji o karalności oskarżonego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
A. W.osoba_fizycznaoskarżona
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Sąd Rejonowy w W.instytucjasąd niższej instancji
Sąd Okręgowy w Ś.instytucjasąd niższej instancji
M. G.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (7)

Główne

k.k. art. 66 § § 1

Kodeks karny

Warunkowe umorzenie postępowania karnego jest możliwe tylko wobec sprawcy niekaranego uprzednio za przestępstwo umyślne. Jest to przesłanka obiektywna.

Pomocnicze

k.k. art. 292 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 67 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 157 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 66 § 1 k.k. poprzez warunkowe umorzenie postępowania wobec osoby już prawomocnie skazanej za umyślne przestępstwo.

Godne uwagi sformułowania

Warunkowe umorzenie postępowania karnego jest zatem możliwe tylko wobec osoby niekaranej uprzednio za przestępstwo umyślne. Wymóg niekaralności za przestępstwo ma bowiem charakter bezwzględny, a karalność taka wyklucza możliwość orzeczenia o takim umorzeniu. Warunek braku karalności za przestępstwo umyślne należy do stanu obiektywnego i nie zależy od wiedzy sądu rozpoznającego sprawę. Wydając wyrok sąd powinien dołożyć należytej staranności, aby uzyskać aktualne informacje dotyczące karalności oskarżonego.

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Piotr Mirek

członek

Eugeniusz Wildowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie wymogu niekaralności jako bezwzględnej przesłanki warunkowego umorzenia postępowania karnego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych, w których rozważane jest warunkowe umorzenie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje kluczową, choć często pomijaną, przesłankę warunkowego umorzenia postępowania karnego, co jest istotne dla praktyki prawniczej i zrozumienia zasad prawa karnego.

Czy można warunkowo umorzyć sprawę, jeśli oskarżony już był karany? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KK 149/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 lipca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Błaszczyk (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Piotr Mirek
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz
Protokolant Jolanta Włostowska
w sprawie
A. W.
oskarżonej z art. 292 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 6 lipca 2023 r.
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść oskarżonej
od wyroku Sądu Rejonowego w W.
z dnia 23 maja 2022 r., sygn. akt III K 1938/20,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wałbrzychu.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 23 maja 2022 r. Sąd Rejonowy w W., orzekając w sprawie o sygn. akt III K 1938/20:
1.
postępowanie karne przeciwko
A. W.
oskarżonej o to, że: od dnia 22 czerwca 2018 r. do dnia 26 czerwca 2018 r. w W., woj. […] w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, działając jako wspólnik E. S.C. ul. […] W., nabyła od nieznanych osób sztabki ołowiu w łącznej ilości 19.680 kg o wartości 123.273,00 zł, które dnia 2 lipca 2018 r. sprzedała w ilości 19.640 kg firmie M. Sp. z o.o., ul. […] w W. za kwotę 161.048 zł, gdzie na podstawie okoliczności towarzyszących tej transakcji powinna i mogła przypuszczać, że ołów ten został uzyskany za pomocą czynu zabronionego, to jest o występek z art. 292 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył na okres próby 2 (dwóch) lat;
2.
zasądził od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa koszty procesu i wymierzył jej opłatę w wysokości 100 zł.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i uprawomocnił się z dniem 29 czerwca 2022 r.
Kasację na niekorzyść oskarżonej wniósł Prokurator Generalny, który zarzucił
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 66 § 1 k.k., polegające na warunkowym umorzeniu postępowania karnego przeciwko A. W. w sytuacji, kiedy w dacie wyrokowania przez Sąd
meriti
była ona prawomocnie skazana za występek z art. 157 § 2 k.k., a zatem nie została spełniona przewidziana w powyższym przepisie przesłanka braku karalności sprawcy za przestępstwo umyślne
.
W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wałbrzychu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym (art. 535 § 5 k.p.k.).
Z treści art. 66 § 1 k.k. jednoznacznie wynika, że: „Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa”.
Warunkowe umorzenie postępowania karnego jest zatem możliwe tylko wobec osoby niekaranej uprzednio za przestępstwo umyślne. Tymczasem w przedmiotowej sprawie, w trakcie orzekania przez Sąd Rejonowy w W. - A. W. była już prawomocnie skazana wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 17 marca 2021 roku, sygn. akt III K […], zmienionym wyrokiem Sądu Okręgwego w Ś. z nia 14 lipca 2021 roku, sygn. akt IV Ka […] - za umyślne przestępstwo z art. 157 § 2 k.k. na karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych grzywnych po 20 zł każda stawka wraz z obowiązkiem zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonej M. G.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 maja 2016 r., III KK 485/15, wskazał, że: „Okoliczność czy sąd orzekający dysponował aktualnymi danymi o karalności oskarżonego, a nawet obiektywnie mógł takimi danymi dysponować, dla możliwości zastosowania warunkowego umorzenia postępowania nie ma żadnego znaczenia. Wymóg niekaralności za przestępstwo ma bowiem charakter bezwzględny, a karalność taka wyklucza możliwość orzeczenia o takim umorzeniu” (Legalis nr 1460609).
Warunek braku karalności za przestępstwo umyślne należy do stanu obiektywnego i nie zależy od wiedzy sądu rozpoznającego sprawę. Wydając wyrok sąd powinien dołożyć należytej staranności, aby uzyskać aktualne informacje dotyczące karalności oskarżonego.
W tym stanie rzeczy, stwierdzając, że miała miejsce rażąca obraza prawa wskazanego w kasacji, która wywarła istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej (art. 537 § 2 k.p.k.).
Ponownie procdując Sąd
meriti
winien mieć powyższe uwagi na względzie i prawidłowo zastosować przepisy prawa.
[JML]
[ł.n]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI