I GZ 84/26

I GZ 84/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Grzelak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 86, art. 87
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2025 r. sygn. akt III SA/Po 598/25 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 25 sierpnia 2024 r. nr 567/19/2025 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 9 grudnia 2025 r., sygn. akt III SA/Po 598/25, działając na podstawie art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi H. K. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z 25 sierpnia 2024 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w niniejszej sprawie skargę na decyzję doręczoną skarżącej 29 sierpnia 2025 r. wniesiono w formie dokumentu elektronicznego 30 września 2025 r., czyli z uchybieniem terminu, gdyż nie było skuteczne jej wniesienie 29 września 2025 r. na adres elektroniczny wielkopolski@arimr.pl, ponieważ nie jest to adres elektronicznej skrzynki podawczej organu (art. 54 § 1a p.p.s.a.).
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że we wniosku o przywrócenie terminu wskazano na niemożność wysłania skargi 29 września 2025 r. z platformy mObywatel z powodu jej awarii. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, w dniu tym było możliwe nadanie skargi na elektroniczną skrzynkę podawczą organu za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (dalej: ePUAP). Z tego powodu Sąd uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca wnosząc o jego uchylenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie miało usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Z przywołanych regulacji wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i skorzystanie z niej nie jest możliwe, gdy strona postępowania dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Innymi słowy, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dla przykładu można wskazać, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się w orzecznictwie m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienia NSA: z 10 września 2010 r., II OZ 849/10; z 28 marca 2012 r., II OZ 179/12). Chodzi zatem o okoliczności całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Ponadto przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację przedstawioną przez Sąd pierwszej instancji w zakresie braku podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Z okoliczności sprawy przedstawionych we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wynika, że w ostatnim dniu terminu do złożenia tego środka zaskarżenia u skarżącej wystąpiły problemy techniczne polegające na braku możliwości wysłania za pomocą profilu zaufanego skargi, ponieważ przy próbach podpisu wyświetlały się skarżącej komunikaty dotyczące błędu. Wobec zaistnienia powyższych problemów skarżąca przesłała skargę na adres e-mailowy organu, a następnego dnia, tj. 30 września 2025 r., skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jednocześnie wnosząc skargę.
Podkreślenia wymaga, że skierowanie skargi do sądu administracyjnego w formie pisma elektronicznego skierowanego do odbiorcy na e-mail, który nie jest elektroniczną skrzynką podawczą, nie może być jednak uznane za skuteczne wniesienie skargi w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Z przepisów art. 54 § 1a i art. 49a p.p.s.a. wynika przede wszystkim to, że skargę drogą elektroniczną można wnieść za pośrednictwem organu tylko wówczas, jeśli dany podmiot jest zobowiązany do posiadania elektronicznej skrzynki podawczej (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 3734/21).
Kwestie ewentualnych problemów technicznych podlegają jednak reklamacji. W celu potwierdzenia wadliwości działania platformy, za pomocą której skarżąca planowała skargę wnieść, należy złożyć stosowny wniosek, co skarżąca zrobiła. Jednak skarżąca nie przedłożyła w toku postępowania wyniku wniesionej do Centrum Ośrodka Informatyki drogą e-mailową reklamacji, a przecież uwzględnienie tego zgłoszenia dałoby możliwość stwierdzenia ponad wszelką wątpliwość zaistnienia okoliczność związanych z sugerowanymi we wniosku trudnościami technicznymi.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można więc przyjąć, że skarżąca podjęła odpowiednie środki w celu uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na problemy techniczne, a tym samym nie uprawdopodobniła w należyty sposób braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Na marginesie, tak jak wyjaśnił to Sąd pierwszej instancji, skarżąca mogła nadać skargę na elektroniczną skrzynkę podawczą organu za pośrednictwem ePUAP.
Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznał za trafną ocenę Sądu pierwszej instancji, że przywołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie dostarczały dostatecznych podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez skarżącą.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.