I KK 11/25

Sąd Najwyższy2025-03-12
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚrednianajwyższy
zniesławieniekasacjaSąd Najwyższyprawo karnekontratypuzasadnieniekontrola instancyjna

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasacje oskarżycieli prywatnych jako oczywiście bezzasadne, obciążając ich kosztami postępowania.

Pełnomocnik oskarżycieli prywatnych wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok uniewinniający A.P. od zarzutu zniesławienia. Zarzuty dotyczyły błędnego zastosowania prawa materialnego, w tym przepisów o zniesławieniu i definicji odpadów niebezpiecznych. Sąd Najwyższy oddalił kasacje, uznając je za oczywiście bezzasadne z powodu braku powiązania zarzutów naruszenia prawa materialnego z wadami postępowania odwoławczego, w szczególności z naruszeniem art. 433 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasacje wniesione przez pełnomocnika oskarżycieli prywatnych od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Złotoryi uniewinniający A.P. od zarzutu popełnienia przestępstwa zniesławienia (art. 212 § 2 k.k.). Kasacje zarzucały rażące naruszenie prawa karnego materialnego, w tym błędne zastosowanie art. 212 § 2 i 3 k.k. w zw. z art. 213 § 2 pkt 2 k.k. (kontratyp, udowodnienie prawdziwości zarzutów), a także naruszenie przepisów dotyczących definicji odpadów niebezpiecznych. Skarżący kwestionowali uznanie, że oskarżony działał w warunkach kontratypu i udowodnił prawdziwość stawianych zarzutów, a także zarzucali błędne uznanie, że jego działania jako Wójta były dozwolone. Sąd Najwyższy oddalił kasacje jako oczywiście bezzasadne. Kluczowym argumentem było stwierdzenie, że skarżący nie wykazał naruszenia przepisów proceduralnych, takich jak art. 433 k.p.k. (obowiązek rozważenia zarzutów apelacji) i art. 457 § 3 k.p.k. (wymogi uzasadnienia orzeczenia odwoławczego). Sąd podkreślił, że skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia prawa materialnego w kasacji wymaga wykazania, że sąd odwoławczy wadliwie skontrolował zastosowanie tych przepisów przez sąd pierwszej instancji, a nie tylko nie zgadzania się z jego stanowiskiem. Brak zarzutów naruszenia art. 433 i 457 § 3 k.p.k. uniemożliwił skuteczne kwestionowanie prawidłowości kontroli instancyjnej. W konsekwencji, skarżący nie wykazał, aby doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miałoby istotny wpływ na treść wyroku.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia prawa materialnego w kasacji nie jest skuteczny, jeśli skarżący nie wykaże, że sąd odwoławczy wadliwie skontrolował zastosowanie tych przepisów przez sąd pierwszej instancji, a w szczególności nie podniesie zarzutów naruszenia art. 433 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skuteczność zarzutu naruszenia prawa materialnego w kasacji wymaga wykazania, że sąd odwoławczy dopuścił się rażącego naruszenia prawa przy kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji. Brak zarzutów naruszenia art. 433 k.p.k. (rozważenie zarzutów apelacji) i art. 457 § 3 k.p.k. (wymogi uzasadnienia) uniemożliwia skuteczne podniesienie tego typu zarzutu, gdyż nie wykazano, aby sąd odwoławczy zignorował lub niewłaściwie ocenił argumenty apelacji lub wadliwie uzasadnił swoje stanowisko.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić kasacje

Strona wygrywająca

A. P.

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznaoskarżony
A.K.osoba_fizycznaoskarżyciel prywatny
E. Sp. z o.o.spółkaoskarżyciel prywatny

Przepisy (6)

Główne

k.k. art. 212 § § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący przestępstwa zniesławienia.

k.p.k. art. 433

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu odwoławczego rozważenia wszystkich wniosków i zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Wymogi uzasadnienia orzeczenia sądu odwoławczego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania sprawy na posiedzeniu.

k.k. art. 212 § § 3

Kodeks karny

Przepis dotyczący kontratypu zniesławienia.

k.k. art. 213 § § 2 pkt 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący udowodnienia prawdziwości zarzutów w kontekście zniesławienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak powiązania zarzutów naruszenia prawa materialnego z wadami postępowania odwoławczego (naruszenie art. 433 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.). Sąd odwoławczy jedynie kontrolował zastosowanie prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji, a nie dokonywał własnej subsumpcji. Brak zarzutów naruszenia art. 433 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. uniemożliwia skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia prawa materialnego w kasacji.

Odrzucone argumenty

Błędne zastosowanie art. 212 § 2 i 3 k.k. w zw. z art. 213 § 2 pkt 2 k.k. Naruszenie prawa materialnego w zakresie definicji odpadów niebezpiecznych. Wyrażenie błędnego poglądu prawnego, jakoby działania oskarżonego jako Wójta były dozwolone.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym brak powiązania tych zarzutów z ewentualnymi mankamentami postępowania odwoławczego skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia prawa materialnego w kasacji wymagałoby wykazania, że Sąd odwoławczy wadliwie skontrolował zastosowanie tych przepisów przez Sąd I instancji postępowanie apelacyjne na gruncie k.p.k. różni się od tego z jakim do czynienia mamy w postępowaniu cywilnym

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych kasacji w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście zarzutów naruszenia prawa materialnego i konieczności wykazania wadliwości kontroli instancyjnej przez sąd odwoławczy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania karnego i wymogów formalnych kasacji; nie dotyczy bezpośrednio meritum sprawy zniesławienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe wymogi formalne dotyczące wnoszenia kasacji w sprawach karnych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, choć samo meritum sprawy (zniesławienie) nie jest szczególnie odkrywcze.

Kasacja w sprawie karnej: dlaczego samo niezadowolenie z wyroku to za mało?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I KK 11/25
POSTANOWIENIE
Dnia 12 marca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 12 marca 2025 r., na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
sprawy
A. P.,
uniewinnionego od zarzutu popełnienia czynu z art. 212 § 2 k.k.,
z powodu kasacji wniesionych przez pełnomocnika oskarżycieli prywatnych
od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV Ka 339/24, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia 11 marca 2024 r, sygn. akt II K 569/23,
p o s t a n a w i a:
1)
oddalić kasacje jako oczywiście bezzasadne;
2)
obciążyć oskarżycieli prywatnych kosztami postępowania kasacyjnego w częściach na nich przypadających.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia 11 marca 2024 r. (sygn. akt II K 569/23) A.P. został uniewinniony od zarzucanych mu czynów, to jest od popełnienia przestępstw z art. 212 § 2 k.k., polegających na zniesławieniu A.K. oraz E. Sp. z o.o. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 20 sierpnia 2024 r. (sygn. akt IV Ka 339/24) zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Złotoryi został utrzymany w mocy.
Od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy pełnomocnik oskarżycieli prywatnych wniósł kasację, zarzucając orzeczeniu rażące naruszenie prawa karnego materialnego. W szczególności, kasacja podnosi zarzut błędnego zastosowania art. 212 § 2 i 3 k.k. w zw. z art. 213 § 2 pkt 2 k.k., kwestionując uznanie, że oskarżony działał w warunkach kontratypu oraz że udowodnił prawdziwość stawianych zarzutów. Ponadto, kasacja zarzuca naruszenie prawa materialnego w zakresie definicji odpadów niebezpiecznych, wynikających z ustawy o odpadach i stosownych rozporządzeń, co miało doprowadzić do błędnego uznania, że oskarżony głosił prawdę. Dodatkowo, zarzucono wyrażenie błędnego poglądu prawnego, jakoby działania oskarżonego, będącego Wójtem, polegające na głoszeniu nieprawdy, były dozwolone i chronione prawnie. Istotą kasacji jest zatem twierdzenie, że sądy obu instancji błędnie zastosowały lub zinterpretowały wskazane przepisy prawa materialnego. Przewodnim zarzutem jest jednak brak bezpośredniego powiązania tych uchybień z konkretnymi wadami postępowania sądu odwoławczego w ramach kontroli instancyjnej, zwłaszcza w kontekście naruszenia art. 433 k.p.k. (pominięcie istotnych zarzutów apelacji) i art. 457 § 3 k.p.k. (wadliwe uzasadnienie orzeczenia)."
Skarżący wniósł o  uchylenie   zaskarżonego   wyroku   w   całości   i przekazanie  sprawy  do  ponownego  rozpoznania  Sądowi  Okręgowemu  w  Legnicy  jako  sądowi odwoławczemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym.
Podnoszone w kasacji zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogą zostać uznane za skuteczne, z uwagi na brak powiązania tych zarzutów z ewentualnymi mankamentami postępowania odwoławczego. W szczególności, kluczowy jest brak stosownych zarzutów naruszenia art. 433 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.
Sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok Sądu I instancji, nie stosował bezpośrednio przepisów prawa materialnego, których naruszenie zarzuca skarżący. Oznacza to, że Sąd Okręgowy nie dokonywał własnej subsumpcji stanu faktycznego pod te przepisy, lecz jedynie skontrolował prawidłowość subsumpcji dokonanej przez Sąd Rejonowy. Tym samym, skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia prawa materialnego w kasacji wymagałoby wykazania, że Sąd odwoławczy wadliwie
skontrolował
zastosowanie tych przepisów przez Sąd I instancji.
Brak zarzutu naruszenia art. 433 k.p.k. jest w tym kontekście szczególnie istotny. Przepis ten nakłada na sąd odwoławczy obowiązek rozważenia wszystkich wniosków i zarzutów podniesionych w apelacji. Jeśli skarżący uważał, że Sąd Okręgowy zignorował lub niewłaściwie ocenił argumenty apelacji dotyczące interpretacji prawa materialnego, powinien był podnieść zarzut naruszenia art. 433 k.p.k. Brak takiego zarzutu sugeruje, że skarżący nie kwestionuje, iż Sąd odwoławczy w ogóle odniósł się do tych kwestii, a jedynie nie zgadza się z jego stanowiskiem.
Podobnie, brak zarzutu naruszenia art. 457 § 3 k.p.k. osłabia argumentację kasacji. Przepis ten nakłada na sąd odwoławczy obowiązek jasnego i przekonującego uzasadnienia swojego orzeczenia, w tym wskazania, jakie ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji sąd odwoławczy uznał za własne, a jakie zakwestionował, oraz dlaczego. Uzasadnienie powinno również odnosić się do argumentacji zawartej w apelacji. Jeśli skarżący uważał, że uzasadnienie Sądu Okręgowego było lakoniczne, pomijało istotne argumenty, lub w inny sposób naruszało wymogi art. 457 § 3 k.p.k., powinien był podnieść odpowiedni zarzut.
Pamiętać należy, że postępowanie apelacyjne na gruncie k.p.k. różni się od tego, z jakim do czynienia mamy w postępowaniu cywilnym, gdzie obowiązujący model apelacji pełnej (cum beneficio novorum) polega nie na rozpoznaniu apelacji przez sąd drugiej instancji, ale na ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy w granicach zaskarżenia i nie mogą stać temu na przeszkodzie wady uzasadnienia sądu pierwszej instancji, także nie wytknięte w apelacji (tak postanowienie Sądu Najwyższego z 16.03.2021 r., I USK 166/21, LEX nr 3220176). W procedurze karnej Sąd Odwoławczy koncentruje się na weryfikacji, czy w postępowaniu przed Sądem I instancji nie doszło do błędów, które miały istotny wpływ na treść orzeczenia.
Wobec powyższego, należało uznać, że kasacja nie spełniła minimalnych wymogów stawianych temu nadzwyczajnemu środkowi odwoławczemu, gdyż skarżący nie zdołał uzasadnić wystąpienia w sprawie naruszeń prawa mających charakter rażący oraz, co kluczowe – mających istotny wpływ na treść wyroku. To na skarżącym spoczywa ciężar wykazania powyższych mankamentów, które przekonałyby Sąd Najwyższy, że utrzymanie orzeczenia jest z punktu widzenia zasad rzetelnego procesu niemożliwe. Skarżący nie wykazał, w jaki sposób ewentualne błędy w interpretacji prawa materialnego, przypisywane Sądowi Rejonowemu, zostały zaakceptowane przez Sąd Okręgowy w sposób naruszający art. 433 k.p.k. lub art. 457 § 3 k.p.k. Zatem, nie wykazano, aby Sąd Odwoławczy, kontrolując wyrok Sądu I instancji, sam dopuścił się rażącego naruszenia prawa, które miało wpływ na treść wyroku.
[J.J.]
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę