II GZ 668/25

II GZ 668/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Maciejko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 797/25 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi H. Sp. z o.o. w W. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 23 grudnia 2024 r. nr RzPP-DPR-WPZ.450.128.MB w przedmiocie uznania praktyk za naruszające zbiorowe prawa pacjentów postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 czerwca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 797/25 odmówił H. sp. z o.o. w W. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 23 grudnia 2024 r. w przedmiocie uznania praktyki za naruszającą zbiorowe prawo pacjentów.
Relacjonując stan sprawy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że spółka wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi na opisaną wyżej decyzję, którą doręczono skarżącej w dniu 3 stycznia 2025 r. W uzasadnieniu autor wniosku powołał się na pozostawanie w usprawiedliwionym przeświadczeniu, że termin na złożenie skargi upływa z dniem 6 lutego 2025 r., gdyż został poinformowany o doręczeniu spółce decyzji w dniu 7 stycznia 2025 r.
WSA uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie można uznać za okoliczność wyłączającą brak winy błędnego odczytania daty odbioru korespondencji od organu i związanego z tym pozostawania w błędnym przekonaniu o innej dacie odbioru decyzji. Data doręczenia korespondencji należy do sfery faktów, zaś błędy osób, którym powierzono obsługę prawną spółki i w tym zakresie – poinformowanie profesjonalnego pełnomocnika o wpływie korespondencji – nie mogą przemawiać za dołożeniem wszelkich starań w dotrzymaniu terminu, lecz przeciwnie, świadczą raczej o niedbalstwie, którego dopuszczenie się co do zasady wyklucza brak winy. Z kolei w odniesieniu do działania profesjonalnego pełnomocnika stosowany jest zwykle podwyższony miernik staranności, wynikający z zawodowego charakteru podejmowanych przezeń czynności procesowych. W konsekwencji, według WSA, to na pełnomocniku spoczywał obowiązek terminowego i precyzyjnego ustalenia, kiedy wpłynęła korespondencja od organu i z obowiązku tego nie mógł uwolnić się poprzez wskazywanie na błędy innych osób.
W związku z tym, że w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, które w sposób obiektywny uzasadniałyby przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Sąd ten orzekł jak wskazano na wstępie.
Zażalenie na to postanowienie wniosła spółka zaskarżając je w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez bezzasadną odmowę przywrócenia terminu do złożenia skargi, w sytuacji gdy uchybienie nastąpiło w oczywisty sposób bez winy skarżącej, wskutek wprowadzenia w błąd skarżącej oraz jej pełnomocnika procesowego przez osoby trzecie (firmę obsługującą odbiór korespondencji i prowadzenia ksiąg rachunkowych), która przekazała skarżącej informację, że decyzja została doręczona w dniu 7 stycznia 2025r.
W związku z powyższym spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Spółka wyjaśniła, że 7 stycznia 2025 r. o godzinie 18:37 Zarząd skarżącej otrzymał wiadomość mailową od księgowości obsługującej korespondencję skarżącej, że doręczono decyzję Rzecznika Praw Pacjenta. W dniu 23 stycznia 2025 r. Zarząd skarżącej przekazał zaskarżaną decyzję radcy prawnemu celem jej zaskarżenia, przedstawiając informację, że decyzja ta została doręczona 7 stycznia 2025 r., a termin do złożenia skargi upływa 6 lutego 2025 r. W dniu 30 stycznia 2025 r. radca prawny rozpoczął pisanie skargi, a 4 lutego 2025 r. poprosił Zarząd o skan koperty w celu sprawdzenia ile jeszcze dokładnie ma czasu na napisanie skargi. Po sprawdzeniu numeru nadania listu w systemie Poczty Polskiej okazało się, że decyzja została formalnie doręczona 3 stycznia 2025 r., o czym wcześniej Zarząd, ani pełnomocnik nie mieli żadnej wiedzy. W związku z tym 4 lutego 2025 r. pełnomocnik skarżącej złożył skargę na decyzję za pośrednictwem systemu e-doręczenia, następnie zaś w dniu 6 lutego 2025 r. w formie papierowej. Jednocześnie złożono wniosek o przywrócenie terminu.
W niniejszej sprawie skarżąca, jak twierdzi, uchybiła terminowi bez swojej winy, gdyż w dniu upływu terminu złożenia skargi zarówno jej Zarząd, jak i ustanowiony pełnomocnik byli przeświadczeni, że decyzja została doręczona w dniu 7 stycznia 2025 r., a termin na złożenie skargi upływa w dniu 6 lutego 2025 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). We wniosku o przywrócenie terminu należy przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, że przesłankę braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Jeżeli zaś strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (wyrok SN z 21.02.2002 r., I PKN 903/00, OSNP – wkł. 2002/19/11). Ponadto, co istotne w tej sprawie, przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu, należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie SN z 6.10.1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679).
Na podstawie okoliczności przedstawionych we wniosku oraz w zażaleniu nie można uznać, że spółka, a konkretnie reprezentujący ją pełnomocnik skutecznie uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminowi.
Skoro skarżąca spółka miała ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika do świadczenia zastępstwa procesowego w sprawie - w tym do sporządzenia i złożenia w imieniu spółki skargi - to zasadniczym obowiązkiem pełnomocnika było zapoznanie się ze sprawą poprzez poznanie akt sprawy, w tym niezwłoczne sprawdzenie daty doręczenia decyzji. NSA miał na uwadze, że pełnomocnikowi zlecono sporządzenie skargi kasacyjnej 23 stycznia 2025 r., a termin do złożenia skargi mijał 3 lutego 2025 r. We wskazanym okresie pełnomocnik zaniechał podstawowego obowiązku weryfikacji daty doręczenia decyzji, poprzestając na uzyskaniu informacji od osób trzecich, i wobec tego dopuścił się niedbalstwa w prowadzeniu sprawy a zatem nie było możliwe przywrócenie mu terminu. Okoliczności te trafnie zauważył i ocenił Sąd pierwszej instancji orzekając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.