I GZ 90/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-04-05
NSAAdministracyjneWysokansa
PESELbraki formalneterminysądy administracyjnepostępowaniezażalenieodrzucenie skargiZUSubezpieczenia społeczne

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w terminie, podkreślając obowiązek podania numeru PESEL.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę skarżącego z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w postaci numeru PESEL w wyznaczonym terminie. Skarżący wysłał numer PESEL, ale na adres niewłaściwego sądu, co spowodowało jego dostarczenie po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że podanie numeru PESEL jest obligatoryjne, nawet jeśli można go ustalić z akt.

Sprawa dotyczy zażalenia A. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odrzuciło skargę skarżącego na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. WSA odrzucił skargę, ponieważ skarżący nie uzupełnił braków formalnych w postaci podania numeru PESEL w wyznaczonym terminie. Wezwanie do uzupełnienia braków zostało doręczone skarżącemu 10 listopada 2023 r., a termin upływał 17 listopada 2023 r. Skarżący nadał przesyłkę z numerem PESEL 17 listopada 2023 r., ale zaadresował ją na Sąd Rejonowy w Cieszynie, który przekazał ją do WSA dopiero 23 listopada 2023 r., po upływie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że błąd w zaadresowaniu koperty świadczy o braku należytej staranności i podzielił stanowisko WSA. Sąd powołał się na uchwałę NSA z dnia 3 lipca 2023 r. (sygn. II GPS 3/22), zgodnie z którą podanie numeru PESEL w pierwszym piśmie jest obligatoryjne i jego nieuzupełnienie w terminie skutkuje odrzuceniem skargi, niezależnie od możliwości ustalenia tego numeru z akt administracyjnych. W konsekwencji NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak podania numeru PESEL w skardze jest brakiem formalnym, który musi być uzupełniony w terminie, a jego nieuzupełnienie skutkuje odrzuceniem skargi, niezależnie od możliwości ustalenia tego numeru z akt.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na uchwałę NSA II GPS 3/22, która jednoznacznie stwierdza, że podanie numeru PESEL w pierwszym piśmie procesowym jest obligatoryjne i jego brak stanowi podstawę do odrzucenia skargi, jeśli nie zostanie uzupełniony w terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuci skargę, gdy w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych.

p.p.s.a. art. 46 § § 2 pkt 1b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg wskazania w skardze numeru PESEL osoby wnoszącej pismo.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 49 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków formalnych w terminie 7 dni.

p.p.s.a. art. 58 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odrzucenie skargi następuje postanowieniem, może być na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podania numeru PESEL w skardze jest brakiem formalnym, który musi być uzupełniony w terminie. Błąd w zaadresowaniu przesyłki świadczy o braku należytej staranności i nie usprawiedliwia uchybienia terminu.

Odrzucone argumenty

Skarga może być skutecznie rozpoznana nawet bez wskazywania przez skarżącego swojego numeru PESEL. Uchybienie terminu nie wynikało z winy skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

Błąd w zaadresowaniu koperty stanowi bowiem zaniedbanie, które już z samej swojej istoty świadczą o uchybieniach, których można było uniknąć przy zachowaniu należytej staranności. niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd

Skład orzekający

Michał Kowalski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Obowiązek podania numeru PESEL w skardze do WSA i konsekwencje jego nieuzupełnienia w terminie, a także zasady oceny staranności przy uzupełnianiu braków formalnych."

Ograniczenia: Dotyczy spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne na podstawie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne podejście sądów administracyjnych do braków formalnych i terminów, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, jak drobny błąd proceduralny może zniweczyć szanse na merytoryczne rozpoznanie sprawy.

Błąd w adresie koperty kosztował skarżącego szansę na merytoryczne rozpoznanie sprawy przez sąd.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 90/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Michał Kowalski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III SA/Gl 900/23 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2024-01-09
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 900/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 lipca 2023 r., nr UP-547/23 w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 900/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) odrzucił skargę A. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 lipca 2023 r. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.
Pismem z dnia 7 września 2023 r. skarżący wniósł do WSA skargę.
Zarządzeniem z dnia 19 października 2023 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi przez podanie numeru PESEL. Dla dokonania tej czynności wyznaczony został siedmiodniowy termin liczony od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.
Przesyłka pocztowa zawierająca ww. wezwanie została doręczona dnia 10 listopada 2023 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki znajdujące się w aktach sprawy. Tym samym wyznaczony termin upłynął 17 listopada 2023 r. Skarżący nadał w urzędzie pocztowym 17 listopada 2023 r. przesyłkę zawierającą numer PESEL, ale zaadresował ją na Sąd Rejonowy w Cieszynie. Ten Sąd przekazał przesyłkę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach pismem z 20 listopada 2023 r., nadanym w urzędzie pocztowym 23 listopada 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucając skargę podkreślił, że skarżący wprawdzie dokonał żądanej od niego czynności, ale zaadresował przesyłkę do niewłaściwego sądu. Tym samym datą uzupełnienia braków była dopiero data złożenia w urzędzie pocztowym prawidłowo zaadresowanej przesyłki, co nastąpiło 23 listopada 2023 r., podczas gdy termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął bezskutecznie 17 listopada 2023 r.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając w całości postanowienie z dnia 9 stycznia 2024 r., wniósł o jego uchylenie oraz przyjęcie skargi do rozpoznania. Ewentualnie o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych, albowiem nawet gdyby doszło do uchybienia terminowi, to nie wynikało to z winy skarżącego.
W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie występuje brak istotny. Skarga może być skutecznie rozpoznana nawet bez wskazywania przez skarżącego swojego numeru PESEL.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy wskazane w tym przepisie charakterystyczne dla skargi. Jednym z wymogów formalnych, jakie p.p.s.a. stawia pierwszemu w sprawie pismu procesowemu, jest konieczność wskazania w nim numeru PESEL osoby wnoszącej pismo (art. 46 § 2 pkt 1b).
W sytuacji dostrzeżenia braków formalnych skargi przewodniczący wzywa stronę (pełnomocnika) do ich usunięcia w terminie 7 dni (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuci skargę, gdy w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Z kolei art. 58 § 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę postanowieniem, zaś odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
W tej sprawie zarządzeniem z dnia 19 października 2023 r. Przewodniczący Wydziału III wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi - w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia poprzez podanie numeru PESEL.
Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 10 listopada 2023 r. (k. 13). Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał zatem w dniu 17 listopada 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał skarżącego do uzupełnienia braków, jednak skarżący nadał w urzędzie pocztowym 17 listopada 2023 r. przesyłkę zawierającą numer PESEL na adres Sąd Rejonowy w Cieszynie. Ten Sąd przekazał przesyłkę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach pismem z 20 listopada 2023 r., nadanym w urzędzie pocztowym 23 listopada 2023 r., jednak nastąpiło to już po upływie terminu do uzupełnienia braków.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie trudno przyjąć, że skarżący dołożył wszelkich możliwych starań, aby uniknąć negatywnych konsekwencji uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Błąd w zaadresowaniu koperty stanowi bowiem zaniedbanie, które już z samej swojej istoty świadczą o uchybieniach, których można było uniknąć przy zachowaniu należytej staranności.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, że w przedmiotowej sprawie nie występuje brak istotny, a skarga może być skutecznie rozpoznana nawet bez wskazywania przez skarżącego swojego numeru PESEL, wskazać należy, że zgodnie z tezą wyrażoną w uchwale NSA z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. II GPS 3/22 "niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Ponadto stwierdzono, że "ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków od obowiązku strony określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. W szczególności nie zastrzegł, że podanie numeru PESEL w pierwszym piśmie jest wymagane, tylko wtedy, gdy tego numeru nie można ustalić na podstawie akt administracyjnych". Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko zawarte we wspmnianej uchwale.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI