II GZ 47/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-15
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiskarżącybraki formalneodrzucenie skargizażaleniewsansaterminy procesoweuzupełnienie braków

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, która nie spełniała wymogów formalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę K. M. z powodu braków formalnych, nieprecyzyjnego określenia przedmiotu zaskarżenia i organu. Skarżący nie uzupełnił braków pomimo wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA, że nieokreślenie przedmiotu skargi jest istotnym brakiem uniemożliwiającym jej rozpoznanie. Sąd podkreślił, że nie może domniemywać intencji strony.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, które odrzuciło skargę skarżącego z powodu braków formalnych. WSA wezwał skarżącego do sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia, wskazania organu oraz określenia, czy skarga dotyczy decyzji, postanowienia, bezczynności czy przewlekłości postępowania. Skarżący wniósł skargę, ale nie podał tych kluczowych informacji, a jego późniejsze pismo nie uzupełniło braków. WSA, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), odrzucił skargę. Skarżący w zażaleniu zarzucił brak wyznaczenia pełnomocnika z urzędu. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga musi zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia lub czynności. Brak sprecyzowania przedmiotu skargi jest istotnym brakiem formalnym, uniemożliwiającym jej rozpoznanie. Sąd podkreślił, że nie może domniemywać intencji strony ani sugerować jej żądania. W kwestii pełnomocnika, NSA odwołał się do prawomocnego postanowienia WSA, które oddaliło wniosek o ustanowienie adwokata, a jedynie zwolniło z kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nieuzupełnienie braków formalnych skargi, w tym nieprecyzyjne określenie przedmiotu zaskarżenia i organu, stanowi obligatoryjną podstawę do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że prawidłowe określenie przedmiotu żądania jest obowiązkiem strony skarżącej. Nieokreślenie przedmiotu skargi jest istotnym brakiem formalnym, uniemożliwiającym jej rozpoznanie. Sąd nie może domniemywać intencji strony ani sugerować jej żądania. W przypadku nieuzupełnienia braków, sąd ma obowiązek odrzucić skargę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 3 i § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 57 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności.

p.p.s.a. art. 49 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieokreślenie przedmiotu skargi jest istotnym brakiem formalnym uniemożliwiającym jej rozpoznanie. Sąd nie może domniemywać intencji strony skarżącej i decydować za nią, jakie było jej żądanie. Niesprecyzowanie żądania skarżącego co do przedmiotu zaskarżenia stanowi obligatoryjną podstawę do odrzucenia skargi.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie. Skarżący nie wykazał, że został pozbawiony możliwości obrony swoich praw poprzez brak ustanowienia pełnomocnika z urzędu, gdyż wniosek w tym zakresie został prawomocnie oddalony.

Godne uwagi sformułowania

nieokreślenie przedmiotu skargi jest brakiem istotnym, uniemożliwiającym jej rozpoznanie Sąd nie może domniemywać intencji strony skarżącej i w przypadku niesprecyzowania przedmiotu skargi decydować za stronę, jakie było jej żądanie. Sąd nie jest inicjatorem postępowania, nie jest zatem jego rolą sugerowanie, czy wskazywanie stronie przedmiotu zaskarżenia.

Skład orzekający

Małgorzata Rysz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym, konsekwencje ich nieuzupełnienia, rola sądu w precyzowaniu żądań strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku precyzji w skardze, ale ogólne zasady dotyczące braków formalnych są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowych kwestii proceduralnych związanych z brakami formalnymi skargi, co jest częstym problemem w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale nie zawiera elementów zaskoczenia czy przełomowej interpretacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GZ 47/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-03-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Rysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Bd 384/22 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2022-10-03
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58 § 1 pkt 3 i § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2023 na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 października 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 384/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. M. w przedmiocie zawieszenia lub zmiany terminu badania postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej zwany "WSA" lub "Sądem pierwszej instancji), postanowieniem z 3 października 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 384/22, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2023 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 259, dalej zwanej "p.p.s.a."), postanowił odrzucić skargę K. M. (dalej zwanego "skarżącym") w przedmiocie zawieszenia lub zmiany terminu badania.
Sąd pierwszej instancji orzekł w następującym stanie sprawy.
Skarżący wniósł 9 marca 2022 r. (data stempla urzędu pocztowego) skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Z treści skargi nie wynikało jakiego organu dotyczy skarga (Starosty Lipnowskiego czy Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku) jak również nie wynikało co jest przedmiotem zaskarżenia: akt (decyzja, postanowienie lub inny), bezczynność organu czy też czynność organu. Skarżący nie wskazał bowiem numeru i daty aktu, którego skarga dotyczy, ani informacji w zakresie jakiego wniosku organ pozostaje bezczynny lub prowadzi przewlekłe postępowanie.
W związku z powyższym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 21 kwietnia 2022 r. wezwano skarżącego do sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia poprzez wskazanie organu, którego dotyczy skarga, oraz wskazanie co stanowi przedmiot skargi: decyzja, postanowienie lub inny akt organu (jeśli tak należy wskazać datę i numer wydanego aktu lub nadesłać jego kserokopię), bezczynność organu lub przewlekłość postępowania prowadzonego przez ten organ (jeśli tak należy wskazać w zakresie rozpoznania jakiego wniosku organ pozostaje bezczynny lub prowadzi przewlekłe postępowanie), czynność organu (jeśli tak, należy wskazać na czym ona polega).
Wezwanie wraz z pouczeniem o konsekwencji jego niewykonania doręczono skarżącemu 17 maja 2022 r., wobec czego termin do jego wykonania upłynął 24 maja 2022 r. W zakreślonym terminie ww. braki formalne skargi nie zostały uzupełnione. W piśmie z 19 maja 2022 r. skarżący wskazał jedynie, że chodzi mu o przesunięcie terminu badań lekarskich do czasu wyjścia z zakładu karnego.
Postanowieniem z 3 października 2022 r. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że nie został mu wyznaczony profesjonalny pełnomocnik z urzędu, o którego wnioskował. Skarżący nie zgodził się z WSA, że nie nadesłał żadnych wyjaśnień.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności.
Wedle art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.
Mając na uwadze treść powyższych przepisów wskazać trzeba, że prawidłowe określenie zakresu żądania jest obowiązkiem strony skarżącej, zaś sąd administracyjny powinien poinformować o skutkach niewłaściwego wypełnienia tego obowiązku i wezwać do sprecyzowania skargi pod rygorem jej odrzucenia.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu NSA z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt I OZ 135/18 (postanowienie dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl), iż nieokreślenie przedmiotu skargi jest brakiem istotnym, uniemożliwiającym jej rozpoznanie. Strona wezwana do sprecyzowania skargi powinna zastosować się do wezwania sądu, a tym samym uzupełnić wszystkie braki, którymi dotknięte jest złożone przez nią pismo procesowe. Nieuzupełnieniem braków skargi jest bowiem nie tylko niewykonanie wezwania, ale także jego nieprawidłowe czy niepełne wykonanie. Sąd nie może bowiem domniemywać intencji strony skarżącej i w przypadku niesprecyzowania przedmiotu skargi decydować za stronę, jakie było jej żądanie. Wskazać należy, że Sąd nie jest inicjatorem postępowania, nie jest zatem jego rolą sugerowanie, czy wskazywanie stronie przedmiotu zaskarżenia. Sąd udziela stronie jedynie niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań, pozostawiając jej wybór konkretnego zachowania.
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji wobec nieprecyzyjnej treści skargi powziął wątpliwość co do przedmiotu zaskarżenia. W konsekwencji prawidłowo, na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a., wezwał skarżącego do sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia poprzez wskazanie organu, którego działania lub bezczynności dotyczy skarga, ewentualnie wskazanie numeru i daty zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a jeżeli skarga dotyczy bezczynności organu, wyjaśnienie, na czym bezczynność polega. Wezwanie to zostało odpowiednio i jasno sformułowane, jak również zawierało stosowne pouczenie o skutkach jego niewykonania w wymaganym terminie. Pomimo doręczenia powyższego wezwania 17 maja 2022 r. skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi. Brak sprecyzowania żądania skarżącego co do przedmiotu zaskarżenia, uniemożliwiło natomiast podjęcie przez Sąd czynności wynikających z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dalsze prowadzenie postępowania, a w konsekwencji stanowiło obligatoryjną podstawę do odrzucenia skargi.
Odnosząc się do kwestii niewyznaczenia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, o którego skarżący wnioskował, należy przypomnieć, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy – z 5 kwietnia 2022 r. – został rozpatrzony. Postanowieniem z 7 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (sygn. akt II SPP/Bd 48/22) zwolnił skarżącego z kosztów sądowych oraz oddalił wniosek w zakresie ustanowienia adwokata. Postanowienie jest prawomocne.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI