I KB 24/26

Sąd Najwyższy2026-02-25
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
niezawisłość sędziowskabezstronnośćSąd Najwyższypostępowanie karneobrońcawniosek formalny

Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, uznając go za niespełniający wymogów formalnych i merytorycznych.

Sąd Najwyższy w formie zarządzenia odrzucił wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, złożony przez obrońcę oskarżonych. Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, nie wskazywał konkretnych okoliczności naruszenia standardów niezawisłości czy bezstronności, a jedynie opisywał lub cytował orzeczenia. Sąd uznał również, że nie ma obowiązku zawiadamiania organu samorządu zawodowego o odrzuceniu wniosku złożonego przez obrońcę.

Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, wydał zarządzenie o odrzuceniu wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego SSN R.W. wymogów niezawisłości i bezstronności. Sąd stwierdził, że wniosek pochodzi od strony postępowania, został sporządzony i wniesiony przez obrońcę oskarżonych z zachowaniem terminu i spełnia wymogi pisma procesowego. Uzasadnienie zarządzenia wskazuje, że wniosek nie spełniał wymogów merytorycznych, ponieważ nie wskazywał, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego oraz jego postępowanie po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Sąd podkreślił, że samo wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie jest wystarczające. Ponadto, Sąd uznał, że nie zachodzi obowiązek zawiadomienia organu samorządu zawodowego o odrzuceniu wniosku złożonego przez obrońcę, gdyż przepis art. 29 § 11 uSN odnosi się wyłącznie do pełnomocników, a nie obrońców.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych.

Uzasadnienie

Wniosek nie wskazuje konkretnych okoliczności naruszenia niezawisłości lub bezstronności sędziego, a jedynie opisuje lub cytuje orzeczenia. Samo wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie jest wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
oskarżeniinnestrona postępowania
obrońca oskarżonychinneobrońca

Przepisy (15)

Główne

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 6-9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Pomocnicze

uSN art. 29 § § 7

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.c. art. 87 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

uSN art. 29 § § 8 zd. czwarte

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 29 § § 8 zd. pierwsze

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 119 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

uSN art. 24

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 99 § § 2

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Okoliczności związane z powołaniem sędziego oraz sposób postępowania po powołaniu muszą w konkretny sposób wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności.

uSN art. 29 § § 11

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepis ten odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje obrońców.

uSN art. 85 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 20 § § 1

Kodeks postępowania karnego

uSN art. 29 § § 10

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek nie wskazuje konkretnych okoliczności naruszenia niezawisłości lub bezstronności sędziego. Przepis o zawiadomieniu organu samorządu zawodowego dotyczy tylko pełnomocników, nie obrońców.

Godne uwagi sformułowania

czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców.

Skład orzekający

Zbigniew Kapiński

Prezes Sądu Najwyższego

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wniosków o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego, a także rozróżnienie ról pełnomocnika i obrońcy w postępowaniu przed Sądem Najwyższym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawach karnych i wniosków o charakterze proceduralnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości - niezawisłości sędziowskiej, ale rozstrzygnięcie ma charakter proceduralny i techniczny, co czyni ją interesującą głównie dla prawników procesowych.

Sąd Najwyższy odrzuca wniosek o zbadanie niezawisłości sędziego – co stało za decyzją?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KB 24/26
ZARZĄDZENIE
Dnia 25 lutego 2026 r.
W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez
SSN R.W.
wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN,
stwierdziwszy, że:
- wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – oskarżonych (art. 29 § 7 uSN),
- został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę oskarżonych (art. 87
1
§ 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN),
- z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i
- czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN),
1) wniosek odrzucić;
2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt I KA 1/26;
3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN R.W.;
4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób.
UZASADNIENIE
Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić.
Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem poza opisywaniem lub cytowaniem orzeczeń na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN.
W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.
Prezes Sądu Najwyższego
SSN Zbigniew Kapiński
Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje.
[WB]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI