I KK 142/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze w części dotyczącej kary za przestępstwo seksualne wobec małoletniej, uznając, że wymierzona kara była niższa niż ustawowe minimum.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze, który skazał M. J. za obcowanie płciowe z małoletnią poniżej 15 lat. Sąd Rejonowy wymierzył karę 2 lat pozbawienia wolności, jednak Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że ze względu na czyn ciągły i przepis art. 57b k.k., dolna granica ustawowego zagrożenia wynosi 2 lata i miesiąc pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną i uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Sprawa dotyczyła kasacji Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 27 września 2022 r., sygn. akt II K 1325/21, którym M. J. został skazany za czyn z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. (obcowanie płciowe z małoletnią poniżej 15 lat w warunkach czynu ciągłego). Sąd Rejonowy wymierzył oskarżonemu karę 2 lat pozbawienia wolności. Prokurator Generalny w swojej kasacji zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na wymierzeniu kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia. Zgodnie z art. 200 § 1 k.k., kara wynosi od 2 do 12 lat pozbawienia wolności, a zgodnie z art. 57b k.k., w przypadku czynu ciągłego, kara powinna być wymierzona powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia. W tej sytuacji, dolna granica wynosiła 2 lata i miesiąc pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywistą i zasadną. Stwierdził, że wymierzenie kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, bez zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary, stanowi rażące naruszenie prawa karnego materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku w części dotyczącej kary. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, wymierzenie kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, przy jednoczesnym niezastosowaniu instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary, jest rażącym naruszeniem prawa karnego materialnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 200 § 1 k.k. i art. 57b k.k., dolna granica ustawowego zagrożenia za czyn ciągły z art. 200 § 1 k.k. wynosi 2 lata i miesiąc pozbawienia wolności. Wymierzenie kary 2 lat pozbawienia wolności było więc poniżej tej granicy, co stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku w części dotyczącej kary i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 200 § § 1
Kodeks karny
Określa karę pozbawienia wolności od lat 2 do 12 za obcowanie płciowe z małoletnim poniżej lat 15 lub inne czynności seksualne.
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
Definiuje czyn ciągły, który ma zastosowanie w przypadku popełnienia kilku podobnych przestępstw w krótkich odstępach czasu, na podstawie jednego zamiaru.
k.k. art. 57b
Kodeks karny
Nakazuje wymierzenie kary za przestępstwo popełnione w warunkach czynu ciągłego (art. 12 § 1 k.k.) w wysokości powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia do podwójnej wysokości górnej granicy ustawowego zagrożenia.
Pomocnicze
k.k. art. 41a § § 2 i § 4
Kodeks karny
Podstawa orzeczenia środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonej.
k.k. art. 41 § § 1a
Kodeks karny
Podstawa orzeczenia środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem małoletnich.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Reguluje tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymierzenie kary pozbawienia wolności poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, przy braku zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary, stanowi rażące naruszenie prawa karnego materialnego.
Godne uwagi sformułowania
wymierzenie kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia rażące naruszenie prawa karnego materialnego oczywisty wpływ na zapadły wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze
Skład orzekający
Michał Laskowski
przewodniczący
Małgorzata Gierszon
sprawozdawca
Dariusz Kala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymiaru kary w przypadku czynu ciągłego oraz konsekwencji wymierzenia kary poniżej ustawowego minimum."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wymierzenia kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia w kontekście czynu ciągłego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy poważnego przestępstwa seksualnego wobec dziecka i pokazuje, jak istotne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa karnego, nawet w kwestii wymiaru kary.
“Sąd Najwyższy koryguje karę za przestępstwo seksualne: czy wymiar sprawiedliwości zawsze stosuje prawo idealnie?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KK 142/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca) SSN Dariusz Kala Protokolant Weronika Woźniak w spr awie M. J. skazanego za czyn z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 14 czerwca 2023 r. kasacji Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 27 września 2022 r., sygn. akt II K 1325/21, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE M. J. został oskarżony o to, że w okresie od dnia 12 listopada 2020 r. do dnia 11 grudnia 2020 r. w J. G. działając w kr ó tkich odstępach czasu i wykonaniu z g ó ry powziętego zamiaru obcował płciowo z małoletnią poni żej 15 lat A. M., tj. o czyn z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Wyrokiem z dnia 27 września 2022 r. o sygn. akt II K 1325/21 Sąd Rejonowy w Jeleniej G ó rze: I. uznał oskarżonego M. J. za winnego popełnienia czynu opisanego w części wstępnej wyroku, tj. czynu z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 57b k.k. wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolnoś ci; II. na podstawie art. 41a § 2 i § 4 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu kontaktowania się z małoletnią pokrzywdzoną A. M. w jakikolwiek spos ó b oraz zbliżania się do ma łoletniej pokrzywdzonej A. M. na odległość mniejszą niż 30 metr ó w na okres 10 lat; III. na podstawie art. 41 § 1a k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu zajmowania wszelkich stanowisk, wykonywania wszelkich zawod ó w lub działalności związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na okres 5 lat. Orzeczenie uprawomocnił o si ę, bez postępowania odwoławczego, z dniem 5 października 2022 r. Jego pisemne uzasadnienie nie zostało sporządzone. Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze został zaskarżony kasacją przez Prokuratora Generalnego w zakresie zawartego w pkt I orzeczenia o karze, na niekorzyść oskarżonego M. J.. Skarżący zarzucił w nim rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepis ó w prawa materialnego, a mianowicie art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 57b k.k., polegające na wymierzeniu oskarżonemu M. J., za popełnienie w warunkach czynu ciągłego - art. 12 § 1 k.k., przestępstwa określonego w art. 200 § 1 k.k., kary 2 lat pozbawienia wolności, a więc poniżej dolnego ustawowego zagrożenia, kt ó re ze względu na zawarty w art. 57b k.k. nakaz wymierzenia kary w wysokości powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, wynosi dwa lata i miesiąc pozbawienia wolności. W związku z tym zarzutem skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Jeleniej G ó rze do ponownego rozpoznania. S ąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywi ście zasadna. Zaskar żony wyrok został wydany z rażącym i mającym istotny wpływ na jego treść naruszeniem przepis ó w prawa karnego materialnego, wskazanych w zarzucie kasacji. W realiach rozpatrywanej sprawy, uznając oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu występku, Sąd podzielił jednocześnie stanowisko zawarte w akcie oskarżenia, ż e M. J. dopuścił się go w warunkach czynu ciągłego. Wskazując zaś podstawę wymiaru kary za przypisane przestępstwo, Sąd ten, obok art. 200 § 1 k.k., zasadnie wskazał r ó wnież art. 57b k.k., kt ó ry zawiera nakaz wymierzenia za przypisane sprawcy przestępstwo, popełnione w warunkach określonych w art. 12 § 1 k.k., kary w wysokości powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia do podw ó jnej wysokoś ci g ó rnej granicy ustawowego zagrożenia. Z godnie z treścią art. 200 § 1 k.k., kto obcuje płciowo z małoletnim poniżej lat 15 lub dopuszcza się wobec takiej osoby innej czynności seksualnej lub doprowadzają do poddania się takim czynnościom albo do ich wykonania, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12. Uwzględniając więc dyspozycję art. 57b k.k., dolna granica ustawowego zagrożenia za ten występek popełniony w warunkach art. 12 § 1 k.k. wynosi 2 lata i miesiąc. Tymczasem orzeczenie Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze prawomocnie ukształtowało wymierzoną oskarżonemu karę poni żej wskazanej wartości. Jak jednolicie przyjmuje się w judykaturze Sądu Najwyższego, wymierzenie kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, przy jednoczesnym niezastosowaniu instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary, jest rażącym naruszeniem prawa karnego materialnego, kt ó re miało oczywisty wpływ na zapadły wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2009 r., IV KK 118/09. LEX nr 608258). Maj ą c powy ż sze na uwadze S ą d Najwy ż szy orzek ł , jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI