Orzeczenie · 2023-04-19

I KK 114/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-04-19
SNKarneprzestępstwa przeciwko granicy państwowejWysokanajwyższy
granica państwowastrefa Schengencudzoziemcynielegalna imigracjaprawo karnekodeks graniczny Schengenwizaswoboda przepływu osóbSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego U.I. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach skazujący skazanego za czyny z art. 258 § 3 k.k. i art. 264 § 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 65 § 1 k.k. Obrońca zarzucał m.in. błędy w ustaleniach faktycznych, rażącą obrazę przepisów postępowania oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, w tym kwestionował możliwość zastosowania art. 264 § 3 k.k. w kontekście swobody przepływu osób w strefie Schengen. Podnosił również zarzut naruszenia art. 267 TFUE poprzez odmowę zadania pytania prejudycjalnego Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W obszernym uzasadnieniu Sąd Najwyższy szczegółowo omówił przepisy dotyczące przekraczania granic wewnętrznych Unii Europejskiej, podkreślając, że swoboda przepływu osób nie zwalnia cudzoziemców z obowiązku posiadania wizy lub innego dokumentu uprawniającego do pobytu i przekraczania granic. Wyjaśniono, że art. 264 § 3 k.k. znajduje zastosowanie, gdy cudzoziemcy, którym organizowano przekraczanie granicy, nie posiadali wymaganych dokumentów. Sąd Najwyższy odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 267 TFUE, stwierdzając, że decyzja o zadaniu pytania prejudycjalnego należy do sądu krajowego i nie stanowi naruszenia prawa do rzetelnego procesu odmowa jego zadania, jeśli sąd uzna je za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Najwyższy uznał, że sądy powszechne prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, a zarzuty kasacji nie znalazły potwierdzenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przekraczania granic wewnętrznych UE przez cudzoziemców w kontekście art. 264 § 3 k.k. oraz zasady swobody przepływu osób w strefie Schengen. Wyjaśnienie zasad zadawania pytań prejudycjalnych do TSUE.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy głównie sytuacji cudzoziemców nieposiadających wymaganych dokumentów. Interpretacja przepisów UE może ulegać zmianom.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organizowanie cudzoziemcom przekraczania granicy wewnętrznej Unii Europejskiej, w sytuacji braku posiadania przez nich dokumentów uprawniających do pobytu, stanowi przestępstwo z art. 264 § 3 k.k. w świetle przepisów o swobodzie przepływu osób w strefie Schengen?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organizowanie cudzoziemcom przekraczania granicy wewnętrznej Unii Europejskiej, którzy nie posiadają dokumentów uprawniających do pobytu, stanowi przestępstwo z art. 264 § 3 k.k., gdyż swoboda przepływu osób w strefie Schengen nie zwalnia z obowiązku posiadania odpowiednich dokumentów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepisy o swobodzie przepływu osób w strefie Schengen nie oznaczają braku obowiązku posiadania przez cudzoziemców wizy lub innego dokumentu uprawniającego do pobytu i przekraczania granic. Brak takich dokumentów czyni przekroczenie granicy nielegalnym i stanowi podstawę do zastosowania art. 264 § 3 k.k.

Czy odmowa zadania pytania prejudycjalnego Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez sąd krajowy, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu, stanowi naruszenie prawa do rzetelnego procesu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa zadania pytania prejudycjalnego przez sąd krajowy nie stanowi naruszenia prawa do rzetelnego procesu, gdyż decyzja o zadaniu pytania należy do sądu i zależy od jego oceny, czy jest ono istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na orzecznictwo TSUE i ETPCz, zgodnie z którym sądy krajowe mają swobodę w ocenie zasadności zadania pytania prejudycjalnego, a strony postępowania nie dysponują skutecznymi instrumentami procesowymi do wymuszenia takiego pytania. Odmowa zadania pytania nie jest naruszeniem prawa do rzetelnego procesu, jeśli sąd uzna je za nieistotne dla rozstrzygnięcia.

Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.?

Odpowiedź sądu

Sąd odwoławczy w części naruszył art. 457 § 3 k.p.k. poprzez lakoniczne uzasadnienie, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na treść zaskarżonego wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że uzasadnienie wyroku sądu apelacyjnego w zakresie rozważenia zarzutów apelacji było subminimalne. Jednakże, ze względu na prawidłowość rozstrzygnięcia merytorycznego i brak wpływu uchybienia na treść wyroku, nie doprowadziło to do uchylenia zaskarżonego orzeczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
U. I.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (19)

Główne

k.k. art. 264 § § 3

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 258 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 65 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 11

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 170 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 350a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 434 § § 1 pkt 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

u.o.g.p. art. 14 § ust. 1

Ustawa o ochronie granicy państwowej

u.o.c. art. 299

Ustawa o cudzoziemcach

u.o.c. art. 25

Ustawa o cudzoziemcach

k.w. art. 49a

Kodeks wykroczeń

Konst. art. 91 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Swoboda przepływu osób w strefie Schengen nie zwalnia cudzoziemców z obowiązku posiadania dokumentów uprawniających do pobytu i przekraczania granic. • Art. 264 § 3 k.k. znajduje zastosowanie w przypadku organizowania cudzoziemcom przekraczania granicy wewnętrznej UE, którzy nie posiadają wymaganych dokumentów. • Odmowa zadania pytania prejudycjalnego TSUE przez sąd krajowy nie narusza prawa do rzetelnego procesu, jeśli sąd uzna je za nieistotne dla rozstrzygnięcia.

Odrzucone argumenty

Organizowanie przekraczania granicy wewnętrznej UE przez cudzoziemców nie jest przestępstwem, gdyż przepisy o swobodzie przepływu osób znoszą obowiązek posiadania dokumentów. • Sąd Apelacyjny naruszył przepisy procesowe, nie rozważając należycie zarzutów apelacji. • Odmowa zadania pytania prejudycjalnego TSUE stanowi naruszenie prawa do rzetelnego procesu.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna • swoboda przepływu osób w strefie Schengen nie oznacza braku obowiązku posiadania przez cudzoziemców dokumentów uprawniających do pobytu i przekraczania granic • nie można uchylić wyroku z tego powodu, że jego uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 424 k.p.k. • ocena zasadności kierowania pytania prejudycjalnego do TSUE należy wyłącznie do sądu krajowego

Skład orzekający

Paweł Kołodziejski

przewodniczący

Adam Roch

sprawozdawca

Igor Zgoliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przekraczania granic wewnętrznych UE przez cudzoziemców w kontekście art. 264 § 3 k.k. oraz zasady swobody przepływu osób w strefie Schengen. Wyjaśnienie zasad zadawania pytań prejudycjalnych do TSUE."

Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji cudzoziemców nieposiadających wymaganych dokumentów. Interpretacja przepisów UE może ulegać zmianom.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z bezpieczeństwem granic UE i swobodą przepływu osób, a także procedurą zadawania pytań prejudycjalnych. Wyjaśnia praktyczne konsekwencje braku dokumentów dla cudzoziemców w strefie Schengen.

Czy swoboda w Schengen zwalnia z posiadania wizy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst