I GZ 82/26

I GZ 82/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Sygn. powiązane
I SA/Ol 423/25 - Postanowienie WSA w Olsztynie z 2025-12-03
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 11marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 3 grudnia 2025 r. sygn. akt I SA/Ol 423/25 w zakresie odrzucenia skargi oraz zwrotu uiszczonego wpisu od skargi na czynność Wójta Gminy Gietrzwałd w przedmiocie przyznania i wypłaty dotacji oświatowej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej zwany: WSA lub sądem I instancji) postanowieniem z 3 grudnia 2025 r. sygn. akt I SA/Ol 423/25 odrzucił skargę A. G. (dalej zwanej: skarżącą) na czynność Wójta Gminy Gietrzwałd (dalej zwanego: organem), w przyznania, ustalenia wysokości i wypłaty dotacji za sierpień 2025 r. oraz postanowił zwrócić skarżącej z kasy WSA w Olsztynie kwotę 200 zł tytułem nienależnie uiszczonego wpisu.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że organ dokonał wyliczenia podstawowej kwoty dotacji oświatowej w marcu 2025 r. Informacja o wysokości dotacji została podana do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej 1 kwietnia 2025 r. Ponadto dotacja po aktualizacji podstawowej kwoty dotacji i jej aktualnej wysokości została przekazana na rachunek bankowy strony w dwóch transzach w dniach 10 i 15 kwietnia 2025 r. Otrzymując 15 kwietnia 2025 r. kwotę dotacji oświatowej po aktualizacji skarżąca powzięła wiedzę, w jakiej wysokości została ustalona stawka dotacji na rok 2025. Pomimo tego skarżąca nie zaskarżyła czynności organu w zakresie ustalenia podstawowej kwoty dotacji oświatowej, a więc wnosząc skargę do sądu administracyjnego dopiero 26 sierpnia 2025 r. uchybiła tym samym trzydziestodniowemu terminowi, o którym mowa w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej zwanej: p.p.s.a.).
Zdaniem sądu I instancji, w niniejszej sprawie nie wpływa na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi, termin dokonania przelewu z 22 sierpnia 2025 r. (dotacja oświatowa za sierpień 2025 r.). Wyłącznie czynność polegająca na ustaleniu (naliczeniu) wysokości dotacji i jej przekazaniu beneficjentowi, dokonywana w sposób władczy i jednostronny, stanowi element konkretyzacji normy prawnej i podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a. przez odrzucenie skargi skarżącej na czynność organu, polegającą na przyznaniu, wypłacie oraz ustaleniu wysokości dotacji za sierpień 2025 r. z uwagi na uchybienie terminowi do jej wniesienia, podczas gdy skarga ta została złożona z zachowaniem terminu ustawowego w terminie 30 dni od daty otrzymania danej części dotacji;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1400 ze zm.; dalej zwanej: u.f.z.o.) przez jego błędne zastosowanie i nieprawidłowe uznanie, że wypłata dotacji w 12 częściach nie oznacza podejmowania przez organ jednostki samorządu terytorialnego każdorazowo czynności związanej z ustaleniem, wypłatą i przyznaniem dotacji, podczas gdy dotacja ma charakter świadczenia jednorazowego i rocznego, jego ostateczna wysokość każda wypłata dotacji w ramach jej 12 części stanowi oddzielną czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.;
3. naruszenie art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a. w zw. z art. 47 ustawy o finansowaniu przez wyjście przez WSA przy orzekaniu poza przedmiot skargi, bowiem przedmiotem skargi była czynność związana z wypłatą dotacji za miesiąc sierpień 2025 r., a nie czynność aktualizacji dotacji w sytuacji, w której wypłata, przyznanie oraz ustalenie wysokości dotacji w ramach danej jej części jest odrębną czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i czynność przekazania dotacji, czyli przelewu konkretnej kwoty na rachunek skarżącej mogła zostać zaskarżona w terminie 30 dni od daty otrzymania danej części (transzy) dotacji – jako odrębnej czynności organu dotującego.
Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie zaś do art. 47 u.f.z.o. czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15 – 21, art. 25, art. 26, art. 28 – 32 i art. 40 – 41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15 – 21, art. 25, art. 26, art. 28 – 32 i art. 40 – 41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przepis ten nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że czynności dokonywane w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji oświatowej stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, które kontrolowane są przez sądy administracyjne.
Czynności dokonywane w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji oświatowej stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, które kontrolowane są przez sądy administracyjne (art. 47 u.f.z.o.). Istotne jest, że w art. 47 u.f.z.o., wymienia się art. 26 u.f.z.o., który jest podstawą dla przyznania stosownej dotacji oraz, że zaliczono czynności organu dotującego, podejmowane na podstawie tego przepisu, jako czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Należy podkreślić, że czynność polegająca na ustaleniu wysokości dotacji i jej przekazaniu beneficjentowi, dokonywana w sposób władczy i jednostronny, stanowi element konkretyzacji normy prawnej wyrażonej w art. 47 u.f.z.o. Czynność ustalenia i przekazania dotacji musi się uzewnętrznić.
Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest określenie terminu zaskarżenia czynności organu w postaci wypłacenia kwoty dotacji w nieprawidłowej wysokości.
Z akt sprawy wynika, że w marcu 2025 r. organ dokonał aktualizacji kwoty dotacji. Ogłoszenie o dokonanej aktualizacji podstawowej kwoty dotacji dokonane w marcu 2025 r. zostało opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej jednostki samorządu terytorialnego 1 kwietnia 2025 r. Następnie 10 i 15 kwietnia 2025 r. skarżąca otrzymała na rachunek bankowy w dwóch transzach przelew dotacji oświatowej po aktualizacjach.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd I instancji prawidłowo wskazał, że data przekazania środków na rachunek bankowy beneficjenta rozpoczyna bieg terminu do wniesienia skargi na czynność ustalenia kwoty dotacji. W dniu 15 kwietnia 2025 r. (druga transza dotacji) strona najpóźniej dowiedziała się (czy raczej – mogła się dowiedzieć, dokonując prostego obliczenia) o wysokości kwoty dotacji oświatowej po aktualizacji. Zgodnie bowiem z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 (a taką czynnością jest w rozpoznawanej sprawie czynność przekazania, czy też precyzyjniej – wypłata kwoty dotacji w zaniżonej wysokości), wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Z kolei art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zobowiązuje sąd do odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia. Wyjątek od tej zasady wprowadza przepis art. 53 § 2 zdanie drugie, zgodnie z którym sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę – taka sytuacja jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Tymczasem skarga została wniesiona dopiero 26 sierpnia 2025 r. Zdaniem skarżącej, przedmiotem skargi była czynność związana z wypłatą dotacji za sierpień 2025 r.
Ze stanowiskiem strony skarżącej nie sposób się zgodzić. Mianowicie, skarżąca niesłusznie wskazuje, że ustalenie kwoty dotacji jest czynnością wtórną w stosunku do jej przekazania. W tej sprawie ogłoszenie o dokonanej aktualizacji podstawowej kwoty dotacji dokonane zostało 1 kwietnia 2025 r. Następnie 10 i 15 kwietnia 2025 r. skarżąca otrzymała – w dwóch transzach – przelewem na rachunek bankowy dotację za kwiecień, której wysokość została zredukowana ze względu na marcową aktualizację. Zatem, jeżeli skarżąca nie zgadzała się z wysokością wypłaconej kwoty, czy też ze sposobem jej ustalenia, powinna złożyć skargę do sądu administracyjnego – stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. – w terminie 30 dni od dnia, w którym dowiedziała się o podjęciu czynności, tj. od 15 kwietnia 2025 r.
W związku z powyższym brak jest zatem podstaw, by w rozpoznawanej sprawie przyjąć inny termin rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi. W szczególności brak jest podstaw, by twierdzić, że termin rozpoczyna się w ostatnim dniu na wypłacenie dotacji (wynikającym z art. 34 ust. 1 u.f.z.o.). Takie stanowisko, zdaniem NSA, stoi w sprzeczności z art. 53 § 2 p.p.s.a., który wyraźnie określa początek biegu terminu do wniesienia skargi na dzień, w którym strona faktycznie dowiedziała się o wydaniu aktu lub podjęciu czynności. Skoro przedmiotem zaskarżenia skarżąca uczyniła konkretną czynność organu, to istotne – z punktu widzenia art. 53 § 2 p.p.s.a. – jest wyłącznie ustalenie dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o jej dokonaniu.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.