I KA 2/25

Sąd Najwyższy2025-06-03
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości i porządkowi publicznemuŚrednianajwyższy
art. 231 k.k.art. 305 k.k.kwalifikacja prawnanowelizacja prawaugodadobrowolne poddanie się karzekara grzywnySąd Najwyższyapelacja

Sąd Najwyższy zmienił wyrok sądu pierwszej instancji, doprecyzowując kwalifikację prawną czynu i podstawę orzeczenia kary grzywny, uwzględniając nowelizację przepisów i zawartą ugodę.

Prokurator wniósł apelację na niekorzyść oskarżonego Ł.K. od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, uznał zarzuty apelacyjne za zasadne. Zmodyfikował zaskarżony wyrok, doprecyzowując okres popełnienia czynu, przyjmując jako podstawę skazania przepisy w brzmieniu obowiązującym do 1 października 2023 r. z zastosowaniem art. 4 § 1 k.k. oraz korygując podstawę prawną orzeczonej kary grzywny zgodnie z zawartą ugodą.

Sąd Najwyższy rozpoznał apelację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonego Ł. K., który został skazany wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie za przestępstwo z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 305 § 1 k.k. i in. Sąd Najwyższy uznał zarzuty apelacyjne za zasadne. Po pierwsze, stwierdzono obrazę prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu, gdyż sąd pierwszej instancji pominął w podstawie skazania przepis art. 305 § 2 k.k. oraz nie zastosował art. 4 § 1 k.k. mimo wejścia w życie nowelizacji przepisów, która była względniejsza dla sprawcy. Po drugie, uznano naruszenie przepisów postępowania poprzez orzeczenie grzywny na podstawie art. 77 § 1 k.k. zamiast art. 33 § 2 k.k., co było niezgodne z treścią ugody zawartej przez oskarżonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k. W konsekwencji Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, doprecyzowując okres popełnienia czynu na od 16 marca do 12 października 2021 r., przyjmując jako podstawę skazania przepisy w brzmieniu obowiązującym do 1 października 2023 r. z zastosowaniem art. 4 § 1 k.k., oraz orzekając grzywnę na podstawie art. 33 § 2 k.k. W pozostałym zakresie wyrok utrzymano w mocy, a koszty postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji pominął w podstawie skazania przepis art. 305 § 2 k.k. oraz nie zastosował art. 4 § 1 k.k. mimo korzystniejszej dla sprawcy nowelizacji przepisów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd pierwszej instancji popełnił błąd, nie uwzględniając w podstawie skazania przepisu art. 305 § 2 k.k. oraz nie stosując art. 4 § 1 k.k., który nakazuje zastosowanie ustawy względniejszej dla sprawcy w przypadku zmiany prawa. Nowelizacja przepisów art. 305 § 1 i 2 k.k. była korzystniejsza dla oskarżonego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

oskarżony (w części)

Strony

NazwaTypRola
Ł. K.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 231 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 305 § § 1

Kodeks karny

W brzmieniu obowiązującym do 1 października 2023 r., względniejszym dla sprawcy.

k.k. art. 305 § § 2

Kodeks karny

Dodany do podstawy skazania przez Sąd Najwyższy.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 21 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Nakazuje zastosowanie ustawy względniejszej dla sprawcy, jeśli w czasie orzekania obowiązuje inna ustawa, która w konkretnym przypadku jest dla niego korzystniejsza.

k.k. art. 33 § § 2

Kodeks karny

Podstawa prawna orzeczonej kary grzywny, zgodna z ugodą.

Pomocnicze

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Tryb dobrowolnego poddania się karze.

k.p.k. art. 343 § § 6

Kodeks postępowania karnego

Naruszenie przepisów postępowania.

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

Naruszenie przepisów postępowania.

k.k. art. 77 § § 1

Kodeks karny

Błędnie zastosowany przez sąd pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna kwalifikacja prawna czynu przez sąd pierwszej instancji. Niezastosowanie art. 4 § 1 k.k. mimo korzystniejszej nowelizacji przepisów. Orzeczenie kary grzywny niezgodnie z zawartą ugodą w trybie dobrowolnego poddania się karze.

Godne uwagi sformułowania

ustawa w chwili popełnienia czynu przez oskarżonego Ł.K. była względniejsza dla sprawcy, aniżeli w chwili orzekania sąd związany jest treścią wniosku, o którym mowa w art. 335 § 2 k.p.k. wydanie orzeczenia odbiegającego od uzgodnień poczynionych pomiędzy oskarżycielem publicznym a oskarżonym stanowi zaś rażące naruszenie przepisów prawa procesowego

Skład orzekający

Antoni Bojańczyk

przewodniczący

Małgorzata Bednarek

sprawozdawca

Anna Dziergawka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o nowelizacji prawa karnego (art. 4 § 1 k.k.) oraz związanie sądu treścią ugody w trybie dobrowolnego poddania się karze."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów Kodeksu karnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe stosowanie przepisów o nowelizacji prawa karnego oraz jak ważne jest przestrzeganie ugód w postępowaniu karnym, co ma praktyczne znaczenie dla prawników procesowych.

Sąd Najwyższy koryguje błędy sądu niższej instancji: kluczowa nowelizacja prawa i ugoda z oskarżonym.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I KA 2/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Antoni Bojańczyk (przewodniczący)
‎
SSN Małgorzata Bednarek (sprawozdawca)
‎
SSN Anna Dziergawka
Protokolant Małgorzata Szmit
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Zbigniewa Siejbika,
‎
w sprawie
Ł. K.
‎
oskarżonego z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 305 § 1 k.k. i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na rozprawie w dniu 3 czerwca 2025 r.,
‎
apelacji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść
‎
od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie
‎
z dnia 30 września 2024 r., sygn. akt So 9/24,
1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że
- przyjmuje, że oskarżony Ł. K. dopuścił się zarzucanego mu czynu w okresie od dnia 16 marca do dnia 12 października 2021 r.
- jako podstawę skazania przyjmuje przepisy art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 305 § 1 k.k. i art. 305 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym do 1 października 2023 r. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k.
- jako podstawę prawną orzeczonej w pkt. 2 zaskarżonego wyroku kary grzywny przyjmuje art. 33 § 2 k.k.;
2. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
3. ustala, że koszty sądowe postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa.
Małgorzata Bednarek      Antoni Bojańczyk     Anna Dziergawka
[PŁ]
UZASADNIENIE
UZASADNIENIE
Formularz UK 2
Sygnatura akt
I KA 2/25
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1.
CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
Wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30 września 2024 r., sygn. akt So 9/24
1.2. Podmiot wnoszący apelację
☒
oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐
oskarżyciel posiłkowy
☐
oskarżyciel prywatny
☐
obrońca
☐
oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐
inny
1.3. Granice zaskarżenia
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☐
na korzyść
☒
na niekorzyść
☐
w całości
☒
w części
☐
co do winy
☒
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☒
art.
438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego
w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
‎
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k.
–
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
‎
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
art.
439 k.p.k.
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☐
uchylenie
☒
zmiana
2.
Ustalenie fakt
ó
w w zwi
ą
zku z dowodami przeprowadzonymi przez s
ą
d odwo
ł
awczy
2.1. Ustalenie faktów
2.1.1. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
----
-
--------
Sąd odwoławczy nie prowadził własnego postępowania dowodowego
---------
----------
2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
---
-----
-------
-----
----
2.2. Ocena dowodów
2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z
pkt
2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
---------
-----------
-----------------
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
‎
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia
dla
ustalenia faktów)
Lp. faktu z
pkt
2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
-------
--------
--------
1.
STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
1., 2.
1.
obrazę przepisu prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżanemu poprzez błędne uznanie oskarżonego Ł.K. za winnego zarzucanego mu czynu tj. przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 305 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k, podczas , gdy Ł. K. został oskarżony o czyn z o czyn z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 305 § 1 k.k. i art. 305 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k. oraz obrazę przepisu art. 4 § 1 k.k. poprzez jego niezastosowanie, mimo, że ustawa w chwili popełnienia czynu przez oskarżonego Ł.K. była względniejsza dla sprawcy, aniżeli w chwili orzekania;
2.
naruszenie przepisów postępowania karnego art. 451 i art. 343 § 6 k.p.k. mające istotny wpływ na treść orzeczenia poprzez orzeczenie wobec oskarżonego Ł.K. w pkt. 2 zaskarżonego wyroku niezgodnie z treścią ugody zawartej między prokuratorem a oskarżonym grzywny w oparciu o przepis art. 71 § 1 k.k., podczas gdy oskarżony dobrowolnie poddając się karze wyraził zgodę na orzeczenie wobec niego grzywny w oparciu o przepis art. 33 § 2 k.k.
☒
zasadny
☐
częściowo zasadny
☐
niezasadny
☒
zasadny
☐
częściowo zasadny
☐
niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
Ad. 1
Zarzut okazał się zasadny.
Ł.K. został oskarżony o popełnienie czynu z art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 305 § 1 k.k. i art. 305 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k. Mimo prawidłowych ustaleń faktycznych, sąd I instancji skazując oskarżanego pominął w podstawie skazania art. 305 § 2 k.k.
Wskazać również należy, że w związku z wejściem w życie ustawy
z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks Kamy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2022.2600 z dnia 13.12.2022 r.)
zmianie uległy zmamiona przestępstwa z
art. 305 § 1 i 2 k.k. Co istotne, w odniesieniu do przepisu art. 305 § 1 k.k. wyeliminowano ze znamion ww. czynu działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, zaś w zakresie przestępstwa z art. 305 § 1 k.k. zwiększono zagrożenie ustawowe.
W podstawie skazania sąd I instancji winien był więc wskazać przepis art. 4 § 1 k.k., który
nakazuje zastosowanie ustawy względniejszej dla sprawcy, jeśli w czasie orzekania obowiązuje inna ustawa, która w konkretnym przypadku jest dla niego korzystniejsza.
W przedmiotowej sprawie przepis art. 305 § 1 k.k., przed wprowadzoną zmianą był względniejszy dla sprawcy, albowiem, po nowelizacji, wyeliminowano działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
Ad. 2
Zarzut również okazał się zasadny. W przedmiotowej sprawie wymiar kary i środka karnego zostały uzgodnione z oskarżonym w trybie art. 335
§ 1 k.p.k. Na mocy porozumienia prokuratora z oskarżonym, oskarżony wyraził zgodę na dobrowolne poddanie się karze i m.in. orzeczenie wobec niego kary grzywny na podstawie art. 33 § 2 k.k., a nie jak błędnie uczynił to sąd I instancji na podstawie art. 77 § 1 k.k. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sąd  związany jest treścią wniosku, o którym mowa w art. 335 § 2 k.p.k., zaś w
ydanie orzeczenia odbiegającego od uzgodnień poczynionych pomiędzy oskarżycielem publicznym a oskarżonym stanowi zaś rażące naruszenie przepisów prawa procesowego art. 343 § 6 i 7 k.p.k., mające istotny wpływ na treść orzeczenia.
Dodatkowo, sąd odwoławczy wychodząc poza granice wniesionego środka odwoławczego- działając na korzyść oskarżonego doprecyzował, że oskarżony przypisanego mu czynu dopuścił się w okresie od 16 marca do 12 października 2021 r.
Wniosek
Zmiana powyższego wyroku poprzez uzupełnienie kwalifikacji prawnej skazania Ł.K. o przepis art. 305 § 2 k.k. i art. 4 § 1 k.k. i orzeczenie wobec oskarżonego grzywny w oparciu o przepis art. 33 § 2 k.k., zgodnie z zawartą ugodą w trybie art. 335 § 1 k.k, zaś w pozostałej części utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.
☒
zasadny
☐
częściowo zasadny
☐
niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
Wobec zasadności zarzutów apelacyjnych Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok i przyjął, że:
- oskarżony Ł.K. dopuścił się zarzucanego mu czynu w okresie od dnia 16 marca do dnia 12 października 2021 r.,
- podstawę skazania stanowi przepisy art. 231 § 2 k.k. w zb. z art. 305 § 1 k.k. i art. 305 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym do 1 października 2023 r. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k.,
- jako podstawę prawną orzeczonej w pkt. 2 zaskarżonego wyroku kary grzywny przyjął art. 33 § 2 k.k.
1.
OKOLICZNO
Ś
CI PODLEGAJ
Ą
CE UWZGL
Ę
DNIENIU Z URZ
Ę
DU
1.
------------
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
-----------
2.
ROZSTRZYGNI
Ę
CIE S
Ą
DU ODWO
Ł
AWCZEGO
5.1. Utrzymanie w mocy wyroku s
ą
du pierwszej instancji
1.
Przedmiot utrzymania w mocy
----------------
Zwi
ęź
le o powodach utrzymania w mocy
---------------------
5.2. Zmiana wyroku s
ą
du pierwszej instancji
1.
Przedmiot i zakres zmiany
--------------
Zwi
ęź
le o powodach zmiany
-------------------
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
1.1.
---------
☐
art.
439 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
---------
2.1.
Konieczno
ść
przeprowadzenia na nowo przewodu w ca
ł
o
ś
ci
☐
art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
-----------
3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
☐
art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
-----------
4.1.
☐
art. 454 § 1 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
‎
5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z
wyroku
Przytoczyć okoliczności
-----
--------------------
1.
Koszty Procesu
Punkt rozstrzygnięcia z
wyroku
Przytoczyć okoliczności
3
Kosztami sądowymi postepowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa.
2.
PODPIS
SSN Małgorzata Bednarek                      SSN Antoni Bojańczyk                      SSN Anna Dziergawka
[WB]
[r.g.]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI