I KK 104/21

Sąd Najwyższy2021-10-06
SNKarneprawo karne materialneWysokanajwyższy
kasacjanieważność wyrokupostępowanie karneSąd NajwyższyProkurator Generalnyzasada ne bis in idemorzeczenie prawomocne

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o stwierdzeniu nieważności wyroku z 1947 r., ponieważ sprawa ta była już wcześniej prawomocnie zakończona.

Prokurator Generalny wniósł kasację od postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego w W., które stwierdziło nieważność wyroku z 1947 r. wobec W. W. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sprawa ta była już wcześniej prawomocnie zakończona postanowieniem z 1992 r. Wobec tego, ponowne procedowanie w tym samym przedmiocie było zbędne, a późniejsze orzeczenie obarczone bezwzględną podstawą uchylenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 8 sierpnia 2018 r., które stwierdziło nieważność wyroku byłego Wojskowego Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 maja 1947 r. w stosunku do W. W. Prokurator Generalny zarzucił obrazę przepisów postępowania, wskazując, że sprawa została już prawomocnie zakończona postanowieniem z 1992 r., co stanowi bezwzględną podstawę uchylenia orzeczenia zgodnie z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Sąd Najwyższy przychylił się do tego argumentu, stwierdzając, że ponowne procedowanie w tej samej sprawie było zbędne, a późniejsze orzeczenie obarczone wadą prawną. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne procedowanie w tej samej sprawie jest niedopuszczalne i stanowi bezwzględną podstawę uchylenia późniejszego orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., orzeczenie wydane pomimo prawomocnego zakończenia postępowania w tej samej sprawie co do tego samego czynu i osoby podlega uchyleniu. Nie ma znaczenia, czy późniejsze orzeczenie jest korzystne, czy niekorzystne, gdyż w obrocie prawnym nie mogą istnieć dwa różne orzeczenia dotyczące tego samego przedmiotu rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

W. W.

Strony

NazwaTypRola
W. W.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazanie art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. jako bezwzględnej podstawy uchylenia orzeczenia, gdy postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało już prawomocnie zakończone.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu.

k.p.k. art. 521 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniesienia kasacji przez Prokuratora Generalnego.

Dekret o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa

Przepis, na podstawie którego wydano pierwotny wyrok z 1947 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotycząca W. W. i czynów przypisanych w wyroku z 1947 r. została już prawomocnie zakończona postanowieniem z 1992 r. Ponowne procedowanie w tej samej sprawie stanowi bezwzględną podstawę uchylenia orzeczenia (art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.).

Godne uwagi sformułowania

Wobec powyższego ponowne procedowanie w tym samym przedmiocie było zbędne, a faktyczne orzeczenie obarczone wadą o charakterze bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Nie ma przy tym znaczenia, czy ma ono charakter korzystny czy niekorzystny, gdyż w obrocie prawnym nie mogą znajdować się w tym samym czasie dwa osobne orzeczenia w odniesieniu do tego samego przedmiotu rozstrzygnięcia.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Eugeniusz Wildowicz

członek

Włodzimierz Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność ponownego procedowania w sprawie prawomocnie zakończonej, zasada ne bis in idem w kontekście stwierdzania nieważności orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pierwotne orzeczenie zostało już prawomocnie zakończone, a następnie próbuje się je unieważnić kolejnym orzeczeniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy historycznego wyroku z okresu powojennego i pokazuje, jak Sąd Najwyższy dba o porządek prawny, zapobiegając istnieniu sprzecznych orzeczeń.

Sąd Najwyższy: Nie można unieważnić wyroku, który już został prawomocnie zakończony!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I KK 104/21
POSTANOWIENIE
Dnia 6 października 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz
‎
SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)
w sprawie
W. W.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 6 października 2021 r. w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego
od postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego w W.  z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt Ko(Un) (…) stwierdzającego nieważność wyroku b. Wojskowego Sądu Rejonowego w K.  z dnia 10 maja 1947 r., sygn. akt Sr (…) w stosunku do W. W.
uchyla zaskarżone postanowienie i umarza postępowanie.
UZASADNIENIE
Wyrokiem byłego Wojskowego Sądu Rejonowego w K.  z dnia 10 maja 1947 r. (sygn. akt Sr (…)) W. W. został uznany winnym szeregu przestępstw z kodeksu karnego Wojska Polskiego oraz dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa (Dz.U. 1946 nr 30 poz. 192), za które wymierzono mu karę 15 lat więzienia, utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na zawsze oraz przepadek całego mienia skazanego na rzecz Skarbu Państwa.
Postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 8 sierpnia 2018 r. sygn. Ko (Un) (…) stwierdzono nieważność wyroku byłego Wojskowego Sądu Rejonowego w K.  z dnia 10 maja 1947 r. (sygn. akt Sr (…)) w stosunku do W. W.. Orzeczenie to nie zostało zaskarżone.
Od powyższego postanowienia kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny, zarzucając przedmiotowemu orzeczeniu
„obrazę przepisów postępowania, to jest art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegającego na wydaniu przez Sąd Okręgowy w W.  w dniu 8 sierpnia 2018 r. postanowienia o sygn. Ko (Un) (…) w przedmiocie stwierdzenia nieważności wyroku byłego Wojskowego Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 maja 1947 r. sygn. akt Sr (…) w stosunku do W. W., pomimo tego, że wcześniej prowadzone postępowanie w tej samej sprawie zostało prawomocnie zakończone postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 13 listopada 1992 r. sygn. Cs (Un) (…), co stanowi bezwzględną podstawę uchylenia orzeczenia, która została określona w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.”
Prokurator Generalny wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego w W.  z dnia 8 sierpnia 2018 r. (sygn. Ko (Un) (…)) w przedmiocie stwierdzenia nieważności wyroku byłego Wojskowego Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 maja 1947 r. (sygn. akt Sr (…)) w stosunku do W. W. i umorzenie tego postępowania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym.
Jak wynika z akt sprawy, wyrok byłego Wojskowego Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 maja 1947 r. (sygn. akt Sr (…)) został już wcześniej, tj. postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego w W.  z dnia 13 listopada 1992 r. sygn. Cs (Un) (…) unieważniony.
Wobec powyższego ponowne procedowanie w tym samym przedmiocie było zbędne, a faktyczne orzeczenie obarczone wadą o charakterze bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Zgodnie z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., gdy orzeczenie zostało wydane pomimo tego, że postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało już prawomocnie zakończone, należy uchylić to późniejsze orzeczenie. Nie ma przy tym znaczenia, czy ma ono charakter korzystny czy niekorzystny, gdyż w obrocie prawnym nie mogą znajdować się w tym samym czasie dwa osobne orzeczenia w odniesieniu do tego samego przedmiotu rozstrzygnięcia.
Mając wszystko to na uwadze, należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI