I KK 122/25

Sąd Najwyższy2025-05-21
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
wypadekjazda pod wpływemprzyczynienie się pokrzywdzonegokasacjaSąd Najwyższydopuszczalnośćkoszty postępowania

Sąd Najwyższy pozostawił kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego bez rozpoznania z powodu jej niedopuszczalności z mocy ustawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej opisu czynu i kary łącznej. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów postępowania. Sąd Najwyższy uznał jednak kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy, powołując się na art. 523 § 3 k.p.k., który ogranicza możliwość wnoszenia kasacji na niekorzyść skazanego, chyba że podniesiono zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Ponieważ takich zarzutów nie było, kasacja została pozostawiona bez rozpoznania, a oskarżyciel posiłkowy został obciążony kosztami postępowania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego P. L. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV Ka 418/24. Wyrok ten zmieniał wyrok Sądu Rejonowego Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 9 lutego 2024 r., sygn. akt VIII K 871/23, w części dotyczącej opisu czynu przypisanego A. S. (art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. oraz art. 178a § 1 k.k.) oraz kary łącznej. Sąd Okręgowy obniżył karę jednostkową za wypadek i karę łączną, uwzględniając przyczynienie się pokrzywdzonej do zdarzenia. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., poprzez błędne uznanie przez Sąd II instancji, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił przyczynienia się pokrzywdzonej. Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy na podstawie art. 523 § 3 k.p.k. Przepis ten stanowi, że kasację na niekorzyść skazanego można wnieść tylko w razie uniewinnienia lub umorzenia postępowania, chyba że podniesiono zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 k.p.k. W niniejszej sprawie takich zarzutów nie było, a kasacja zmierzała do podważenia korzystniejszych dla skazanego rozstrzygnięć Sądu Okręgowego. W związku z tym, Sąd Najwyższy na podstawie art. 531 § 1 w zw. z art. 530 § 2 i art. 429 § 1 oraz w zw. z art. 523 § 3 k.p.k. pozostawił kasację bez rozpoznania. Kosztami postępowania kasacyjnego obciążono oskarżyciela posiłkowego P. L. na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637 § 1 k.p.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja taka jest niedopuszczalna z mocy ustawy.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 523 § 3 k.p.k., kasacja na niekorzyść skazanego może być wniesiona jedynie w razie uniewinnienia lub umorzenia postępowania, chyba że podniesiono zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 k.p.k. W przypadku braku takich zarzutów, kasacja jest niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie kasacji bez rozpoznania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaskazany
P. L.inneoskarżyciel posiłkowy
A. L.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (16)

Główne

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 520

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 531 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 177 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 178 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 178a § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego na niekorzyść skazanego jest niedopuszczalna z mocy ustawy, gdyż nie podniesiono zarzutu bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy nie jest to jedyne ograniczenie zakresu kasacji i jej dopuszczalności kasacja na niekorzyść można wnieść jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania

Skład orzekający

Paweł Wiliński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność wnoszenia kasacji na niekorzyść skazanego przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, w szczególności w kontekście braku zarzutów bezwzględnych przyczyn odwoławczych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie prawa karnego procesowego i specyficznych sytuacji związanych z wnoszeniem kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie SN dotyczące dopuszczalności kasacji jest kluczowe dla praktyków prawa karnego, pokazując istotne ograniczenia proceduralne.

Kiedy kasacja jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe ograniczenia.

Dane finansowe

zadośćuczynienie: 30 000 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KK 122/25
POSTANOWIENIE
Dnia 21 maja 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 21 maja 2025 r.,
sprawy
A. S.
skazanego z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. oraz art. 178a § 1 k.k.,
z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego
od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV Ka 418/24,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego Poznań Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 9 lutego 2024 r., sygn. akt VIII K 871/23,
p o s t a n a w i a:
1)
pozostawić kasację bez rozpoznania;
2)
obciążyć oskarżyciela posiłkowego
P. L.
kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 9 lutego 2024 r., sygn. akt VIII K 871/23,
A. S.
został uznany winnym czynów z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. oraz art. 178a § 1 k.k., za które wymierzono mu kary jednostkowe pozbawienia wolności oraz karę łączną 6 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, zasądzono od niego tytułem zadośćuczynienia na rzecz pięciorga pokrzywdzonych kwoty po 30.000 zł, a także świadczenie na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej.
Po rozpoznaniu apelacji obrońcy i pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych
Sąd Okręgowy w Poznaniu, wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2024 roku, sygn. akt: IV Ka 418/24, zmienił zaskarżony wyrok w części, to jest w zakresie uzupełnienia opisu czynu o wskazanie istotnego przyczynienia się pokrzywdzonej do spowodowania wypadku, a w konsekwencji obniżył wymierzoną oskarżonemu jednostkową karę za ten czyn do 5 lat pozbawienia wolności, oraz wymierzył nową karę łączną w wysokości 5 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, a w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Od prawomocnego wyroku kasację wniósł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego P. L., zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu w części, tj. w pkt. 1 lit. a i b wyroku, a zawartemu tam rozstrzygnięciu
zarzucił „rażące naruszenie przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia tj. art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. poprzez błędne uznanie Sądu II instancji, że Sąd
meriti
nie uwzględnił przy wyrokowaniu przyczynienia się do wypadku pokrzywdzonej
A. L
., podczas gdy kara wymierzona przez Sąd Rejonowy została wymierzona z uwzględnieniem wszystkich dyrektyw kary w tym przyczynienia się pokrzywdzonej, co wprost zostało wyrażone w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego z dnia 9 lutego 2023 roku
(vide
str. 23).”
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi odwoławczemu.
Prokurator w złożonej odpowiedzi na kasację wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Kasacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego jest niedopuszczalna z mocy ustawy i jako taka została pozostawiona bez rozpoznania. Zgodnie z art. 519 k.p.k. kasacja może być wniesiona m.in. od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie. Jednak nie jest to jedyne ograniczenie zakresu kasacji i jej dopuszczalności, albowiem kolejne zostały wskazane m.in. w przepisach art. 520-526 k.p.k. Jednym z nich jest wymóg zawarty w art. 523 § 3 k.p.k., zgodnie z którym kasację na niekorzyść można wnieść jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania. Choć nie zostało to wprost wskazane w treści kasacji, to jednak nie budzi wątpliwości, tak ze względu na fakt kim jest autor kasacji (pełnomocnik strony), jak też z uwagi na treść zawartych w niej zarzutów, że jest to kasacja na niekorzyść skazanego, zmierzająca do podważenia tych rozstrzygnięć Sądu II instancji, które doprowadziły do zmiany opisu jednego z przypisanych sprawcy czynów oraz w konsekwencji do redukcji wysokości orzeczonej kary jednostkowej i kary łącznej. Wobec powyższego wniesienie kasacji przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego na niekorzyść skazanego byłoby dopuszczalne wtedy tylko, gdyby w kasacji podniesiono zarzut uchybienia stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą wskazaną w art. 439 § 1 k.p.k. Ograniczenie, o którym mowa we wskazanym już wyżej art. 523 § 3 k.p.k. nie dotyczy bowiem uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., co wynika wprost z art. 523 § 4 k.p.k. Takiego zarzutu jednak w kasacji brak.
Kasacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego jest zatem niedopuszczalna z mocy ustawy. Z powyższych względów Sąd Najwyższy obowiązany był na podstawie art. 531 § 1 w zw. z art. 530 § 2 i art. 429 § 1 oraz w zw. z art. 523 § 3 k.p.k., kasację tę pozostawić bez rozpoznania. Orzeczenie o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego znajduje uzasadnienie w treści przepisu art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637 § 1 k.p.k.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie.
[PŁ]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI