I KK 135/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez Zastępcę Prokuratora Generalnego do Spraw Wojskowych od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w L. z dnia 6 września 2019 r., sygn. akt Sg [...], który skazał st. szer. rez. K. Z. za popełnienie przestępstwa z art. 338 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności. Kasacja zarzucała obrazę prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 338 § 2 k.k., argumentując, że zachowanie skazanego wypełniało znamiona art. 338 § 1 k.k. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska kasacji, uznając, że Wojskowy Sąd Garnizonowy rażąco wadliwie zastosował przepis prawa materialnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że przestępstwo samowolnego oddalenia (art. 338 § 1-3 k.k.) jest przestępstwem trwałym, a dni wolne od służby przerywają okres jego trwania. Dla zastosowania art. 338 § 2 k.k. kluczowe jest jednorazowe pozostawanie poza jednostką przez okres dłuższy niż 48 godzin, a nie suma krótszych okresów, co jest sprzeczne z wykładnią Sądu Najwyższego opartą na uchwale WZP 2/12 i postanowieniu WK 1/12. Sąd Najwyższy wskazał, że przyjęcie sumowania krótszych okresów i stosowanie art. 12 k.k. w celu osiągnięcia łącznego czasu powyżej 48 godzin stanowi obejście przepisów i wypacza sens typu kwalifikowanego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu, wskazując na konieczność uwzględnienia prawidłowej wykładni przepisów dotyczących samowolnego oddalenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia przepisów dotyczących przestępstwa samowolnego oddalenia żołnierza, w szczególności rozróżnienie między art. 338 § 1 a § 2 k.k. oraz wpływ dni wolnych od służby na bieg przestępstwa trwałego.
Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i ich obowiązków służbowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zachowanie żołnierza polegające na wielokrotnym, krótkotrwałym (nieprzekraczającym jednorazowo 48 godzin) samowolnym pozostawaniu poza jednostką wojskową, które łącznie trwało powyżej 48 godzin, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 338 § 2 k.k. (samowolne oddalenie trwające powyżej 48 godzin), czy też może być kwalifikowane jako przestępstwo z art. 338 § 1 k.k. (co najmniej dwukrotne samowolne oddalenie w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące, nieprzekraczające jednorazowo 48 godzin)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zachowanie takie nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 338 § 2 k.k. Przepis ten wymaga jednorazowego pozostawania poza jednostką przez okres dłuższy niż 48 godzin. Sumowanie krótszych okresów, nawet jeśli obejmowane są jednym zamiarem i łącznie przekraczają 48 godzin, stanowi obejście prawa i nie może być podstawą do zastosowania art. 338 § 2 k.k. W przypadku, gdy poszczególne oddalenia nie przekraczają 48 godzin, a wystąpiły co najmniej dwukrotnie w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące, właściwą kwalifikacją jest art. 338 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym przestępstwo samowolnego oddalenia jest przestępstwem trwałym, a dni wolne od służby przerywają jego bieg. Kluczowe jest jednorazowe pozostawanie poza jednostką przez czas określony w ustawie. Sumowanie krótszych okresów, nawet przy zastosowaniu art. 12 k.k., jest niedopuszczalne i stanowi obejście przepisów, wypaczając sens stopniowania odpowiedzialności w art. 338 § 1-3 k.k.
Czy dni wolne od służby przerywają bieg okresu trwania przestępstwa samowolnego oddalenia z art. 338 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dni wolne od służby przerywają okresy utrzymywania stanu samowolnej nieobecności w jednostce wojskowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na postanowienie z dnia 23 kwietnia 2012 r., sygn. WK 1/12, które stwierdza, że ze względu na trwały charakter przestępstwa samowolnego oddalenia, dni wolne od służby przerywają okresy utrzymywania stanu samowolnej nieobecności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. Z. | osoba_fizyczna | oskarżony/skazany |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 338 § 1
Kodeks karny
Penalizuje zachowanie żołnierza, który co najmniej dwukrotnie w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące, samowolnie opuszcza swoją jednostkę lub wyznaczone miejsce przebywania albo samowolnie poza nimi pozostaje w wymiarze nieprzekraczającym jednorazowo 48 godzin.
k.k. art. 338 § 2
Kodeks karny
Penalizuje zachowanie żołnierza, który samowolnie opuszcza swoją jednostkę lub wyznaczone miejsce przebywania albo samowolnie poza nimi pozostaje przez okres powyżej 48 godzin, nie dłużej jednak niż przez okres 7 dni. Wymaga jednorazowego pozostawania poza jednostką przez okres dłuższy niż 48 godzin, a nie sumowania krótszych okresów.
Pomocnicze
k.k. art. 12
Kodeks karny
Dotyczy popełnienia czynu zabronionego w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru. Sąd Najwyższy uznał, że jego zastosowanie w celu sumowania okresów samowolnego oddalenia poniżej 48 godzin i osiągnięcia łącznego czasu powyżej 48 godzin stanowi obejście przepisów.
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zasądzenia od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.
u.s.w.ż.z. art. 60 § 1-4
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Określa czas, w którym żołnierz zawodowy jest zobowiązany do wykonywania obowiązków służbowych lub pozostawania w gotowości do ich wykonywania, co ma znaczenie dla ustalenia czasu popełnienia przestępstw z art. 338 k.k.
k.k. art. 35 § 1
Kodeks karny
Dotyczy obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne jako element kary ograniczenia wolności.
k.k. art. 39 § 8
Kodeks karny
Dotyczy orzekania środka karnego w postaci podania wyroku do publicznej wiadomości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne zastosowanie art. 338 § 2 k.k. poprzez sumowanie krótszych okresów samowolnego oddalenia zamiast wymagania jednorazowego pozostawania poza jednostką przez okres dłuższy niż 48 godzin. • Niewłaściwe uwzględnienie charakteru przestępstwa trwałego i wpływu dni wolnych od służby na bieg jego trwania.
Godne uwagi sformułowania
przestępstwo samowolnego oddalenia jest przestępstwem trwałym • dni wolne od służby przerywają okresy utrzymywania stanu jego samowolnej nieobecności • dla przyjęcia realizacji znamion tego przepisu niedopuszczalne jest sumowanie czasu przebywania poza jednostką lub w wyznaczonym miejscu w sytuacji, kiedy mamy do czynienia z wielością jednorazowych zdarzeń • tego rodzaju wykładnia mogłaby w pewnych sytuacjach prowadzić do odpowiedzialności z art. 338 § 2 k.k. nawet wówczas, gdyby nie było podstaw do odpowiedzialności za typ podstawowy, określony w art. 338 § 1 k.k., co wypaczałoby sens typu kwalifikowanego.
Skład orzekający
Marek Siwek
przewodniczący-sprawozdawca
Antoni Bojańczyk
członek
Igor Zgoliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących przestępstwa samowolnego oddalenia żołnierza, w szczególności rozróżnienie między art. 338 § 1 a § 2 k.k. oraz wpływ dni wolnych od służby na bieg przestępstwa trwałego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i ich obowiązków służbowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy interpretacji przepisów karnych w kontekście wojskowym, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie wojskowym i karnym. Pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna wykładnia przepisów i orzecznictwa.
“Czy 136 godzin poza jednostką to zawsze przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową różnicę w prawie wojskowym.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.