I GZ 73/25

I GZ 73/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Pietrasz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I GSK 1164/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-23
I SA/Sz 439/24 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2025-05-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 września 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 439/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 21 maja 2024 r. nr SKO/WA/503/1374/2024 przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty z tytułu przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy i środków na opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 6 września 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 439/24 po rozpoznaniu wniosku K. K. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 21 maja 2024 r. nr SKO/WA/503/1374/2024 w przedmiocie zwrotu świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy i środków na opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne postanowił: odmówić wstrzymania wykonania decyzji.
Skarżąca złożyła do sądu skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie uchylającą w całości decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Szczecinie z dnia 19 lutego 2024 r. nr [...] i jednocześnie określającą przypadającą do zwrotu kwotę 76.241,88 zł z tytułu nierozliczenia otrzymanych świadczeń i środków przyznanych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy oraz orzekająca o obowiązku zwrotu przez skarżącą kwoty 76.241,88 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia przekazania środków.
W związku z ww. skargą skarżąca złożyła, skierowany do sądu, wniosek o wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w całości. Skarżąca wskazała, że ze względu na wartość przedmiotu sporu, uiszczenie tak wysokiej należności będzie się wiązało z destabilizacją sytuacji finansowej firmy prowadzonej przez skarżącą. Z tego względu, a także mając na względzie istotę małych i średnich przedsiębiorstw dla całej gospodarki, wniosek ten jawi się w jej ocenie jako w pełni zasadny.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca nie dołączyła do wniosku żadnych dokumentów, które wskazywałyby na ryzyko wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd nie dopatrzył się ani w aktach sprawy ani w administracyjnych aktach sprawy dokumentów, które odnosiłyby się do sytuacji skarżącej, czy prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, a które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, tj. opisujących sytuację materialną, zdrowotną, majątkową, czy rodzinną skarżącej.
Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji przyjął, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, które wskazywałyby na wystąpienie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o jakich mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Skoro skarżąca nie wykazała, by zachodziły okoliczności wymienione w powołanym wyżej przepisie, a Sąd nie jest zobowiązany ustalać tych okoliczności we własnym zakresie, gdyż w istocie sprowadzałby się do uzupełniania za skarżącą uzasadnienia wniosku, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. i wniosła o jego zmianę w całości poprzez wstrzymanie zaskarżonej decyzji z dnia 21 maja 2024 r.
W ocenie skarżącej odmowa wstrzymania zaskarżonej decyzji spowoduje destabilizację sytuacji finansowej firmy prowadzonej przez skarżącą. Skarżąca bowiem nie posiada środków w tak znacznej wysokości. Z tego względu, a także mając na względzie istotę małych i średnich przedsiębiorstw dla całej gospodarki wniosek ten jawi się jako w pełni zasadny. W ocenie skarżącej istnieją przesłanki opisane w art. 61 § 3 p.p.s.a., których Sąd pierwszej instancji w ogóle nie analizował.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkiem od reguły wykonywania decyzji ostatecznych. Istotą jej jest to by adresat tej decyzji skorzystał z tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla niego wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie ona zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności.
W judykaturze dominuje stanowisko kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (zob. postanowienia NSA: z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 2165/13, z 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, z 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11, z 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11 czy z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 – te i dalej powoływane orzeczenia NSA dostępne w Internecie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Za zasadne uznać należy przyjęcie, że skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z 5 maja 2016 r., sygn. akt I FZ 98/16, postanowienie NSA z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FZ 40/16). Zatem to skarżąca w złożonym wniosku musi przedstawić argumenty i dokumenty na ich potwierdzenie, z których będzie wynikało, że wykonanie decyzji spowoduje dla jej sytuacji realne zagrożenie, które można określić mianem znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków.
W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącej, zgodzić się należy z konkluzją Sądu pierwszej instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Zbyt ogólnikowe argumenty przytoczone przez skarżącą we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spowodowały, że Sąd pierwszej instancji nie mógł ocenić wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową strony. Aby zbadać, czy rzeczywiście w stosunku do strony zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest odniesienie wysokości obciążenia skarżącej, wynikającego z zaskarżonej decyzji do jej sytuacji materialnej (finansowej). Bez porównania tych dwóch wartości nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia autora zażalenia. Ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku strony skarżącej, prowadzącym do powstania znacznej szkody, bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki musi odbywać się z uwzględnieniem szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej, tj. wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych wolnych środkach, stanu rachunków bankowych. Strona ma obowiązek dokładnie opisać we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. Twierdzenia te powinny być co najmniej uprawdopodobnione. O ile dana okoliczność może być udokumentowana, to należy przedłożyć stosowne dokumenty (por.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10). Niewykazanie przez stronę tych okoliczności uniemożliwiło Sądowi I instancji ocenę wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową skarżącej. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.