I GZ 88/26

I GZ 88/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Smoleń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
III SA/Kr 2176/24 - Wyrok WSA w Krakowie z 2025-08-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Umorzono postępowanie zażaleniowe
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 61 § 3, art. 161 § 1 pkt 3,  art. 193,  art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Ł. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 sierpnia 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 2176/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie z dnia 6 sierpnia 2024 r., nr 180400.71.19783.2024.RED.MStr w sprawie ze skargi Ł. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 14 października 2024 r. nr 1201-IEE.7113.2.165.2024.5.LJM UNP: 1201-24-132171 w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe.
Uzasadnienie
Ł. W. (skarżący) w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (organ, DIAS) z dnia 14 października 2024 r., nr 1201-IEE.7113.2.165.2024.5.LJM UNP: 1201-24-132171 oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie (organ I instancji, Dyrektor ZUS) z dnia 6 sierpnia 2024 r., nr 180400.71.19783.2024.RED.MStr w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 2176/24 odmówił ww. skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
Następnie, wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 2176/24 oddalił skargę wniesioną na powyższe postanowienie DIAS.
Skarżący, w dniu 18 września 2025 r. (data nadania) złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, a także poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono m.in., że organ egzekucyjny naruszył art. 7 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 132; dalej: u.p.e.a.), stosując zajęcie rachunków bankowych jako pierwszy i najbardziej dolegliwy środek, bez uprzedniego rozważenia możliwości zastosowania innych, mniej uciążliwych środków. WSA w Krakowie, aprobując takie stanowisko, naruszył obowiązek oceny stopnia uciążliwości środków egzekucyjnych. Sąd I instancji w uzasadnieniu ograniczył się do formalnego stwierdzenia, że postanowienie nie kreuje obowiązków, nie odnosząc się merytorycznie do wskazanego ryzyka nieodwracalnych skutków i znacznej szkody. Tym samym w ocenie skarżącego naruszono zasadę zaufania obywatela do państwa prawa oraz konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 Konstytucji RP – Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483).
Zdaniem skarżącego, wbrew twierdzeniu sądu, wniosek o wstrzymanie wykonania zawierał wskazanie, iż w sprawie zachodzi zarówno niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak i trudnych do odwrócenia skutków, w szczególności w zakresie prowadzenia działalności i możliwości regulowania zobowiązań. Brak szczegółowego odniesienia się do tych argumentów przez WSA należy uznać za naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Stosownie do art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, zaś w myśl art. 193 p.p.s.a., jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Z kolei art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Istotą ochrony tymczasowej udzielanej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zabezpieczenie interesów strony skarżącej przez wstrzymanie wykonalności aktu administracyjnego do czasu zakończenia postępowania przed sądem. Zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego przed sądem pierwszej instancji wskutek wydania wyroku lub postanowienia powoduje, że Sąd ten nie ma już uprawnienia do udzielenia ochrony tymczasowej, a w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej kompetencja w tym zakresie przechodzi na Naczelny Sąd Administracyjny, co jednak wymaga złożenia przez stronę odrębnego wniosku (por. np. postanowienia NSA z: 3 października 2018 r. sygn. akt II GZ 325/18; 26 listopada 2021 r. sygn. akt II GZ 414/21).
Oznacza to, że po wydaniu przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, bezprzedmiotowe jest rozpoznawanie przez ten Sąd wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. W konsekwencji bezprzedmiotowe jest także rozpoznawanie zażalenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności, a postępowanie wszczęte zażaleniem podlega umorzeniu (por. postanowienia NSA z: 18 lipca 2018 r., sygn. akt II OZ 770/18; 13 listopada 2019 r., sygn. akt II GZ 261/19; 30 stycznia 2024 r., sygn. akt II GZ 499/23). W przypadku bowiem zasadności takiego zażalenia, Sąd pierwszej instancji nie miałby podstawy do ponownego rozpatrzenia wniosku strony skarżącej (por. postanowienie NSA z 23 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FZ 461/19).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wobec oddalenia skargi skarżącego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 2176/24, postępowanie zażaleniowe przed Naczelnym Sądem Administracyjnym należało umorzyć z powodu jego bezprzedmiotowości.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. i art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.