I GZ 93/26

I GZ 93/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Odrzucenie sprzeciwu
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 86 § 1, art. 87 par. 1, 2, 4, art. 259 par. 1, art. 258 par. 2 pkt 6-8, art. 259 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 lipca 2025 r., sygn. akt I SPP/Bd 47/25 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu oraz odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z 29 lipca 2025 r., I SPP/Bd 47/25 (przy sprawie głównej I SA/Bd 332/22) odmówił J. W.(skarżąca lub strona) przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu oraz odrzucił sprzeciw strony na postanowienie tego Sądu z 6 czerwca 2025 r., I SPP/Bd 47/25 umarzające postępowanie z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy oraz odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi strony na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z [...] października 2020 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z 6 czerwca 2025 r., I SPP/Bd 47/25 umorzył postępowanie z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy oraz odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wyżej wymienione postanowienie zostało doręczone na adres korespondencyjny skarżącej 24 czerwca 2025 r.
Skarżąca pismem z 24 lipca 2025 r. wniosła sprzeciw na powyższe postanowienie (nazwany "zażalenie") wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wniosek nie zawierał uzasadnienia.
Sąd I instancji postanowieniem z 29 lipca 2025 r., I SPP/Bd 47/25 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu oraz odrzucił sprzeciw skarżącej na postanowienie tego Sądu z 6 czerwca 2025 r., I SPP/Bd 47/25.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca nie spełniła przesłanki wynikającej z art. 87 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."). Nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Ze względu na brak uzasadnienia wniosku o przywrócenia terminu Sąd nie ma możliwości ocenić okoliczności, jakie wpłynęły na uchybienie terminu do złożenia sprzeciwu.
Ponadto WSA w Bydgoszczy wskazał, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia sprzeciwu. Zgodnie z art. 259 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Postanowienie referendarza sądowego z 6 czerwca 2025 r. doręczono na adres korespondencyjny Skarżącej 24 czerwca 2025 r. (k. 9 akt sądowych), zatem termin na wniesienie sprzeciwu upłynął bezskutecznie 1 lipca 2025 r.
Skarżąca w zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 29 lipca 2025 r., I SPP/Bd 47/25 wniosła o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu oraz poprzez uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do rozpoznania w zakresie sprzeciwu, ewentualnie o uchylenie w całości postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 29 lipca 2025 r., I SPP/Bd 47/25 oraz z 6 czerwca 2025 r., I SPP/Bd 47/25 o rzekomym umorzeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy i odrzuceniu wniosku o wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest postanowienie Sądu I instancji z 29 lipca 2025 r., I SPP/Bd 47/25 (I SA/Bd 332/22) w zakresie odmówienia przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu oraz odrzucenia sprzeciwu skarżącej na postanowienie tego Sądu z 6 czerwca 2025 r., I SPP/Bd 47/25 umarzające postępowanie z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy oraz odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu wyjaśnia, że stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy ocenie winy należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu zachodzi wówczas, gdy strona nie była w stanie usunąć przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych.
Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego zaniedbania. Otóż może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Chodzi zatem o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu, a zatem nie wypełniła dyspozycji art. 87 § 2 p.p.s.a. Wniosek o przywrócenie terminu nie zawierał uzasadnienia. Jak wynika z akt sprawy w zażaleniu skarżącej również nie zostały powołane okoliczności wykazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu.
W drugiej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny w zakresie odrzucenia sprzeciwu wyjaśnia, że zgodnie z art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Natomiast art. 259 § 2 p.p.s.a. stanowi, że sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca została prawidłowo pouczona o sposobie i terminie złożenia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 6 czerwca 2025 r., I SPP/Bd 47/25. Odpis o postanowienia skarżąca odebrała 24 czerwca 2025 r., (vide. ZPO k. 9) natomiast sprzeciw – wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia – nadała w placówce pocztowej dopiero 24 lipca 2025 r. Datę nadania sprzeciwu potwierdza stempel na kopercie znajdującej się w aktach sprawy (vide k. 14). W tej sytuacji sprzeciw nie mógł być rozpoznany, albowiem został wniesiony po terminie, co wypełniając przesłanki stosowania art. 259 § 2 p.p.s.a. co skutkowało jego prawidłowym odrzuceniem przez Sąd I instancji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.