I GZ 89/26

Naczelny Sąd Administracyjny2026-03-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegobezstronnośćprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizażaleniesąd administracyjnyegzekucjarachunek bankowy

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odmowie wyłączenia sędziów, uznając brak podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku.

Skarżący wniósł o wyłączenie sędziów WSA, zarzucając im brak bezstronności w sprawie dotyczącej sprostowania omyłki w postanowieniu o zwolnieniu rachunku bankowego spod egzekucji. Sędziowie złożyli oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia, a WSA oddalił wniosek. NSA, rozpoznając zażalenie, uznał je za bezzasadne, podkreślając, że strona musi uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia wskazane w ustawie, a nie opierać się na subiektywnym przekonaniu.

Skarżący J. G. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku dotyczące sprostowania oczywistej omyłki w postanowieniu o zwolnieniu rachunku bankowego spod egzekucji. Następnie wniósł o wyłączenie pięciu sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, argumentując, że ich udział w poprzednich i obecnym postępowaniu świadczy o braku bezstronności i niezawisłości. Sędziowie złożyli oświadczenia, że nie zachodzą przesłanki do ich wyłączenia zgodnie z art. 18 i 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). WSA oddalił wniosek, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia okoliczności obiektywnie budzących wątpliwości co do bezstronności sędziów. Skarżący złożył zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił. NSA podkreślił, że zgodnie z art. 20 p.p.s.a. wnioskodawca jest obowiązany wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia, a subiektywne przekonanie strony o stronniczości sędziego nie jest wystarczającą podstawą. NSA powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym autorytet sędziego przemawia za wiarygodnością jego oświadczenia, a strona kwestionująca je musi przedstawić dowody.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, subiektywne przekonanie strony o stronniczości sędziego nie stanowi podstawy do jego wyłączenia. Strona musi wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia przewidziane ustawą.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 18 i 19) określają zamknięty katalog przesłanek wyłączenia sędziego. Wnioskodawca ma obowiązek uprawdopodobnić te przyczyny, a jego subiektywne odczucie stronniczości nie jest wystarczające. Sędziowie złożyli oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia, a strona nie przedstawiła dowodów podważających ich wiarygodność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 18 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 20

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 22 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Dz.U. 2026 poz 143

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak obiektywnych podstaw do wyłączenia sędziego. Strona nie uprawdopodobniła przyczyn wyłączenia wskazanych w ustawie. Oświadczenie sędziego o braku podstaw do wyłączenia jest wiarygodne, a strona nie przedstawiła dowodów przeciwnych.

Odrzucone argumenty

Zarzut braku bezstronności sędziów oparty na subiektywnym przekonaniu strony.

Godne uwagi sformułowania

o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza sędziego od rozpoznania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą autorytet moralny sędziego, asesora czy referendarza sądowego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia

Skład orzekający

Tomasz Smoleń

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i potwierdzenie znaczenia obiektywnych przesłanek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wyłączenia sędziego w sądach administracyjnych i wymaga przedstawienia dowodów, a nie tylko subiektywnych odczuć.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego - bezstronności sędziów, co jest istotne dla każdego uczestnika postępowań. Pokazuje, jakie są realne wymagania prawne przy składaniu wniosków o wyłączenie.

Kiedy można żądać wyłączenia sędziego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 89/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Smoleń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 18 § 1, art. 19, art. 20, art. 22 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2026 na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 grudnia 2025 r. sygn. akt I SA/Bk 386/25 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie wnioskowanych sędziów w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 18 sierpnia 2025 r. nr 2001-IEE.7192.61.2025 w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki w postanowieniu w przedmiocie zwolnienia spod egzekucji rachunku bankowego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
J. G. (skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (organ, DIAS) z dnia 18 sierpnia 2025 r., nr 2001-IEE.7192.61.2025 w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki w postanowieniu w przedmiocie zwolnienia spod egzekucji rachunku bankowego.
Następnie skarżący wniósł o wyłączenie sędziów WSA: Małgorzaty Anny Dziemianowicz, Pawła Janusza Lewkowicza, Marcina Kojło, Justyny Siemieniako i Andrzeja Meleziniego od rozpoznania niniejszej sprawy. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że w związku z udziałem wskazanych sędziów w uprzednio prowadzonych postępowaniach, jak i w postępowaniu niniejszym, zachodzi bardzo duża pewność, że wykazali się oni brakiem bezstronności i niezawisłości, niezbędnymi do prawidłowego przebiegu postępowania. Skarżący wskazał na sprawę o sygn. akt I SPP/Bk 77/25, w której skład wykazał się wyżej opisanymi uchybieniami. Podkreślił także, że rażących uchybień dopuścił się także Przewodniczący Wydziału.
W dniu 16 grudnia 2025 r. wnioskowani do wyłączenia sędziowie, tj. Małgorzata Anna Dziemianowicz, Paweł Janusz Lewkowicz, Marcin Kojło, Justyna Siemieniako i Andrzej Meleziniego złożyli oświadczenia (karty nr 43-47 akt sądowych), z których wynika, że między nimi a skarżącym nie zachodzi okoliczność z art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.), tj. tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności w rozpoznawania niniejszej sprawie. Ponadto oświadczyli, że w niniejszej sprawie nie zachodzi także żaden z powodów wyłączenia z mocy ustawy, wymienionych art. 18 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 18 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Bk 386/25 oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie ww. wnioskowanych sędziów.
Zdaniem Sądu I instancji, skarżący nie wskazał na istnienie po stronie wymienionych we wniosku sędziów okoliczności realnie i obiektywnie budzących wątpliwości co do ich bezstronności w tej konkretnej sprawie. Samo przekonanie skarżącego o stronniczości i negatywnym nastawieniu wskazanych do wyłączenia sędziów, nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego w oparciu o regulacje ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając wydane rozstrzygnięcie w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i jako bezzasadne podlega oddaleniu.
Przepis art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego powinno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 20 p.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza sędziego od rozpoznania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd I instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie wnioskowanych sędziów, tj. Małgorzaty Anny Dziemianowicz, Pawła Janusza Lewkowicza, Marcina Kojło, Justyny Siemieniako i Andrzeja Meleziniego.
Z akt sprawy wynika, że ww. sędziowie, których wyłączenia domagał się skarżący złożyli oświadczenia, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności w sprawie skarżącego (art. 19 p.p.s.a.).
Wobec niewskazania w zażaleniu jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważyłyby prawdziwość oświadczeń ww. sędziów, stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie wnioskowanych sędziów było zgodne z prawem.
Podkreślić należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego, asesora czy referendarza sądowego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia (por. postanowienia NSA: z 12 marca 2012 r., I FZ 147/12, z 9 października 2013 r., II OZ 851/13 oraz z 24 września 2014 r., I OZ 754/14; treść tych orzeczeń dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Tym samym Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wniosek skarżącego o wyłączenie ww. sędziów nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI