I GZ 50/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-16
NSAAdministracyjneŚredniansa
przywrócenie terminubrak winynieobecnośćsądy administracyjnezażaleniepostanowienieterminy procesowe

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, uznając, że nieobecność w miejscu zamieszkania nie stanowi braku winy w uchybieniu terminu.

Skarżący M. K. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na działanie organu. Główną przyczyną uchybienia terminu miała być nieobecność skarżącego w miejscu zamieszkania. NSA uznał, że taka nieobecność, nawet z przyczyn zawodowych, nie uprawdopodabnia braku winy, a strona powinna zadbać o odbiór korespondencji. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Sprawa dotyczy zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. WSA odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 19 sierpnia 2022 r., które z kolei odmawiało przywrócenia terminu do wniesienia skargi na działanie Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Poznaniu. Skarżący podał jako przyczynę uchybienia terminu swoją nieobecność w miejscu zamieszkania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że przywrócenie terminu wymaga wykazania braku winy strony w uchybieniu terminu. Sąd wskazał, że nieobecność w miejscu zamieszkania, nawet z powodów zawodowych, nie jest wystarczającą przesłanką do uznania braku winy, gdyż strona ma obowiązek zachowania szczególnej staranności i zapewnienia sobie możliwości odbioru korespondencji sądowej. NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił wniosek skarżącego i odmówił przywrócenia terminu, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki z art. 86 § 1 i art. 87 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nieobecność w miejscu zamieszkania, nawet wynikająca z obowiązków zawodowych, nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu. Strona ma obowiązek zadbać o system odbioru przesyłek i zachować szczególną staranność.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu wymaga wykazania braku winy, co wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności. Nieobecność w miejscu zamieszkania nie zwalnia strony z tego obowiązku, a strona powinna zorganizować odbiór korespondencji, zwłaszcza gdy jest świadoma prowadzonego postępowania sądowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunek przywrócenia terminu - brak winy strony w uchybieniu terminu.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o zażaleniu.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o zażaleniu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 87 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Termin na wniesienie pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu - siedem dni od ustania przyczyny uchybienia.

p.p.s.a. art. 87 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 73 § § 4

Doręczenie odpisu postanowienia w aktach sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieobecność w miejscu zamieszkania, nawet z przyczyn zawodowych, nie stanowi braku winy w uchybieniu terminu. Strona ma obowiązek zachowania szczególnej staranności i zapewnienia odbioru korespondencji sądowej.

Odrzucone argumenty

Nieobecność w miejscu zamieszkania jako przyczyna uchybienia terminu.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Taka nieobecność, nawet jeżeli wynikałaby z obowiązków zawodowych, nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym.

Skład orzekający

Michał Kowalski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście nieobecności strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku winy w uchybieniu terminu, gdzie nieobecność w miejscu zamieszkania nie została uznana za wystarczającą przesłankę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej przywrócenia terminu, ale pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i obiektywny miernik staranności wymagany od stron.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 50/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Michał Kowalski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
III SA/Po 382/22 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2022-08-19
II GZ 204/23 - Postanowienie NSA z 2023-06-29
I GZ 204/23 - Postanowienie NSA z 2023-07-28
II SA/Rz 1481/22 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2023-03-30
Skarżony organ
Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 86 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Po 382/22 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi M. K. na działanie Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Poznaniu w przedmiocie określenia przypadającego do zwrotu dofinansowania części kosztów wynagrodzenia pracowników postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Po 382/22, odmówił M. K. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 19 sierpnia 2022 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na działanie Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Poznaniu w przedmiocie określenia przypadającego do zwrotu dofinansowania części kosztów wynagrodzenia pracowników.
Odpis powyższego postanowienia pozostawiono w aktach ze skutkiem doręczenia skarżącemu na dzień 8 września 2022 r. w trybie art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 dalej jako p.p.s.a.).
Skarżący 24 października 2022 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie wraz z zażaleniem. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że przyczyną uchybienia terminu była nieobecność w miejscu zamieszkania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wedle natomiast art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Jednym z przewidzianych w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. warunków przywrócenia terminu przez sąd jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w przekroczeniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie NSA z 29 maja 2019 r., sygn. akt I OZ 430/19, CBOiS). Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2013, s. 444-446, nb 4; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08).
Zdaniem NSA, Sąd I instancji prawidłowo ocenił wniosek skarżącego, stwierdzając, że nie wskazał okoliczności uzasadniających przywrócenie mu terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał jedynie, że przyczyną uchybienia terminu była nieobecność w miejscu zamieszkania. Taka nieobecność, nawet jeżeli wynikałaby z obowiązków zawodowych, nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. Skarżący powinien tak zorganizować sobie system odbioru przesyłek w czasie swej nieobecności w miejscu zamieszkania, aby nie dopuścić do uchybienia terminu. Musiał sobie skarżący zdawać sprawę z tego, że skoro wszedł na drogę sądową to może do niego przychodzić korespondencja z sądu. Pisma sądowe zawierają pouczenia, które nawet osobie niebędącej prawnikiem dostarczają informacji o terminach i konsekwencjach ich niedotrzymania. Tym samym, słusznie uznał Sąd I instancji, że nie było przesłanek dla przyjęcia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego.
Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI