Orzeczenie · 2023-02-01

I KK 130/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-02-01
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
rozbójkasacjaSąd Najwyższynaruszenie przepisów procesowychocena dowodówwiarygodność zeznańnieprawidłowe uzasadnienie

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Okręgowego od wyroku Sądu Okręgowego w Ostrołęce, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Wyszkowie i uniewinnił oskarżonych D. O. i P. C. od zarzutu popełnienia przestępstwa rozboju (art. 280 § 1 k.k.). Sąd Rejonowy pierwotnie uznał D. O. za winnego i skazał go na 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 1 rok ograniczenia wolności, a P. C. za winnego w związku z art. 64 § 1 k.k. i skazał go na 5 lat pozbawienia wolności. Obaj zostali zobowiązani do naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego P. K. kwotą 9 000 zł każdy. Sąd Okręgowy uniewinnił obu oskarżonych, obciążając kosztami postępowania Skarb Państwa. Prokurator zarzucił Sądowi Okręgowemu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 424 § 1 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nierozważenie całokształtu okoliczności, fragmentaryczną analizę dowodów i wydanie orzeczenia odmiennego co do istoty bez należytego uzasadnienia. Zarzucono również naruszenie art. 452 § 2 k.p.k. poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym i zmianę wyroku w oparciu o dowody nieujawnione na rozprawie. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną w zakresie zarzutu naruszenia art. 7 k.p.k. i innych przepisów procesowych. Stwierdzono, że Sąd Okręgowy naruszył te przepisy, jednostronnie oceniając kluczowy dowód – zeznania pokrzywdzonego P. K. – i pomijając istotne okoliczności rozważone przez Sąd Rejonowy, w tym kwestię wiarygodności pierwszych zeznań pokrzywdzonego złożonych tuż po zdarzeniu, a także wpływ alkoholu i obawy pokrzywdzonego związane z powiązaniami rodzinnymi jednego z oskarżonych. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, wskazując na konieczność dokonania pełnej i wszechstronnej oceny dowodów zgodnie z wymogami art. 7 k.p.k.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie przepisów prawa procesnego przez sąd odwoławczy, wymogi oceny dowodów i uzasadnienia wyroku w postępowaniu karnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki oceny zeznań pokrzywdzonego w kontekście alkoholu i późniejszych zmian zeznań.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd odwoławczy, uniewinniając oskarżonych, dokonał należytej oceny całokształtu materiału dowodowego i przedstawił przekonujące przesłanki swojego stanowiska?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy rażąco naruszył art. 7 k.p.k. i inne przepisy procesowe, dokonując jednostronnej oceny dowodów i pomijając istotne okoliczności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy nie ocenił wszechstronnie zeznań pokrzywdzonego, ignorując kluczowe aspekty rozważone przez sąd pierwszej instancji, co skutkowało dowolnością oceny i naruszeniem wymogów formalnych uzasadnienia.

Czy sąd odwoławczy może zmienić wyrok sądu pierwszej instancji i uniewinnić oskarżonych w oparciu o dowody nieujawnione na rozprawie apelacyjnej?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy jest umocowany do oceny materiału dowodowego zgromadzonego w pierwszej instancji i dokonania własnych ustaleń, bez potrzeby ponownego przeprowadzania dowodów, jednakże musi to uczynić z poszanowaniem wymogów procesowych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami (art. 437 § 2 k.p.k. i art. 452 k.p.k.), sąd odwoławczy może ocenić materiał dowodowy zgromadzony w pierwszej instancji i dokonać odmiennych ustaleń faktycznych, ale musi to uczynić z zachowaniem wymogów art. 7 k.p.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator

Strony

NazwaTypRola
D. O.osoba_fizycznaoskarżony
P. C.osoba_fizycznaoskarżony
P. K.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokurator Okręgowy w O.organ_państwowyskarżący

Przepisy (14)

Główne

k.k. art. 280 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 452 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 46 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 171 § § 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy naruszył art. 7 k.p.k. poprzez jednostronną ocenę zeznań pokrzywdzonego i pominięcie istotnych okoliczności. • Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego nie spełnia wymogów formalnych i nie zawiera przekonujących przesłanek rozstrzygnięcia. • Sąd Okręgowy nieprawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe w postępowaniu odwoławczym.

Odrzucone argumenty

Obowiązek przeprowadzenia przez sąd odwoławczy autonomicznego i niezależnego postępowania dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd odwoławczy jest umocowany do wydania orzeczenia reformatoryjnego, w tym także polegającego na zmianie zaskarżonego wyroku i uniewinnieniu, gdy do takiego rozstrzygnięcia skłania ocena przeprowadzonych dowodów, przy czym nie ma znaczenia czy dowody te przeprowadzono przed sądem I instancji, czy też sądem odwoławczym. • Warunkiem wydania przez sąd odwoławczy w obu wskazanych sytuacjach orzeczenia reformatoryjnego, odmiennie rozstrzygającego sprawę co do winy, jest jednak dokonanie oceny wszystkich przeprowadzonych dowodów, z uwzględnieniem wymogów przewidzianych w art. 7 k.p.k. • Sąd II instancji, uniewinniając oskarżonych od zarzutu dokonania rozboju, naruszył w sposób rażący art. 7 k.p.k., jednostronnie oceniając kluczowy dowód w sprawie, jakim były zeznania pokrzywdzonego P. K. • Sąd odwoławczy uchylił się od wskazania na podstawową okoliczność, jaka nasuwa się w kontekście okoliczności pierwszego przesłuchania pokrzywdzonego w dniu 13 listopada 2019 r. i podniesionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanu nietrzeźwości, a mianowicie, czy te jego zeznania nie stanowią wystarczającego dowodu obciążającego z powodu tego, że zostały złożone w warunkach wyłączających swobodę wypowiedzi (art. 171 § 7 k.p.k.), czy też po prostu nie są dowodem wiarygodnym w świetle innych dowodów, które zostały przeprowadzone.

Skład orzekający

Marek Siwek

przewodniczący, sprawozdawca

Małgorzata Bednarek

członek

Antoni Bojańczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów prawa procesnego przez sąd odwoławczy, wymogi oceny dowodów i uzasadnienia wyroku w postępowaniu karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki oceny zeznań pokrzywdzonego w kontekście alkoholu i późniejszych zmian zeznań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur prawnych i rzetelna ocena dowodów, nawet w sprawach o przestępstwa pospolite. Pokazuje też, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku.

Sąd Najwyższy uchyla uniewinnienie: kluczowe błędy proceduralne Sądu Okręgowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst