I KA 20/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie, oddalając apelację prokuratora dotyczącą warunkowego umorzenia postępowania wobec oskarżonego.
Prokurator złożył apelację od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie, kwestionując warunkowe umorzenie postępowania wobec ppłk. rez. M. B. oskarżonego o oszustwo i fałszerstwo dokumentów. Zarzuty dotyczyły błędu w ustaleniach faktycznych oraz obrazy prawa materialnego w zakresie warunkowego umorzenia. Sąd Najwyższy uznał oba zarzuty za niezasadne, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował instytucję warunkowego umorzenia, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym zamiar, motywację i właściwości oskarżonego. Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Sąd Najwyższy rozpoznał apelację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonego ppłk. rez. M. B., który został oskarżony o popełnienie przestępstw z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 270 a § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Apelacja kwestionowała wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 8 maja 2023 r., sygn. akt So. 15/22, w którym postępowanie karne wobec oskarżonego zostało warunkowo umorzone. Prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, a także obrazę przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 66 § 1 k.k. w zw. z art. 414 § 1 k.p.k., poprzez warunkowe umorzenie postępowania odrębnie w zakresie dwóch czynów, podczas gdy powinno ono objąć całość postępowania. Sąd Najwyższy uznał oba zarzuty apelacji za niezasadne. W odniesieniu do pierwszego zarzutu, sąd stwierdził, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował instytucję warunkowego umorzenia, uwzględniając wszystkie istotne elementy, w tym zamiar, motywację, niekaralność oskarżonego oraz wartość przedmiotu przestępstwa. Podłoże emocjonalne działań oskarżonego również zostało wzięte pod uwagę. Drugi zarzut, dotyczący warunkowego umorzenia postępowania odrębnie dla poszczególnych czynów, został uznany za niezasadny, ponieważ mimo pewnej nieścisłości w sentencji wyroku, umorzenie faktycznie objęło całość postępowania i wszystkie zarzucane czyny, z ustalonym okresem próby wynoszącym jeden rok. W związku z niezasadnością zarzutów, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, warunkowe umorzenie postępowania jest zasadne, jeśli sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił wszystkie okoliczności, w tym zamiar, motywację, niekaralność sprawcy oraz jego właściwości osobiste, a także jeśli społeczna szkodliwość czynu i wina nie są znaczne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował instytucję warunkowego umorzenia, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, w tym podłoże emocjonalne działań oskarżonego, jego niekaralność i wartość przedmiotu przestępstwa, mimo zamiaru popełnienia czynów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymanie w mocy
Strona wygrywająca
oskarżony
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| ppłk. rez. M. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 270 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 66 § 1
Kodeks karny
Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa.
Pomocnicze
k.p.k. art. 414 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 1a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowe zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania przez sąd pierwszej instancji. Ocena sądu pierwszej instancji uwzględniająca całokształt okoliczności, w tym zamiar, motywację, niekaralność oskarżonego oraz podłoże emocjonalne działań. Warunkowe umorzenie postępowania objęło całość sprawy, mimo nieścisłości w sentencji wyroku.
Odrzucone argumenty
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na uznaniu, że wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne. Obraza przepisów prawa materialnego (art. 66 § 1 k.k. w zw. z art. 414 § 1 k.p.k.) poprzez warunkowe umorzenie postępowania odrębnie w zakresie dwóch czynów.
Godne uwagi sformułowania
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował w sprawie instytucję warunkowego umorzenia postępowania. Ocena kwantyfikatorów stopnia społecznej szkodliwości i winy oskarżonego na kanwie niniejszej sprawy uzasadniały zastosowanie wobec ppłk. rez. M. B. środka probacyjnego w postaci warunkowego umorzenia postępowania. Mimo zapisu sugerującego selektywność warunkowego umorzenia, objęło ono wszystkie czyny, których popełnienie przypisano ppłk. rez. M. B.
Skład orzekający
Małgorzata Bednarek
przewodniczący, sprawozdawca
Anna Dziergawka
członek
Ryszard Witkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek warunkowego umorzenia postępowania karnego, w szczególności oceny winy, społecznej szkodliwości, zamiaru i motywacji sprawcy, a także kwestii formalnych związanych z zakresem orzeczenia o warunkowym umorzeniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, z uwzględnieniem orzecznictwa wojskowych sądów okręgowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia warunkowego umorzenia postępowania karnego i jego przesłanek, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Nie zawiera jednak nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.
“Warunkowe umorzenie postępowania: Kiedy sąd może dać drugą szansę? Analiza orzeczenia Sądu Najwyższego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I KA 20/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Dziergawka SSN Ryszard Witkowski Protokolant Kinga Sternik przy udziale prokuratora del. do Departamentu do Spraw Wojskowych Prokuratury Krajowej - ppor. Ingi Jasińskiej w sprawie ppłk. rez. M. B. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 270 a § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 13 marca 2024 r., apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 8 maja 2023 r., sygn. akt So. 15/22, 1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; 2. kosztami sądowymi postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. Ryszard Witkowski Małgorzata Bednarek Anna Dziergawka [PGW] UZASADNIENIE UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt I KA 20/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z 8 maja 2023 r., sygnatura akt So. 15/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- - -------- Sąd odwoławczy nie prowadził własnego postępowania dowodowego --------- ---------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --- ----- ------- ----- ---- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu --------- ----------- ----------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ------- -------- -------- 1. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. 1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść, polegający na uznaniu przez Sąd I instancji, że zgromadzony materiał dowodowy daje podstawy do uznania, że wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełniania nie budzą wątpliwości, a postawa ppłk. rez. M. B. niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, co w konsekwencji uzasadnia warunkowe umorzenie postępowania karnego przeciwko oskarżonemu, podczas gdy uwzględniając wszystkie okoliczności w jakich doszło do popełnienia przestępstwa, a w szczególności okoliczności popełnienia czynów, że czyny nie były odosobnionym przypadkiem, motywację oskarżonego działającego w zamiarze dokonania obu czynów zabronionych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, a także jego wiek i doświadczenie życiowe, wskazują, że warunkowe umorzenie postępowania wobec ppłk. rez. M. B. nie było zasadne; 2. obrazę przepisów prawa materialnego mającą istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 66 § 1 k.k. w zw. z art., 414 § 1 k.p.k., wobec warunkowego umorzenia postępowania odrębnie w zakresie dwóch czynów, podczas gdy warunkowe umorzenie postępowania powinno obejmować całe postępowanie karne. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Niezasadny okazał się zarzut z pkt 1 apelacji bowiem sąd I instancji prawidłowo zastosował w sprawie instytucję warunkowego umorzenia postępowania w stosunku do ppłk. rez. M. B.. Zgodnie z art. 66 § 1 k.k., sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Wbrew twierdzeniom apelującego, ocena kwantyfikatorów stopnia społecznej szkodliwości i winy oskarżonego na kanwie niniejszej sprawy uzasadniały zastosowanie wobec ppłk. rez. M. B. środka probacyjnego w postaci warunkowego umorzenia postępowania. Sąd I instancji wziął pod uwagę wszystkie istotne z punktu widzenia możliwości zastosowania tej instytucji elementy, w tym - wbrew twierdzeniom apelującego również konieczne do oceny stopnia szkodliwości społecznej kwestie zamiaru i motywacji ppłk. rez. M. B., nadając im odpowiednią wagę. Analiza treści uzasadnienia prowadzi do wniosku, że sąd I instancji uznał, że czyny przypisane oskarżonemu zostały popełnienie przez niego w zamiarze bezpośrednimi kierunkowym. Okoliczności te zostały jednak ocenione w ujęciu całościowym, z uwzględnieniem wpływającymi na dotychczasowej niekaralności oskarżonego oraz wartość przedmiotu przestępstwa. Sąd zwrócił również uwagę na podłoże emocjonalne działań oskarżonego, które bezsprzecznie wpłynęło na jego motywację. Również niezasadny okazał się zarzut z pkt 2 apelacji. Jakkolwiek rację ma prokurator, że nie jest dopuszczalna postać rozstrzygnięcia o warunkowym umorzeniu postępowania co do niektórych czynów, to wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie, umorzenie objęło całość postępowania. Mimo zapisu sugerującego selektywność warunkowego umorzenia, objęło ono wszystkie czyny, których popełnienie przypisano ppłk. rez. M. B. W stosunku do obu czynów objętych umorzeniem ustalony został tożsamy okres próby wynoszący jeden rok. Konkludując wskazać należy, że mimo błędnego zapisu w sentencji zaskarżonego wyroku, warunkowe umorzenie odnosi się do całości postępowania i dotyczy wszystkich czynów zarzucanych oskarżonemu aktem oskarżenia. Wniosek 1. Zmiana zaskarżonego wyroku i skazanie oskarżonego za popełnienie przestępstw zakwalifikowanych każdorazowo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 2 a k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. 2. wymierzenie ppłk. rez. M. B. za pierwszy czyn kary grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, w wysokość jednej stawki 50 zł oraz środka kompensacyjnego w postaci obowiązku naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę kwoty 443 zł na rzecz 24. Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Giżycku, za drugi czyn kary grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, w wysokość jednej stawki 10 zł oraz środka kompensacyjnego w postaci obowiązku naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę kwoty 177 zł na rzecz 24. Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Giżycku, a w następstwie kary łącznej grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, w wysokość jednej stawki 50 zł i zasądzenie od oskarżonego kosztów procesu, w tym opłat sądowych. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność podniesionych zarzutów uniemożliwia uwzględnienie wniosków odwoławczych sformułowanych przez prokuratora. 1. OKOLICZNO Ś CI PODLEGAJ Ą CE UWZGL Ę DNIENIU Z URZ Ę DU 1. ------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ----------- 2. ROZSTRZYGNI Ę CIE S Ą DU ODWO Ł AWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku s ą du pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu I instancji został w całości utrzymany w mocy. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Sąd pierwszej instancji nie dopuścił obrazy przepisów prawa materialnego ani błędu w ustaleniach faktycznych. Wszystkie zarzuty podniesione w apelacji okazały się bezzasadne. Nie stwierdzono także innych uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie, w szczególności tych, o których mowa w art. 439 k.p.k. i art. 440 k.p.k. Apelacja prokuratora nie była skuteczna. Zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy pozwolił w pełni oraz w sposób niebudzący wątpliwości na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, które zdaniem sądu było prawidłowe. 5.2. Zmiana wyroku s ą du pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany -------------- Zwi ęź le o powodach zmiany ------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. --------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------- 2.1. Konieczno ść przeprowadzenia na nowo przewodu w ca ł o ś ci ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ---------- 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia --------- 4.1. ---------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia --------- 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ----------- -------------------- 1. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2 O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. 2. PODPIS SSN Ryszard Witkowski SSN Małgorzata Bednarek SSN Anna Dziergawka [PGW] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI