I GZ 8/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-07
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
ubezpieczenie społeczne rolnikówzaległości składkowerozłożenie na ratytermin do wniesienia skargiodrzucenie skargiprzywrócenie terminupostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi z powodu uchybienia terminu, podkreślając, że sąd odwoławczy nie bada przyczyn uchybienia terminu, a jedynie jego istnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę E. P. na decyzję Prezesa KRUS dotyczącą rozłożenia na raty zaległości składkowych, uznając ją za wniesioną po terminie. Skarżąca złożyła skargę z uchybieniem 30-dniowego terminu, a następnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu, który WSA odrzucił. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że sąd odwoławczy prawidłowo odrzucił skargę z powodu uchybienia terminu i nie bada przyczyn tego uchybienia.

Sprawa dotyczy zażalenia E. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które odrzuciło jej skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Decyzja KRUS dotyczyła stwierdzenia wygaśnięcia rozłożenia na raty zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników. WSA odrzucił skargę, ponieważ została ona wniesiona po upływie ustawowego terminu. Skarżąca złożyła skargę osobiście w placówce KRUS w Siemiatyczach w dniu 18 września 2023 r., podczas gdy termin do jej wniesienia, licząc od doręczenia decyzji 16 sierpnia 2023 r., upływał 15 września 2023 r. Skarżąca złożyła następnie zażalenie i wniosek o przywrócenie terminu, powołując się na chorobę. WSA odmówił przywrócenia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że zgodnie z art. 53 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), wniesienie skargi po terminie skutkuje jej odrzuceniem. NSA zaznaczył, że w postępowaniu zażaleniowym bada jedynie, czy termin został dochowany, a nie przyczyny jego uchybienia, które były przedmiotem oceny WSA w kontekście wniosku o przywrócenie terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd odwoławczy w postępowaniu zażaleniowym bada jedynie, czy rzeczywiście nie został dochowany ustawowy termin do wniesienia skargi, a w konsekwencji - czy Sąd I instancji zasadnie skargę odrzucił. Nie bada natomiast tego, z jakich powodów doszło do ewentualnego uchybienia terminowi.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że przedmiotem kontroli instancyjnej w postępowaniu zażaleniowym jest postanowienie odrzucające skargę z powodu wniesienia jej z uchybieniem terminu. Sąd odwoławczy ocenia jedynie zasadność odrzucenia skargi przez sąd pierwszej instancji z powodu spóźnienia, a nie przyczyny tego spóźnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 53 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym i prekluzyjnym.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga została wniesiona po upływie ustawowego terminu. Sąd odwoławczy w postępowaniu zażaleniowym nie bada przyczyn uchybienia terminu.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące choroby jako przyczyny uchybienia terminu (nie mogły być badane w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym odrzucenia skargi).

Godne uwagi sformułowania

Wniesienie skargi w terminie stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie przez sąd. Jest to również termin prekluzyjny w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę. Przedmiotem kontroli instancyjnej w niniejszym postępowaniu jest bowiem postanowienie odrzucające skargę z powodu jej wniesienia z uchybieniem terminu. W toku tego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie bada natomiast tego, z jakich powodów doszło do ewentualnego uchybienia terminowi do złożenia skargi.

Skład orzekający

Bogdan Fischer

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że sąd odwoławczy w postępowaniu zażaleniowym bada jedynie zasadność odrzucenia skargi z powodu uchybienia terminu, a nie przyczyny tego uchybienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu do wniesienia skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy rutynowego zastosowania przepisów o terminach w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 8/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I SA/Bk 380/23 - Postanowienie WSA w Białymstoku z 2023-11-14
Skarżony organ
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 § 1 pkt 2 p
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 380/23 odrzucającego skargę w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie rozłożenia na raty zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 14 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 380/23 odrzucił skargę E. P. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie rozłożenia na raty zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników. W uzasadnieniu Sąd ten stwierdził, że skarżąca złożyła skargę osobiście w Placówce Terenowej KRUS w Siemiatyczach w dniu 18 września 2023 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia.
Skarżąca złożyła następnie zażalenie, w który wskazała na swoją chorobę przypadającą na okres w którym biegł termin do wniesienia skargi do sądu. Jednocześnie załączyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 380/23 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej "p.p.s.a." skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Wniesienie skargi w terminie stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu lub czynności. Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie przez sąd. Jest to również termin prekluzyjny w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 95/12; dostępny w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
W zaskarżonym postanowieniu WSA prawidłowo ustalił – a skarżąca tego nie kwestionuje, że zaskarżoną decyzję odebrała 16 sierpnia 2023 r. Trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi rozpoczął swój bieg od dnia następnego czyli od 17 sierpnia 2023 r. i upływał 15 wrzesnia 2023 r. Zatem skarga, którą skarżąca złożyła pismem z 17 września 2023 r. osobiście w siedzibie organu w dniu 18 września 2023 r., niewątpliwie została złożona z uchybieniem terminu. Tym samym uprawniona była ocena WSA, że skarga została złożona po terminie, przez co podlegała ona odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W tej sprawie skarga była niewątpliwie spóźniona, a zatem WSA miał obowiązek skargę tę odrzucić.
Okoliczności podnoszone przez skarżącą w zażaleniu, dotyczące przyczyn uchybienia terminu, nie mogły być brane pod uwagę w tej sprawie. Przedmiotem kontroli instancyjnej w niniejszym postępowaniu jest bowiem postanowienie odrzucające skargę z powodu jej wniesienia z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zatem jedynie, czy rzeczywiście nie został dochowany ustawowy termin do wniesienia skargi, a w konsekwencji - czy Sąd I instancji zasadnie skargę odrzucił. W toku tego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie bada natomiast tego, z jakich powodów doszło do ewentualnego uchybienia terminowi do złożenia skargi i tego czy zaskarżona decyzja była zgodna z prawem. Okoliczności związane z wnioskiem o przywrócenie terminu zostały poddane ocenie przez Sąd I instancji, który postanowieniem z dnia 20 grudnia 2023 r. odmówił jego przywrócenia.
Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI