I KK 118/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał dwie kasacje wniesione przez obrońców skazanych F.S. i K.F. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 25 września 2025 r., sygn. akt IV Ka 580/25, który częściowo zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia 8 kwietnia 2024 r., sygn. akt II K 937/22. Kasacja obrońcy F.S. opierała się na trzech zarzutach naruszenia prawa procesowego, w tym dotyczących wyłączenia sędziego H.K. z powodu jego wcześniejszej oceny wyjaśnień podejrzanego w postanowieniu o tymczasowym aresztowaniu, a także zarzutu naruszenia przepisów dotyczących kontroli apelacyjnej i wystąpienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej związanej z wyłączeniem sędziego P.L. Sąd Najwyższy uznał te zarzuty za nietrafione, wskazując, że ocena sędziego H.K. w postanowieniu o areszcie nie przesądzała o winie, a kwestia wyłączenia sędziego P.L. została prawidłowo rozstrzygnięta przez Sąd Okręgowy w oparciu o orzecznictwo Sądu Najwyższego. Kasacja obrońcy K.F. zarzucała naruszenie przepisów procesowych dotyczących rozpoznania apelacji, co miało skutkować wymierzeniem surowszej kary. Sąd Najwyższy stwierdził jednak, że zmiana wyroku dotyczyła wyłącznie wymiaru kary, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił obydwie kasacje jako oczywiście bezzasadne i obciążył skazanych kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście orzekania o środkach zapobiegawczych oraz dopuszczalności kasacji w sprawach dotyczących wymiaru kary.
Dotyczy specyficznych zarzutów podniesionych w kasacji; orzeczenie Sądu Najwyższego w sprawie II KK 363/17 ma kluczowe znaczenie dla oceny zarzutu z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sędzia, który orzekał w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania i dokonał oceny wyjaśnień podejrzanego, powinien zostać wyłączony od dalszego prowadzenia sprawy z uwagi na potencjalne naruszenie obiektywnej bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena wyjaśnień w postanowieniu o tymczasowym areszcie nie przesądza o winie i nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, zwłaszcza gdy sąd zaznaczył, że rozbieżności zostaną rozstrzygnięte na dalszych etapach postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ocena dowodów dokonana przez sędziego w postanowieniu o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, mająca na celu jedynie ustalenie prawdopodobieństwa popełnienia czynu, nie przesądza o winie i nie narusza obiektywnej bezstronności sędziego, jeśli sąd zaznaczył, że ostateczne rozstrzygnięcie nastąpi po analizie całokształtu materiału dowodowego.
Czy wyrok lub postanowienie są dotknięte bezwzględną przyczyną odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.) w sytuacji, gdy wniosek o wyłączenie sędziego rozpoznał sędzia wyłączony od udziału w sprawie z mocy prawa (art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zaskarżone orzeczenie wydał inny sędzia niż ten, który był wyłączony z mocy prawa od udziału w sprawie, wówczas orzeczenie nie jest dotknięte bezwzględną przyczyną odwoławczą, nawet jeśli w ramach postępowania incydentalnego orzekał sędzia wyłączony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na własne orzecznictwo (II KK 363/17), zgodnie z którym bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. nie zachodzi, gdy orzeczenie główne wydał sędzia nie wyłączony, mimo że w postępowaniu incydentalnym (np. rozpoznanie wniosku o wyłączenie) brał udział sędzia wyłączony z mocy prawa.
Czy postępowanie kasacyjne może badać zarzuty dotyczące niewspółmierności wymierzonej kary?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k. w postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalne jest badanie zarzutów dotyczących niewspółmierności wymierzonej kary.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzuty kasacji obrońcy K.F. dotyczyły w rzeczywistości niewspółmierności kary, co wykracza poza zakres kognicji sądu kasacyjnego, nawet jeśli zostały formalnie ujęte jako naruszenia prawa procesowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| F.S. | osoba_fizyczna | skazany |
| K.F. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (17)
Główne
k.p.k. art. 231 § §1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 4 § §1
Kodeks karny
k.p.k. art. 41 § §1
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności art. 6 § ust. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
k.p.k. art. 433 § §2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § §1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 40 § §1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 40 § §1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli brał on udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone. Sędzia taki jest przy tym wyłączony zarówno od prowadzenia sprawy w jej głównym nurcie, jak też od wszelkich postępowań o charakterze incydentalnym.
k.p.k. art. 439 § §1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przesłanka odwoławcza.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § §1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 434 § §1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § §1
Kodeks postępowania karnego
W postępowaniu kasacyjnym niedopuszczalne jest badanie zarzutów dotyczących niewspółmierności wymierzonej kary.
Pomocnicze
k.p.k. art. 535 § §3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 259 § §2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 41§1 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez rozpoznanie sprawy przez sędziego, który powinien ulec wyłączeniu. • Zarzuty naruszenia art. 433§2 k.p.k. w zw. z art. 41§1 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez niedostateczne rozważenie zarzutu wyłączenia sędziego. • Zarzuty naruszenia art. 439§1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40§1 pkt 7 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, albowiem wniosek o wyłączenie Sędziego rozpoznał Sędzia wyłączony od udziału w sprawie z mocy prawa. • Zarzuty naruszenia art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. w zw. z art. 433§2 k.p.k. oraz art. 433§1 k.p.k. w zw. z art. 434§1 pkt 3 k.p.k. dotyczące niewłaściwego rozpoznania apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej.
Godne uwagi sformułowania
Kasacje wniesione w imieniu obojga skazanych są bezzasadne w stopniu oczywistym. • Ocena wyjaśnień współoskarżonych w postanowieniu o zastosowaniu tymczasowego aresztowania nie przesądzało o winie skazanego. • Jeżeli zaskarżone orzeczenie wydał inny sędzia niż ten, który był wyłączony z mocy prawa od udziału w sprawie, wówczas wyrok albo postanowienie nie są dotknięte bezwzględną przyczyną odwoławczą. • Zmiana wyroku na niekorzyść skazanej otworzyła drogę do wywiedzenia kasacji. Rzecz jednak w tym, że zmiana dokonana przez Sąd Okręgowy dotyczyła wyłącznie wymiaru kary, ta zaś sfera pozostaje poza domeną postępowania kasacyjnego.
Skład orzekający
Jerzy Grubba
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście orzekania o środkach zapobiegawczych oraz dopuszczalności kasacji w sprawach dotyczących wymiaru kary."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych zarzutów podniesionych w kasacji; orzeczenie Sądu Najwyższego w sprawie II KK 363/17 ma kluczowe znaczenie dla oceny zarzutu z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii procesowych związanych z wyłączeniem sędziego i zakresem kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy ocena dowodów w sprawie aresztu dyskwalifikuje sędziego?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.