I KK 134/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego A.J. od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Krzyków we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt VII K 777/22. Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 209 § 1 k.k. (niealimentacja), przyjmując, że stanowiło ono jeden występek popełniony w okresie od 15 grudnia 2015 r. do lutego 2022 r., z wyłączeniem pewnych okresów. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 1 lutego 2023 r. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. i art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.) polegające na zaniechaniu wyjaśnienia uprzedniej karalności, co doprowadziło do niedokładnego określenia przypisanego czynu. Podniesiono, że skazany był już wcześniej prawomocnie skazany za występek na szkodę tego samego małoletniego pokrzywdzonego, obejmujący okres częściowo pokrywający się z okresem przypisanym w zaskarżonym wyroku. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywistą i zasadną. Stwierdził, że zaskarżony wyrok zapadł z rażącym naruszeniem przepisów procesowych, skutkującym nieprawidłowym określeniem czasu przestępnego działania, obejmującym częściowo okres, za który skazany został już wcześniej prawomocnie skazany. Sąd Rejonowy posiadał dane o istnieniu poprzedniego wyroku skazującego, co wynikało z kart karnych, jednak nie uzyskał jego odpisu i nie uwzględnił go, podążając za błędnie skonstruowanym aktem oskarżenia. Naruszenie to, choć nie stanowiło przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., miało istotny wpływ na treść orzeczenia, prowadząc do dwukrotnego skazania za występek popełniony na szkodę tej samej osoby w okresach częściowo pokrywających się. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie przepisów prawa procesowego w sprawach o niealimentację, konieczność badania uprzedniej karalności i unikanie wielokrotnego skazywania za ten sam czyn.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przestępstwem niealimentacji i kumulacją okresów skazania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ponowne skazanie za czyn niealimentacji, obejmujące okres częściowo pokrywający się z okresem objętym wcześniejszym prawomocnym wyrokiem, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ponowne skazanie za czyn niealimentacji, obejmujące okres częściowo pokrywający się z okresem objętym wcześniejszym prawomocnym wyrokiem, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na treść wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy, nie uwzględniając poprzedniego wyroku skazującego za niealimentację, rażąco naruszył przepisy procesowe (art. 366 § 1 k.p.k.), co doprowadziło do wadliwego określenia granic czasowych kolejnego przestępstwa i dwukrotnego skazania za występek popełniony na szkodę tej samej osoby w okresach częściowo pokrywających się. Miało to istotny wpływ na wybór i wymiar kary.
Czy w przypadku przestępstw niealimentacji, powaga rzeczy osądzonej (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.) zachodzi, gdy okresy uchylania się od obowiązku alimentacyjnego w kolejno rozpoznawanych sprawach są identyczne i pokrywają się ze sobą, lub gdy okres w sprawie następnej został w całości objęty skazaniem w sprawie poprzedniej?
Odpowiedź sądu
Tak, powaga rzeczy osądzonej w przypadku przestępstw niealimentacji zachodzi, gdy okresy uchylania się od obowiązku alimentacyjnego w kolejno rozpoznawanych sprawach są identyczne i pokrywają się ze sobą, lub gdy okres w sprawie następnej został w całości objęty skazaniem w sprawie poprzedniej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przywołał swoje wcześniejsze orzecznictwo (wyrok z dnia 26 kwietnia 2018 roku, sygn. akt IV KK 149/18), zgodnie z którym powaga rzeczy osądzonej w przypadku przestępstw niealimentacji może zachodzić wyłącznie wtedy, gdy okresy uchylania się od obowiązku świadczeń alimentacyjnych, ustalone w kolejno rozpoznawanych sprawach, są identyczne i pokrywają się ze sobą, lub gdy okres w sprawie następnej został w całości objęty skazaniem w sprawie rozpoznawanej poprzednio, prawomocnie już zakończonej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.J. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 209 § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa uporczywego uchylania się od obowiązku alimentacyjnego.
k.k. art. 209 § 1a
Kodeks karny
Wskazany w uzasadnieniu jako czyn, za który pierwotnie uznano oskarżonego, choć w sentencji mowa o art. 209 § 1 k.k.
k.p.k. art. 366 § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu kierowania przebiegiem rozprawy w sposób zapewniający wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku uwzględnienia kasacji.
Pomocnicze
k.p.k. art. 413 § 2
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący treści wyroku, w tym określenia przypisanego czynu.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności wyłączające ściganie, w tym powaga rzeczy osądzonej (pkt 7).
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa kasacji, wskazująca na rażące naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na treść orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. i art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające na zaniechaniu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, dotyczących uprzedniej karalności oskarżonego, co doprowadziło do niedokładnego określenia przypisanego mu czynu i skazania A.J. za cały zarzucany mu aktem oskarżenia czyn z art. 209 § 1 k.k., popełniony w okresie od 15 grudnia 2015 r. do lutego 2022 r. z wyłączeniem okresów: od 16 listopada 2017 r. do 8 stycznia 2018 r. oraz od 10 marca 2020 r. do 18 czerwca 2020 r., podczas gdy za występek na szkodę tego samego małoletniego pokrzywdzonego, zamykający się w granicach od 15 grudnia 2015 r. do 15 listopada 2017 r. oraz od 9 stycznia 2018 r. do 2 lipca 2019 r., został on już uprzednio prawomocnie skazany.
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego • zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, dotyczących uprzedniej karalności • nieprawidłowym określeniem czasu przestępnego działania • dwukrotnie skazany za występek niealimentacji popełniony na szkodę tej samej osoby w okresach częściowo pokrywających się
Skład orzekający
Paweł Wiliński
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Tomczyk
członek
Piotr Mirek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów prawa procesowego w sprawach o niealimentację, konieczność badania uprzedniej karalności i unikanie wielokrotnego skazywania za ten sam czyn."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przestępstwem niealimentacji i kumulacją okresów skazania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak podwójne skazanie za ten sam czyn, co jest istotne dla zrozumienia znaczenia prawidłowego prowadzenia postępowania karnego.
“Sąd Najwyższy: Nie można skazać dwa razy za ten sam czyn niealimentacji!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.