Orzeczenie · 2025-05-20

I KK 133/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-05-20
SNKarneprawo karne materialneŚrednianajwyższy
art. 218 k.k.nieuiszczenie wynagrodzeniakasacjadopuszczalnośćSąd Najwyższyprawo pracygrzywnauchylenie uniewinnienia

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał na posiedzeniu kwestię dopuszczalności kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu. Wyrok Sądu Okręgowego z dnia 31 lipca 2024 r. uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej uniewinnienia oskarżonego K. B. od dwóch przestępstw z art. 218 § 3 k.k. oraz zmienił wyrok w zakresie skazania za inne przestępstwo z tego samego artykułu, podwyższając wymiar kary grzywny. Kasacja obrońcy zarzucała rażące naruszenia prawa materialnego. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 519 k.p.k., stwierdził, że kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie. W części dotyczącej uchylenia uniewinnienia, wyrok Sądu Okręgowego nie miał charakteru kończącego postępowanie, co czyniło kasację w tym zakresie niedopuszczalną z mocy ustawy. Ponadto, zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., kasacja na korzyść mogła być wniesiona jedynie w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, co również nie miało miejsca w tej sprawie. Z tych względów, Sąd Najwyższy uznał kasację za niedopuszczalną in genere i postanowił pozostawić ją bez rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Dopuszczalność kasacji w sprawach karnych, w szczególności w kontekście wyroków uchylających uniewinnienie oraz ograniczeń w zakresie wnoszenia kasacji na korzyść.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów k.p.k. dotyczących kasacji i nie stanowi przełomowej interpretacji prawa materialnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kasacja przysługuje od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji w części uniewinniającej, jeśli wyrok ten nie kończy postępowania w tej części?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja nie przysługuje od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji w części uniewinniającej, jeśli wyrok ten nie kończy postępowania w tej części, ponieważ nie spełnia wymogu prawomocności materialnej i definitywności.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 519 k.p.k., kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie. Wyrok uchylający uniewinnienie nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w tej części.

Czy kasacja na korzyść oskarżonego może być wniesiona w przypadku, gdy wyrok sądu odwoławczego jedynie podwyższa karę grzywny, utrzymując w mocy część skazującą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., kasacja na korzyść może być wniesiona jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

Uzasadnienie

Przepis art. 523 § 2 k.p.k. ściśle określa warunki, kiedy można wnieść kasację na korzyść oskarżonego, a podwyższenie kary grzywny nie spełnia tych warunków.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawić bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
K. B.osoba_fizycznaskazany
A. S.osoba_fizycznapokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy
C. C.osoba_fizycznapokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy
A. O.osoba_fizycznapokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy
B. Spółka z o.o.spółkapodmiot odpowiedzialny
PPHU Q.spółkapodmiot odpowiedzialny

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie.

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

Kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

k.k. art. 218 § 3

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa nieuiszczenia wynagrodzenia za pracę.

Pomocnicze

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.s.h. art. 202 § 4

Kodeks spółek handlowych

Wspomniany w zarzucie kasacji, dotyczy funkcji Prezesa zarządu.

k.s.h. art. 210 § 2

Kodeks spółek handlowych

Wspomniany w zarzucie kasacji, dotyczy funkcji Prezesa zarządu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja w części uchylającej uniewinnienie jest niedopuszczalna z mocy ustawy, gdyż wyrok sądu odwoławczego nie kończy postępowania w tej części. • Kasacja na korzyść nie mogła być wniesiona, gdyż nie zachodziły przesłanki z art. 523 § 2 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Argumentacja obrońcy kwestionująca uchylenie rozstrzygnięcia uniewinniającego od czynów z art. 218 § 3 k.k. w świetle przepisów prawa spółek handlowych.

Godne uwagi sformułowania

kasacja była niedopuszczalna z mocy ustawy • wyrok sądu odwoławczego w tej sprawie, w zakresie uchylenie rozstrzygnięcia o uniewinnieniu, nie ma statusu prawomocności oraz definitywności co do przedmiotu procesu • kasacja in genere okazała się niedopuszczalna

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji w sprawach karnych, w szczególności w kontekście wyroków uchylających uniewinnienie oraz ograniczeń w zakresie wnoszenia kasacji na korzyść."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów k.p.k. dotyczących kasacji i nie stanowi przełomowej interpretacji prawa materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością kasacji w sprawach karnych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, choć stan faktyczny nie jest szczególnie nietypowy.

