I GZ 83/26

Naczelny Sąd Administracyjny2026-03-11
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
przywrócenie terminuskarżącyzażaleniepostanowienieNSAWSAubezpieczenia społecznenależnościskładki

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi, uznając brak uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu.

Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie WSA, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję ZUS o umorzeniu należności składkowych. Skarżąca argumentowała, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, ponieważ jej ówczesny pełnomocnik nie otrzymał informacji o awizowaniu przesyłki z decyzją. WSA uznał, że strona nie uprawdopodobniła braku winy. NSA podzielił to stanowisko, wskazując, że dowody przedstawione przez stronę nie wykazały uchybień przy doręczaniu decyzji, a sama okoliczność składania skarg na pocztę nie była wystarczająca.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą umorzenia należności składkowych. WSA uznał, że skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżąca twierdziła, że jej ówczesny pełnomocnik nie został poinformowany o awizowaniu przesyłki z decyzją, co doprowadziło do przekroczenia terminu. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że twierdzenia o niedoręczeniu lub braku awiza muszą być poparte dowodami, a nie opierać się wyłącznie na oświadczeniach strony. Skarżąca wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących przywrócenia terminu i uprawdopodobnienia braku winy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając stanowisko WSA za prawidłowe. Sąd wskazał, że z akt sprawy wynikało prawidłowe doręczenie decyzji, a wskazane na kopercie daty awizowania oraz zwrotne potwierdzenie odbioru potwierdzają ten fakt. NSA stwierdził, że argumentacja skarżącej o braku wiedzy pełnomocnika o przesyłce nie została wystarczająco uprawdopodobniona, a pisma dotyczące funkcjonowania placówki pocztowej nie dowodziły uchybień przy doręczaniu zaskarżonej decyzji. Sąd podkreślił, że wniosek o przywrócenie terminu wymagał udowodnienia braku winy, czego strona nie uczyniła.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, strona nie uprawdopodobniła skutecznie braku winy.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu, uznając, że twierdzenia o niedoręczeniu lub braku awiza nie zostały poparte dowodami. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, wskazując, że dowody przedstawione przez stronę, w tym skargi na pocztę, nie wykazały uchybień przy doręczaniu zaskarżonej decyzji i nie potwierdziły braku informacji o przesyłce.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

p.p.s.a. art. 87 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

p.p.s.a. art. 87 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

p.p.s.a. art. 87 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2024 poz 935

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej o braku wiedzy pełnomocnika o przesyłce i awizowaniu. Twierdzenie, że pisma dotyczące funkcjonowania placówki pocztowej dowodzą uchybień przy doręczaniu zaskarżonej decyzji.

Godne uwagi sformułowania

uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu nie sposób uwzględnić argumentacji w złożonym zażaleniu nie można podzielić stanowiska skarżącej o braku informacji o przesyłce

Skład orzekający

Joanna Wegner

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów uprawdopodobnienia braku winy przy przywracaniu terminu do wniesienia skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście doręczeń przez operatora pocztowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uprawdopodobnienia braku winy przez stronę skarżącą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu proceduralnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym – przywrócenia terminu. Pokazuje, jak ważne jest skuteczne udowodnienie braku winy, a nie tylko samo twierdzenie.

Kiedy sąd nie przywróci terminu do skargi? Kluczowa rola uprawdopodobnienia braku winy.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 83/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Wegner /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Gd 845/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2025-12-17
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 87 § 1;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 845/25 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 stycznia 2025 r., nr 118/2025 w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 17 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 845/25 odmówił M. B. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 stycznia 2025 r. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że strona reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę na wskazaną powyżej decyzję, składając ją w siedzibie organu w dniu 13 października 2025 r., jednocześnie składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że do przekroczenia terminu doszło bez winy skarżącej, albowiem ówczesny pełnomocnik strony nie otrzymał informacji o pierwszym i powtórnym awizowaniu przesyłki zawierającej decyzję organu. Wskazano również, że poprzedni pełnomocnik wielokrotnie składał pisemne skargi na funkcjonowanie placówki pocztowej.
Oddalając wniosek Sąd pierwszej instancji wskazał, że argument o niedoręczeniu przesyłki czy też o niepowiadomieniu o jej nadejściu (w tym przypadku o niepozostawieniu pierwszego i powtórnego awiza) mógłby zostać uwzględniony, gdyby strona skarżąca w jakikolwiek sposób uprawdopodobniła, że taka okoliczność miała miejsce. Sąd wskazał, że uprawdopodobnienie okoliczności nie może jednak opierać się wyłącznie na twierdzeniach zainteresowanego, które powinny zostać uwiarygodnione za pomocą określonych środków dowodowych. Takim wymogom strona składająca wniosek nie sprostała pomimo tego, że do wniosku załączyła pisma wskazujące na kwestionowanie prawidłowości działania placówki pocztowej. Dołączone do wniosku pisma nie wskazują bowiem na to, że organ pocztowy dopuścił się uchybień przy doręczaniu przesyłki zawierającej decyzję.
Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w całości, zarzucając naruszenie:
- art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej w "p.p.s.a". poprzez uznanie, że skarżąca nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym dotyczącej wniesienia skargi na decyzję organu ze swojej winy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu czynności w postępowaniu sądowym dotyczącej wniesienia skargi na decyzję organu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z:
- skargi z dnia 20 października 2025 r. dotyczącej nieprawidłowości w doręczeniu i awizowaniu przesyłki listowej zawierającej zaskarżoną decyzję organu oraz odpowiedzi operatora pocztowego Poczta Polska S.A. na skargę z dnia 17 listopada 2025 r., na okoliczność treści tych dokumentów i nieprawidłowości, tj. braku fizycznego doręczenia i braku awizacji przesyłki listowej zawierającej zaskarżoną decyzję organu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy wskazać, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a.).
Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu Sądu pierwszej instancji zasługuje na poparcie. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę że zaskarżona do Sądu pierwszej instancji decyzja organu została uznana za doręczoną z dniem 7 lutego 2025 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że dokonano tego prawidłowo. Na kopercie z przesyłką w sposób prawidłowy wskazano na daty pierwszego oraz drugiego awizo. Prawidłowo też wypełniono zwrotne potwierdzenie odbioru. Natomiast nie sposób uwzględnić argumentacji w złożonym zażaleniu, że ówczesny pełnomocnik strony skarżącej nie miał wiedzy o tym, że w dniu 24 stycznia 2025 r. podjęto próbę doręczenia tejże decyzji. To że pełnomocnik składał pisemne skargi na funkcjonowanie placówki pocztowej, pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Zestawiając fakt, że decyzja była w okresie od dnia 24 stycznia 2025 r. do odbioru w placówce pocztowej z twierdzeniem, że ówczesny pełnomocnik skarżącej pojawiał się w celu jej ewentualnego odbioru nie można podzielić stanowiska skarżącej o braku informacji o przesyłce. Nawet gdyby przyjąć, że po stronie operatora pocztowego doszło do zaniedbań, to z akt sprawy nie wynika, że dotyczyły zaskarżonej decyzji.
Natomiast odnosząc się do przedłożonych dokumentów do złożonego zażalenia, w szczególności do pisma operatora pocztowego, należy wskazać, że w piśmie tym wskazuje się na to, że nie sposób jednoznacznie ustalić, że informacji o odbiorze przesyłki faktycznie nie było.
Należy się zgodzić z Sądem pierwszej instancji, że wniosek o przywrócenie terminu mógłby zostać uwzględniony tylko wówczas, gdyby strona skarżąca swoje stanowisko uprawdopodobniła. To jednak nie nastąpiło.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI