I GZ 56/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonanianiepodatkowe należności budżetowesolidarna odpowiedzialnośćczłonek zarząduskarżącyzażalenieNSAfinanse publiczne

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za niepodatkowe należności budżetowe, uznając brak wykazania przesłanek znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Skarżący L. K. wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej o jego solidarnej odpowiedzialności za niepodatkowe należności budżetowe spółki, argumentując trudną sytuacją finansową. WSA odmówił wstrzymania, uznając brak wystarczających dowodów. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że skarżący nie wykazał niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a przedstawione dowody finansowe były niewystarczające.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie L. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej. Decyzja ta dotyczyła solidarnej odpowiedzialności skarżącego za niepodatkowe należności budżetowe spółki, opiewające na kwotę około 300 000 złotych. Skarżący argumentował, że wykonanie tej decyzji spowodowałoby dla niego znaczne trudności finansowe, powołując się na swoje niskie dochody z lat 2020-2021. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak, że przedstawione przez skarżącego zeznania PIT-37 nie odzwierciedlają jego pełnej kondycji finansowej i nie wykazał on istnienia przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji, zgodnie z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. Podkreślił, że ciężar wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnioskodawcy. NSA wskazał, że skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń, a informacje o jego dochodach, mimo wspólnego gospodarstwa domowego z żoną i łącznego dochodu 7 000 zł miesięcznie, nie były wystarczające do oceny jego sytuacji finansowej. Sąd zwrócił uwagę na brak wyjaśnienia kwestii własności nieruchomości, precyzyjnych miesięcznych wydatków, posiadanych akcji/udziałów oraz pełnych wyciągów bankowych, zwłaszcza w kontekście pozostawienia bez rozpoznania jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. NSA zaznaczył również, że na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie bada się merytorycznej zasadności zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie powinien zostać uwzględniony.

Uzasadnienie

Skarżący nie wykazał, że wykonanie decyzji grozi mu szkodą znaczną lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Przedstawione dowody finansowe (dochody z PIT-37, wspólne gospodarstwo domowe) nie były wystarczające do oceny jego sytuacji majątkowej i płynności finansowej, a także nie wykazał on konkretnych, nieodwracalnych konsekwencji wykonania decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków odnoszą się do sytuacji, która może powstać, gdy zaskarżony akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia. Trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2022 poz 329

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (znaczna szkoda, trudne do odwrócenia skutki).

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca jego trudnej sytuacji finansowej (niskie dochody, wspólne gospodarstwo domowe) była niewystarczająca do uzasadnienia wstrzymania wykonania decyzji. Argumenty dotyczące prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji nie są badane na etapie wniosku o wstrzymanie jej wykonania.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie ma na celu zagwarantowania stronie minimum egzystencji, lecz służy zabezpieczeniu strony w sytuacji, gdy skutki wykonania decyzji będą na tyle poważne, że po jej ewentualnym uchyleniu przez sąd nie będą mogły zostać w prosty sposób odwrócone. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Informacje z deklaracji PIT 37 w sposób wybiórczy obrazują aktualną sytuację skarżącego w aspekcie płynności finansowej i możliwości płatniczych.

Skład orzekający

Bogdan Fischer

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji i zakres dowodów wymaganych do wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o solidarnej odpowiedzialności za niepodatkowe należności budżetowe, ale ogólne zasady dotyczące ciężaru dowodu i zakresu wymaganych dowodów mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. Choć porusza kwestie finansowe jednostki, brakuje w niej nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji prawnych.

Dane finansowe

WPS: 300 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 56/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 61 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 1285/22 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za niepodatkowe należności budżetowe postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
L. K. (dalej "skarżący" lub "strona") w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji niniejszego postanowienia decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarżący nie dysponuje środkami w wysokości dochodzonymi przez organ. Dodano, że w 2020 r. strona uzyskała dochód w wysokości 28.976,54 zł, a w 2021 r. 45.100 zł, co nie pozwala skarżącemu na jednoczesne ponoszenie kosztów sądowych i bieżącego zapewnienia potrzeb bytowych. Do wniosku załączono zeznania PIT-37 skarżącego za 2020 i 2021 rok.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 grudnia 2022 r., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że załączone do wniosku zeznania PIT-37 skarżącego nie obrazują jego kondycji finansowej. Strona nie wskazała również konkretnych skutków finansowych jakie miałoby dla jej sytuacji wykonanie zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu I instancji na podstawie materiałów znajdujących się w aktach oraz wyjaśnień przedstawionych przez stronę uwzględnienie wniosku nie jest zasadne, ponieważ nie wykazują one istnienia w sprawie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, w którym ponowił swoją argumentacje odnoszącą się zarówno do błędnego rozstrzygnięcia decyzji zaskarżonej w sprawie, jak również potwierdził i powielił informacje zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259), dalej "p.p.s.a." sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w tym przepisie odnoszą się do sytuacji, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia. Natomiast trudne do odwrócenia skutki są to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 27.08.2013, sygn. akt I GZ 211/13).
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżący we wniosku nie wykazał takich okoliczności, które przemawiałyby za zastosowaniem ochrony tymczasowej.
W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za niepodatkowe należności budżetowe określone w decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w kwocie około 300 000 złotych. Zaskarżoną decyzją skarżący wraz z N. Sp. z o. o., został uznany za solidarnie odpowiedzialnego za ww. zobowiązanie obciążające spółkę. Należy podkreślić, że fakt, że egzekucja ww. kwoty stanowi uszczerbek w budżecie skarżącego, obniża jego standard życiowy, nie powoduje automatycznie wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie ma na celu zagwarantowania stronie minimum egzystencji, lecz służy zabezpieczeniu strony w sytuacji, gdy skutki wykonania decyzji będą na tyle poważne, że po jej ewentualnym uchyleniu przez sąd nie będą mogły zostać w prosty sposób odwrócone. Skarżący powinien więc wykazać, że w następstwie tego grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa wydanej decyzji. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. wyraźnie bowiem stanowi o szkodzie znacznej. Tym bardziej, że odpowiedzialność za ww. zobowiązanie spółki nie ciąży tylko na skarżącym, ale również na trzech innych osobach.
Skarżący zgłaszając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winien wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił występowania w rozpoznawanej sprawie tego rodzaju okoliczności. Należy mieć na uwadze, że Sąd I instancji, wydając orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, opiera swoje rozstrzygnięcie zarówno na ocenie wniosku skarżącego, jak i na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Jednakże uprawdopodobnienie przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania spoczywa na stronie skarżącej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji podejmując rozstrzygnięcie uwzględnił wszystkie posiadane dane ekonomiczne skarżącego, które wynikały z jego oświadczenia i informacji finansowych jego żony. Stwierdził, że informacje przedstawione przez skarżącego nie obrazują jego kondycji finansowej. Strona nie wskazała również konkretnych skutków finansowych jakie miałoby dla jego sytuacji wykonanie zaskarżonej decyzji. Jak wynika z przedłożonych dokumentów, skarżący otrzymał w roku 2020 dochód w wysokości 28.976,54 zł, a w 2021 r. 45.100 zł, co potwierdziły zeznania PIT-37. Jednocześnie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a ich łączny dochód wynosi 7.000 zł miesięcznie. Co wymaga podkreślenia, na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy, które prawomocnym zarządzeniem z dnia 16 września 2022 r., zostało pozostawione bez rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że informacje, do których przedstawienia zobowiązany został zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 11 lipca 2022 r., były istotne z punktu widzenia zobrazowania całej sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego. Z nich bowiem wynikałoby wskazanie podmiotu, do którego należy nieruchomość, w której zamieszkuje skarżący wraz z małżonką, czy też precyzyjne określenie miesięcznych wydatków niezbędnych na utrzymanie skarżącego. Wymaga podkreślenia, że skarżący nie wyjaśnił również, czy posiada akcje/udziały w spółkach prawa handlowego, jak również nie przedstawił pełnych wyciągów z posiadanych rachunków bankowych i kont. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie Sąd I instancji zwrócił uwagę, iż już tylko z tego względu należy przyjąć, że skarżący nie wykazał aby w sprawie zachodziła realna możliwość zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
W świetle powyższych uwag należało uznać, że skarżący we wniosku zawartym w skardze nie wykazał - w sposób pozwalający na uwzględnienie tego wniosku - istnienia okoliczności świadczących o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem powstania znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, wniosek ten w połączeniu z informacjami których skarżący nie przedłożył na etapie wniosku o prawo pomocy poddaje w wątpliwość twierdzenia skarżącego o jego aktualnej sytuacji finansowej a tym samym uniemożliwia ocenę rzeczywistego wpływu ewentualnego wykonania skarżonej decyzji na majątek skarżącego i jego rodziny. Informacje z deklaracji PIT 37 w sposób wybiórczy obrazują aktualną sytuację skarżącego w aspekcie płynności finansowej i możliwości płatniczych. Błędu tego skarżący nie naprawił również w związku z wniesionym zażaleniem, konsekwentnie podtrzymując prezentowaną dotychczas argumentację, że dochody osiągane przez niego i jego małżonkę są bardzo niskie w skali miesiąca, co w jego ocenie jest wystarczającym uzasadnieniem do wstrzymania wykonania wnioskowanej decyzji, oraz że okoliczność ta została wadliwie oceniona w zaskarżonym postanowieniu.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego, należy stwierdzić, że argumenty dotyczące prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji nie mogą zostać uwzględnione na etapie badania przez sąd, czy zostały spełnione przesłanki uzasadniające wstrzymanie jej wykonania określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. W toku postępowania wpadkowego dotyczącego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie dokonuje się kontroli legalności tej decyzji. Wobec tego bez znaczenia dla rozpoznania zażalenia, jak i bez znaczenia dla kwestii zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym są okoliczności podniesione w zażaleniu jak i subiektywne przekonanie skarżącej o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena przesłanek wstrzymania wykonania decyzji jest prawidłowa. Sąd I instancji, badając wniosek skarżącego pod kątem spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., słusznie zatem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI