I KK 130/22

Sąd Najwyższy2022-04-20
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
pandemiaCOVID-19wykroczeniekara ograniczenia wolnościkara grzywnykara naganykasacjaSąd Najwyższyprawo karne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu rejonowego w części dotyczącej kary za wykroczenie związane z pandemią, wskazując na zastosowanie niewłaściwej sankcji.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku sądu rejonowego, który skazał P.S. za naruszenie obowiązku zakrywania ust i nosa w stanie epidemii. Sąd rejonowy wymierzył karę miesiąca ograniczenia wolności, podczas gdy przepis przewidywał jedynie karę grzywny lub nagany. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi rejonowemu.

Sprawa dotyczyła ukarania P.S. za wykroczenie polegające na naruszeniu obowiązku zakrywania ust i nosa w miejscu publicznym w trakcie pandemii COVID-19. Sąd Rejonowy w K. uznał go za winnego i wymierzył karę miesiąca ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonania 30 godzin pracy społecznej. Wyrok uprawomocnił się, a następnie sąd zarządził wykonanie zastępczej kary aresztu z powodu uchylania się od wykonania kary ograniczenia wolności. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, a konkretnie art. 116 § 1a Kodeksu wykroczeń, ponieważ wymierzona kara miesiąca ograniczenia wolności nie była przewidziana za to wykroczenie, które zagrożone jest jedynie karą grzywny lub nagany. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd rejonowy wymierzył niewłaściwą karę. Uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi rejonowemu, wskazując na konieczność zastosowania właściwego przepisu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kara miesiąca ograniczenia wolności nie jest właściwą karą, gdyż wskazany przepis przewiduje jedynie karę grzywny albo karę nagany.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd rejonowy wymierzył karę nieprzewidzianą przez ustawę dla danego wykroczenia, co stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części dotyczącej kary i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

ukarany (P.S.)

Strony

NazwaTypRola
P. S.osoba_fizycznaukarany

Przepisy (7)

Główne

k.w. art. 116 § § 1a

Kodeks wykroczeń

Przepis ten, w zw. z § 25 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r., przewiduje karę grzywny albo karę nagany, a nie karę ograniczenia wolności.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii art. 25 § § 25 ust. 1 pkt 2a

Określa obowiązek zakrywania ust i nosa w miejscach ogólnodostępnych.

Pomocnicze

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 46a

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi art. 46b § pkt 12

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.

k.p.s.w. art. 82 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Stosowany odpowiednio w sprawach o wykroczenia.

k.p.k. art. 413 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy opisu czynu w wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymierzenie kary ograniczenia wolności za czyn zagrożony jedynie grzywną lub naganą stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

wykroczenie to zagrożone jest jedynie karą grzywny albo karą nagany wymierzył ukaranemu karę miesiąca ograniczenia wolności, nie zauważając, że wykroczenie to zagrożone jest jedynie karą grzywny albo karą nagany należało ocenić jako rażące i mające wpływ na treść wyroku

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar za wykroczenia pandemiczne oraz zasady wymiaru kary."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego z okresu pandemii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy wykroczeń związanych z pandemią, które były powszechne, a orzeczenie SN wyjaśnia istotne kwestie dotyczące prawidłowego wymiaru kary.

Sąd Najwyższy: Kara za brak maseczki musi być zgodna z prawem!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I KK 130/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 20 kwietnia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński
Protokolant Anna Kuras
w sprawie
P. S.
skazanego za wykroczenie z art. 116 § 1a k.w. w zw. z § 25 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2022 r. w Izbie Karnej
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść ukaranego od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 6 maja 2021 r., sygn. II W (…),
uchyla zaskarżony wyrok, w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie sprawę P. S. przekazuje Sądowi Rejonowemu
w
K.  do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Do Sądu Rejonowego w K.  wpłynął wniosek Komendanta Powiatowego Policji o ukaranie P. S. za czyn polegający na tym, że w dniu 1 kwietnia 2021 r. o godz. 15.50 w K., woj. (…), na ul. P. naruszył obowiązek  zakrywania ust i nosa przy pomocy odzieży lub jej części, maski, maseczki, przyłbicy albo kasku ochronnego w miejscach ogólnodostępnych, tj. o wykroczenie z art. 116
§
1a  pkt 1 k.w. w zw. z
§
25 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii w zw. z art. 46a i 46b pkt 12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
Sąd Rejonowy w K. z dnia 6 maja 2021 r., sygn. II W (…), po rozpoznaniu w postępowaniu nakazowym sprawy P. S., uznał go  za winnego popełnienia zarzuconego czynu, opisanego w części wstępnej wyroku nakazowego, to jest wykroczenia z art.  116
§
1a k.w. w zw. z
§
25 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii i wymierzył mu karę miesiąca ograniczenia wolności, zobowiązując go do wykonywania w tym czasie nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin i orzekł od niego stosowne koszty postępowania.
Wyrok ten uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego.
Postanowieniem z dnia 26 listopada 2021 r, sygn. II Ko (…) Sąd Rejonowy w K. zarządził wobec P. S. wykonanie zastępczej kary aresztu w miejsce orzeczonej kary ograniczenia wolności, wobec stwierdzenia uchylania się wskazanego od wykonania orzeczonej kary.
Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. II K (…) wstrzymane  zostało wykonanie zastępczej kary 15 dni aresztu.
Kasację od wyżej opisanego wyroku wniósł Prokurator Generalny i zarzucił rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 116
§
1a k.w. polegające na orzeczeniu na jego podstawie wobec obwinionego P. S. za popełnione wykroczenie z art. 116
§
1 a w zw. z
§
21 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. 2020, poz. 2316), kary miesiąca ograniczenia wolności, to jest kary  nieprzewidzianej za popełnienie wskazanego czynu, który zagrożony jest jedynie karą grzywny albo karą nagany. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wskazanego wyroku, w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, co umożliwiało jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535
§
5 k.p.k.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że wyrokujący w sprawie P. S., Sąd Rejonowy w K. nie wykazał należytej staranności i uchybił przepisowi art. 116
§
1a k.w. Za wykroczenie wyczerpujące dyspozycję tego  przepisu wymierzył ukaranemu karę miesiąca ograniczenia wolności, nie zauważając, że wykroczenie to zagrożone jest jedynie karą grzywny albo karą nagany. Podniesione uchybienie w postaci  naruszenia prawa materialnego należało ocenić jako rażące i mające wpływ na treść wyroku, gdyż bez tego naruszenia, ukaranemu zostałby wymierzona inna kara, według katalogu kar łagodniejszego rodzaju. Brak należytej staranności Sądu pierwszej instancji, co słusznie podniesiono w uzasadnieniu kasacji, przejawił się także w przytoczeniu w części wstępnej wyroku opisu czynu, który nie stanowił wprost przytoczenia opisu czynu wskazanego we wniosku o ukaranie  oraz przyjęciu kwalifikacji prawnej czynu przypisanego, odbiegającej, w części, od tej przyjętej we wniosku o ukaranie. Uchybienia te  ( wyczerpujące  dyspozycję art. 413
§
1 pkt 4 k.p.k.  stosowanego -  z mocy art. 82
§
1 k.p.s.w. – odpowiednio w sprawach o wykroczenia), nie miały  jednak charakteru rażącego i nie mogły mieć istotnego wpływu na treść wyroku, w szczególności nie sposób uznać, że obwinionemu przypisano inny czyn, niż ten którego dotyczył wniosek o ukaranie.
Zatem wobec stwierdzenia trafności zarzutu kasacji, należało postąpić zgodnie z wnioskiem zawartym w kasacji i uchylić zaskarżony wyrok w części orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania, w trakcie którego powinien mieć na uwadze przepis mający zastosowanie  w tej sprawie.
Z tych względów orzeczono  jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI