I KK 116/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku R.K. o zadośćuczynienie i odszkodowanie od Skarbu Państwa w związku z odbyciem służby wojskowej w okresie PRL. Sąd Okręgowy w B. zasądził 9 000 zł zadośćuczynienia, oddalając wniosek o wyższe zadośćuczynienie i odszkodowanie. Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł kasację, zarzucając sądom rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 410, 433, 457 k.p.k.) poprzez nierzetelną kontrolę apelacyjną oraz naruszenie art. 8a ust. 1 ustawy lutowej w zw. z art. 322 k.p.c. poprzez brak zasądzenia odszkodowania. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i nie służy do ponownej kontroli instancyjnej ani badania ustaleń faktycznych. Stwierdził, że zarzuty kasacji były w istocie powtórzeniem argumentacji apelacyjnej, nie wykazywały rażącego naruszenia prawa, a także nie odnosiły się do wyroku sądu odwoławczego. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że wnioskodawca powinien aktywnie wykazywać dowody na poparcie swoich roszczeń, a kwestionowanie wysokości zasądzonego zadośćuczynienia nie jest dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do funkcji i dopuszczalnych podstaw kasacji w sprawach karnych, w tym dotyczących zadośćuczynienia za represje.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą lutową i postępowaniem kasacyjnym.
Zagadnienia prawne (4)
Czy kasacja może być podstawą do ponownej kontroli instancyjnej i badania ustaleń faktycznych dotyczących wysokości zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym eliminowaniu z obrotu prawnego orzeczeń dotkniętych rażącymi uchybieniami, a nie kolejną instancją odwoławczą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja nie inicjuje kolejnej kontroli instancyjnej ani nie skutkuje koniecznością powielenia już przeprowadzonej. Jej funkcją jest eliminowanie orzeczeń dotkniętych bardzo poważnymi uchybieniami. Zarzuty kasacyjne muszą odnosić się do wyroku sądu odwoławczego i wykazywać rażące naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.
Czy zarzuty podniesione w kasacji, powielające argumentację z apelacji i kwestionujące ustalenia faktyczne, mogą być skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie zarzuty są nieskuteczne, ponieważ nie spełniają wymogów stawianych kasacji, która nie jest kolejną instancją odwoławczą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja pełnomocnika wnioskodawcy w istocie powiela argumentację z apelacji, podważa ustalenia faktyczne sądów niższych instancji i domaga się ponowienia kontroli instancyjnej, co jest niedopuszczalne na etapie kasacji.
Czy Sąd Apelacyjny rażąco naruszył przepisy postępowania (art. 433 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k.) poprzez nierzetelną kontrolę apelacyjną wyroku Sądu Okręgowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Apelacyjny nie naruszył rażąco wskazanych przepisów, gdyż w sposób syntetyczny, ale wystarczający, wyjaśnił powody utrzymania w mocy wyroku Sądu Okręgowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny wskazał w uzasadnieniu wyroku powody uznania bezzasadności zarzutów apelacji, aprobując rozstrzygnięcie Sądu I instancji. Choć uzasadnienie było syntetyczne, nie można mówić o rażącym naruszeniu przepisów, które mogłoby mieć istotny wpływ na treść wyroku.
Czy zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 ustawy lutowej w zw. z art. 322 k.p.c. poprzez brak zasądzenia odszkodowania jest dopuszczalny w kasacji i czy został wykazany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut ten jest niedopuszczalny, ponieważ odnosi się w istocie do wyroku Sądu I instancji i stanowi niedopuszczalny zarzut błędu w ustaleniach faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał drugi zarzut kasacji za niedopuszczalny, wskazując, że odnosi się on do wyroku Sądu I instancji i stanowi w istocie zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, co nie jest podstawą kasacji. Sąd Apelacyjny odniósł się do tych kwestii w apelacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia rozpoznanie kasacji w trybie uproszczonym, gdy jest ona oczywiście bezzasadna.
ustawa lutowa art. 8a § ust. 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Podstawa do dochodzenia zadośćuczynienia i odszkodowania za represje.
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawy kasacji - rażące naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy oceny dowodów i ustaleń faktycznych.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego.
k.p.k. art. 445
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
k.c. art. 445 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Dotyczy zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek wskazania dowodów przez stronę.
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze.
k.p.k. art. 433
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek rozpoznania zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek ustosunkowania się do zarzutów apelacji.
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ustalenia wysokości roszczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i nie służy do ponownej kontroli instancyjnej. • Zarzuty kasacyjne muszą wykazywać rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia. • Zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i kwestionowania wysokości zadośćuczynienia są niedopuszczalne w kasacji. • Sąd Apelacyjny dokonał wystarczającej kontroli apelacyjnej, mimo syntetycznego uzasadnienia.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące nierozpoznania wszystkich zarzutów przez Sąd Apelacyjny. • Zarzuty dotyczące rażącego naruszenia art. 7 i 410 k.p.k. przez Sąd Apelacyjny. • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 8a ust. 1 ustawy lutowej w zw. z art. 322 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jako nadzwyczajny środek zaskarżenia • nie inicjuje kolejnej kontroli instancyjnej • nie służy do badania ustaleń faktycznych • rażące naruszenie prawa • istotny wpływ na treść orzeczenia • oczywiście bezzasadna
Skład orzekający
Małgorzata Gierszon
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do funkcji i dopuszczalnych podstaw kasacji w sprawach karnych, w tym dotyczących zadośćuczynienia za represje."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą lutową i postępowaniem kasacyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące postępowania kasacyjnego, co jest cenne dla prawników procesualistów, choć samo rozstrzygnięcie merytoryczne nie jest przełomowe.
“Kasacja jako ostatnia deska ratunku? Sąd Najwyższy przypomina o jej ograniczeniach.”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 9000 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 240 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.