Kiedy kasacja nie jest możliwa? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady dopuszczalności.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KK 133/25
POSTANOWIENIE
Dnia 20 maja 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński
w sprawie K. B. skazanego z art. 218 § 3 k.k.
po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 20 maja 2025 r.
kwestii dopuszczalności kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 31 lipca 2024 r., sygn. IV Ka 507/24 uchylającego wyrok Sądu Rejonowego Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 12 lutego 2024 r., sygn. III K 1236/22 w zakresie uniewinnienia oskarżonego od zarzutu popełnienia dwóch przestępstw z art. 218 § 3 k.k. i zmieniającego wyrok tego Sądu w zakresie kolejnego skazania z art. 218 § 3 k.k. przez podwyższenia wymiaru kary grzywny, z utrzymaniem w mocy tego wyroku w zakresie części skazującej,
na podstawie art. 519 k.p.k., art. 531 § 1 k.p.k., art. 530 § 2 k.p.k. art. 429 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
pozostawić bez rozpoznania przyjętą kasację.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 12 lutego 2024 r., sygn. III K 1236/22 K. B. został uniewinniony od popełnienia dwóch czynów kwalifikowanych z art. 218 § 3 k.k. polegających na tym, że jako Prezes zarządu B. Spółka z o.o., wykonując czynności z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, będąc zobowiązanym na mocy orzeczeń sądowych do wypłaty A. S. i C. C. wynagrodzeń za pracę, obowiązków tych nie wykonał.
Tymże samym wyrokiem (pkt 2) oskarżony został uznany za winnego tego, że jako właściciel PPHU Q. wykonując czynności z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, będąc zobowiązanym orzeczeniem sądowym do wypłaty A. O. wynagrodzenia za pracę oraz do wydania świadectwa pracy, obowiązków tych nie wykonał, za co został skazany na karę 100 stawek dziennych grzywny z ustaleniem wysokości jednej stawki na 40 zł.
Wyrok ten był skarżony apelacjami obrońcy oskarżonego, prokuratora i oskarżycielek posiłkowych.
Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 31 lipca 2024 r., sygn. IV Ka 507/24 uchylił zaskarżony wyrok w części uniewinniającej oskarżonego od popełnienia dwóch czynów kwalifikowanych z art. 218 § 3 k.k., zmienił ten wyrok w pkt 2 przez podwyższenia wymiaru kary grzywny, utrzymując go w mocy w zakresie części skazującej.
Kasację od tego wyroku, w zakresie całego rozstrzygnięcia, wniósł obrońca K. B. zarzucając rażące naruszenia prawa materialnego art. 202 § 4 k.sh. i art. 210 § 2 k.s.h mające wpływ na treść wyroku.
W uzasadnieniu zarzutu odniósł się wyłącznie do nietrafnego poglądu sądu odwoławczego w zakresie konieczności dalszego dowodowego wyjaśnienia kwestii pełnienia przez oskarżonego funkcji Prezesa zarządu, kwestionując w świetle przytoczonej argumentacji z uwzględnieniem przepisów prawa spółek handlowych, uchylenie rozstrzygnięcia uniewinniającego go od popełnienia czynów z art. 218 § 3 k.k. Kasacja została przyjęta do rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 519 k.p.k. kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego. Wymóg aby wyrok ten kończył postępowanie jednoznacznie wskazuje, że musi być spełniony warunek prawomocności materialnej, a więc rozstrzygnięcie w sposób ostateczny o przedmiocie danego postępowania karnego. Orzeczenie sądu odwoławczego musi zatem mieć status prawomocności oraz definitywności co do przedmiotu procesu, aby mogło być zaskarżone kasacją. Tego statusu wyrok sądu odwoławczego w tej sprawie, w zakresie uchylenie rozstrzygnięcia o uniewinnieniu, nie ma. Zatem w tym zakresie kasacja była niedopuszczalna z mocy ustawy. Mając na uwadze zaskarżenie wyroku sądu odwoławczego w całości, a więc również w zakresie rozstrzygnięcia zmieniającego wymiar kary grzywny przez jego podwyższenie, z utrzymaniem jednak w mocy rozstrzygnięcia skazującego oskarżonego z art. 218 § 3 k., podnieść należało, że zgodnie z treścią art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.
Zatem we wskazanych okolicznościach, kasacja
in genere
okazała się niedopuszczalna, co uzasadniało, wobec jej niezasadnego przyjęcia, pozostawienie jej bez rozpoznania.
Z tych względów postanowiono jak na wstępie.
[JJ.]
[r.g.]
‎