I GZ 611/14

Naczelny Sąd Administracyjny2015-01-13
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepodatek akcyzowysąd administracyjnyzażalenierentownośćsytuacja finansowa

NSA oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka mimo nowych decyzji podatkowych nadal jest w stanie ponieść koszty sądowe ze względu na rentowną działalność.

Spółka "E." Sp. z o.o. złożyła zażalenie na postanowienie WSA we Wrocławiu, które odmówiło zmiany wcześniejszego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka argumentowała, że nowe decyzje podatkowe na kwotę 6 mln zł, nadane rygorem natychmiastowej wykonalności, pogorszyły jej sytuację finansową. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że spółka nadal prowadzi rentowną działalność i nie wykazała, aby wykonanie decyzji uniemożliwiło jej opłacenie kosztów sądowych, a art. 165 p.p.s.a. wymaga zmiany okoliczności sprawy, a nie ponownego rozpatrzenia argumentów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie spółki "E." Sp. z o.o. w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 października 2014 r. (sygn. akt I SA/Wr 2104/13). Sąd I instancji odmówił zmiany swojego wcześniejszego postanowienia z dnia 26 czerwca 2014 r., które również odmawiało skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Spółka wniosła o zmianę postanowienia, argumentując, że wydanie przez Urząd Kontroli Skarbowej decyzji określających zobowiązania podatkowe na łączną kwotę 6 mln zł, z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności, stanowi nową okoliczność uzasadniającą zmianę poprzedniego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania mogą być zmieniane tylko w przypadku zmiany okoliczności sprawy. W ocenie NSA, spółka nie wykazała, aby jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w stopniu uniemożliwiającym ponoszenie kosztów sądowych. Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że spółka osiąga znaczne przychody i zyski, co świadczy o jej zdolności do pokrycia kosztów sądowych. Wydanie nowych decyzji podatkowych nie zmienia tej podstawowej okoliczności, a spółka nie udowodniła, że ich wykonanie uniemożliwi jej opłacenie kosztów sądowych. Instytucja z art. 165 p.p.s.a. nie służy do ponownego rozpatrywania argumentów, lecz do reagowania na faktyczną zmianę sytuacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, samo wydanie nowych decyzji podatkowych nie stanowi automatycznie zmiany okoliczności sprawy uzasadniającej zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, jeśli strona nadal prowadzi rentowną działalność i nie wykazała, że wykonanie tych decyzji uniemożliwi jej opłacenie kosztów sądowych.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 165 p.p.s.a. wymaga faktycznej zmiany okoliczności sprawy, a nie ponownego przedstawiania tych samych argumentów. Spółka nie wykazała, aby jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w stopniu uniemożliwiającym pokrycie kosztów sądowych, zwłaszcza w kontekście prowadzenia rentownej działalności gospodarczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 165

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zmiana następuje tylko w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że spółka prowadzi rentowną działalność i jest w stanie ponieść koszty sądowe. Wydanie nowych decyzji podatkowych nie stanowi automatycznie zmiany okoliczności sprawy w rozumieniu art. 165 p.p.s.a., jeśli spółka nie wykazała pogorszenia sytuacji uniemożliwiającego opłacenie kosztów.

Odrzucone argumenty

Argumentacja spółki, że nowe decyzje podatkowe na 6 mln zł pogorszyły jej sytuację finansową i uzasadniają zmianę postanowienia o prawie pomocy. Zarzut naruszenia art. 165 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. nie służy do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz do umożliwienia zmiany postanowień niekończących sprawę (...), w przypadku, gdy okoliczności sprawę uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji.

Skład orzekający

Ludmiła Jajkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 165 p.p.s.a. w kontekście prawa pomocy i zmiany okoliczności sprawy, zwłaszcza w sprawach podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki i jej zdolności finansowej do ponoszenia kosztów sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowoadministracyjnego – prawa pomocy – i pokazuje, jak sąd ocenia zdolność finansową spółki do ponoszenia kosztów, nawet w obliczu znaczących zobowiązań podatkowych.

Czy wysokie zobowiązania podatkowe automatycznie oznaczają zwolnienie z kosztów sądowych? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 611/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-01-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-12-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ludmiła Jajkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I SA/Wr 2104/13 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2014-10-20
I GZ 360/16 - Postanowienie NSA z 2016-05-31
I GZ 598/16 - Postanowienie NSA z 2016-11-22
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 165,  art. 184 w zw. z art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "E." Spółki z o.o. w M. na postanowienie Wojewódzkiego sądu Administracyjnego we W. z dnia 20 października 2014 r. sygn. akt. I SA/Wr 2104/13 w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "E." spółki z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
I.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 2104/13 odmówił zmiany postanowienia tego Sądu z dnia 26 czerwca 2014 r. odmawiającego skarżącej "E. " Sp. z o.o. w M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. w przedmiocie podatku akcyzowego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji zważył, iż skarżąca składając ponowy wniosek o przyznanie jej prawa pomocy powtórzyła argumentację z poprzedniego wniosku, nie dołączając żadnych nowych dokumentów. Wskazał, iż nowa okoliczność uzasadniająca zastosowanie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), polegająca na określeniu skarżącej kolejnych zobowiązań podatkowych – już po złożeniu przez stronę i rozpatrzeniu przez Sąd poprzedniego wniosku o przyznanie praw pomocy nie może skutkować zmianą uprzedniego postanowienia. Wynikało to z faktu, iż Sąd rozpatrując pierwotny wniosek skarżącej ustalił, iż osiągnęła ona znaczny przychód oraz zysk netto, była więc w stanie uiścić koszy związane ze zainicjowanymi przez siebie sprawami sądowoadministracyjnymi. W dalszej kolejności wskazał, iż z załączonych dokumentów nie wynika, ażeby sytuacja finansowa spółki uległa pogorszeniu. Zgodnie z zeznaniem podatkowym CIT-8 za 2013 r. spółka osiągnęła przychód na poziomie 2.216.908,26 zł, przy kosztach uzyskania przychodu w kwocie 1.771.760,88 zł. Oznacza to, że sytuacja majątkowa spółki od wydania postanowienia z dnia 26 czerwca 2014 r. nie uległa zmianie.
II.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła E. Sp. z o.o. w M. wnosząc o: zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie skarżącej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 165 p.p.s.a poprzez bledną wykładnie i niezastosowanie, podczas gdy ujawniły się nowe okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej spółki w pełni uzasadniające zmianę uprzedniego postanowienia. Okolicznością uzasadniającą pogarszającą się sytuację finansową spółki jest fakt, iż w wyniku przeprowadzonych kontroli przez Urząd Kontroli Skarbowej we W. zostały wydane decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych spółki na łączną kwotę 6 mln zł, co do których nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
III.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Kontroli instancyjnej poddane zostało postanowienie Sądu I instancji odmawiające zmiany postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy.
Zgodnie z prawidłowo powołanym i zastosowanym przez Sąd I instancji art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczność sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Stosownie do dyspozycji cytowanego przepisu zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpi zmiana okoliczności sprawy. Tymczasem skarżąca we wniosku nie powołuje żadnych innych, nowych okoliczności, które mogłyby doprowadzić do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. To, że skarżąca ocenie swoją sytuację inaczej niż sąd administracyjny rozpatrujący jej wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie stanowi przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia wydanego w tym zakresie. Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. nie służy do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz do umożliwienia zmiany postanowień niekończących sprawę (w tym postanowień w przedmiocie przyznania prawa pomocy), w przypadku, gdy okoliczności sprawę uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji. W przypadku braku wskazania, iż okoliczności sprawy uległy zmianie art. 165 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania, a zatem brak jest przesłanek do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.
Wydanie wobec skarżącej spółki kolejnych decyzji wymiarowych i opatrzenie ich klauzulą natychmiastowej wykonalności nie zmienia zasadniczej okoliczności, że spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w tej sprawie, o czym przede wszystkim przesądza fakt, jak trafnie podkreślił Sąd I instancji, prowadzenia przez nią rentownej działalności gospodarczej, która przynosi zyski. Ponadto spółka nie wykazała, aby wykonanie tych decyzji uniemożliwiło jej opłacenie kosztów sądowych.
Z przyczyn powyższych, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI