I GZ 49/26

I GZ 49/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Tomasz Smoleń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Koszty sądowe
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 2 pkt 4,  art. 53 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 439
art. 26,  art. 34 ust. 1,  art. 47
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 2 grudnia 2025 r. sygn. akt I SA/Ol 489/25 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi A. G. na czynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie przyznania i ustalenia wysokości oraz wypłaty dotacji oświatowej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, postanowieniem z dnia 2 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Ol 489/25, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), w pkt 1/ odrzucił skargę A. G. (skarżąca) na czynność Wójta Gminy [...] (organ) w przedmiocie przyznania i ustalenia wysokości oraz wypłaty dotacji oświatowej; w pkt 2/ zwrócił skarżącej kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od ww. skargi.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji uznał, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi. Wyjaśnił, że skarżąca wniosła skargę do Sądu w dniu 6 października 2025 r. (data nadania), zarzucając organowi błędne wyliczenie należnych części dotacji oświatowych za wrzesień 2025 r., jednocześnie wskazując, że roczna dotacja dla przedszkola niepublicznego (75%) - po pierwszej aktualizacji powinna wynosić 15.854,42 zł (średniomiesięczna stawka dotacji to 1.321,20 zł). Organ dokonał wyliczenia podstawowej kwoty dotacji oświatowej w marcu 2025 r. Informacja o wysokości dotacji została podana do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu 1 kwietnia 2025 r. Ponadto dotacja po aktualizacji podstawowej kwoty dotacji i jej aktualnej wysokości została przekazana na rachunek bankowy strony w dwóch transzach w dniach 10 i 15 kwietnia 2025 r. (k. 46 akt sądowych).
Zdaniem Sądu I instancji, skoro czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego jest ustalenie wysokości lub przekazania dotacji, to w zakres działalności organu z tym związanej wchodzi wskazanie wysokości dotacji oraz przekazanie jej na rachunek bankowy beneficjenta, co w ocenie sądu w niniejszej sprawie nastąpiło ostatecznie w dniu 15 kwietnia 2025 r. Skarżąca otrzymując w dniu 15 kwietnia 2025 r. kwotę dotacji oświatowej po aktualizacji powzięła wiedzę, w jakiej wysokości została ustalona stawka dotacji na rok 2025. Znając bowiem kwotę otrzymanej dotacji oraz liczbę dzieci w prowadzonym punkcie przedszkolnym, obliczenie stawki dotacji było prostą, oczywistą czynnością, nie nastręczającą żadnych trudności. Pomimo tego skarżąca nie zaskarżyła czynności organu w zakresie ustalenia podstawowej kwoty dotacji oświatowej, a więc wnosząc skargę do sądu administracyjnego dopiero w dniu 6 października 2025 r. uchybiła trzydziestodniowemu terminowi, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a.
WSA w Olsztynie dodał, że nie wpływa na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi termin dokonania przelewu z dnia 1 października 2025 r. - dotacja oświatowa za wrzesień 2025 r. (k. 5 akt administracyjnych). Sąd podkreślił, że wyłącznie czynność polegająca na ustaleniu (naliczeniu) wysokości dotacji i jej przekazaniu beneficjentowi, dokonywana w sposób władczy i jednostronny stanowi element konkretyzacji normy prawnej i podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Sąd I instancji stwierdził, że skoro czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego jest czynność ustalenia podstawowej kwoty dotacji oświatowej na 2025 r., to w zakres działań organu z tym związanych wchodzi ustalenie jej wysokości oraz przekazanie dotacji na rachunek bankowy, co w rozważanym przypadku nastąpiło już w dniu 10 i 15 kwietnia 2025 r. Termin do wniesienia skargi nie mógł być zatem liczony od dnia otrzymania przez skarżącą przelewu z dnia 1 października 2025 r. (dotacja oświatowa za wrzesień 2025 r.).
Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że nie znalazł podstaw do uznania, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, w sytuacji gdy obowiązujące w 2025 r. przepisy prawa dotyczące drogi sądowoadministracyjnej w sprawach czynności ustalenia wysokości dotacji oświatowej były jednoznaczne.
Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła zażalenie na ww. rozstrzygnięcie, zaskarżając wydane postanowienie w całości oraz wnosząc w całości o jego uchylenie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi skarżącej na czynność organu, polegającą na przyznaniu, wypłacie oraz ustaleniu wysokości dotacji za wrzesień 2025 r. z uwagi na uchybienie terminowi do jej wniesienia, podczas gdy skarga ta została złożona z zachowaniem terminu ustawowego w terminie 30 dni od daty otrzymania danej części dotacji;
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 439; dalej: u.f.z.o.) poprzez jego błędne zastosowanie i nieprawidłowe uznanie, iż wypłata dotacji w 12 częściach nie oznacza podejmowania przez organ jednostki samorządu terytorialnego każdorazowo czynności związanej z ustaleniem, wypłatą i przyznaniem dotacji, podczas gdy dotacja ma charakter świadczenia jednorazowego i rocznego, jego ostateczna wysokość każda wypłata dotacji w ramach jej 12 części stanowi oddzielną czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.;
3. Naruszenie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 47 u.f.z.o. poprzez wyjście przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przy orzekaniu poza przedmiot skargi, bowiem przedmiotem skargi była czynność związana z wypłatą dotacji za miesiąc wrzesień 2025 r., a nie czynność aktualizacji dotacji w sytuacji, w której wypłata, przyznanie oraz ustalenie wysokości dotacji w ramach danej jej części jest odrębną czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i czynność przekazania dotacji, czyli przelewu konkretnej kwoty na rachunek skarżącej mogła zostać zaskarżona w terminie 30 dni od daty otrzymania danej części (transzy) dotacji - jako odrębnej czynności organu dotującego.
W uzasadnieniu zażalenia przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w jego petitum.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do art. 47 u.f.z.o. czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przepis ten nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że czynności dokonywane w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji oświatowej stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, które kontrolowane są przez sądy administracyjne.
Czynności dokonywane w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji oświatowej stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, które kontrolowane są przez sądy administracyjne (art. 47 u.f.z.o.). Istotne jest, że w art. 47 u.f.z.o., wymienia się art. 26 u.f.z.o., który jest podstawą dla przyznania stosownej dotacji oraz, że zaliczono czynności organu dotującego, podejmowane na podstawie tego przepisu, jako czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Należy podkreślić, że czynność polegająca na ustaleniu wysokości dotacji i jej przekazaniu beneficjentowi, dokonywana w sposób władczy i jednostronny, stanowi element konkretyzacji normy prawnej wyrażonej w art. 47 u.f.z.o. Czynność ustalenia i przekazania dotacji musi się uzewnętrznić.
Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest określenie terminu zaskarżenia czynności Wójta Gminy [...] w przedmiocie przyznania i ustalenia wysokości oraz wypłaty dotacji oświatowej.
Z akt sprawy wynika, że w marcu 2025 r. organ dokonał aktualizacji kwoty dotacji. Ogłoszenie o dokonanej aktualizacji podstawowej kwoty dotacji dokonane w marcu 2025 r. zostało opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej jednostki samorządu terytorialnego w dniu 1 kwietnia 2025 r. Następnie w dniach 10 i 15 kwietnia 2025 r. skarżąca otrzymała na rachunek bankowy w dwóch transzach przelew dotacji oświatowej po aktualizacjach.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że data przekazania środków na rachunek bankowy beneficjenta rozpoczyna bieg terminu do wniesienia skargi na czynność ustalenia kwoty dotacji. W dniu 15 kwietnia 2025 r. (druga transza dotacji) strona najpóźniej dowiedziała się (czy raczej – mogła się dowiedzieć, dokonując prostego obliczenia) o wysokości kwoty dotacji oświatowej po aktualizacji. Zgodnie bowiem z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 (a taką czynnością jest w rozpoznawanej sprawie czynność przekazania, czy też precyzyjniej – wypłata kwoty dotacji w zaniżonej wysokości), wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Z kolei art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zobowiązuje Sąd do odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia. Wyjątek od tej zasady wprowadza przepis art. 53 § 2 zdanie drugie, zgodnie z którym Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę – taka sytuacja jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Zatem, jeżeli skarżąca nie zgadzała się z wysokością wypłaconej kwoty, czy też ze sposobem jej ustalenia, powinna złożyć skargę do sądu administracyjnego – stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. – w terminie 30 dni od dnia, w którym dowiedziała się o podjęciu czynności, tj. od 15 kwietnia 2025 r.
Tymczasem skarga została wniesiona dopiero w dniu 6 października 2025 r. (data nadania w placówce pocztowej).
W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw, aby przyjąć inny termin rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi niż dzień 15 kwietnia 2025 r. W szczególności brak jest podstaw, aby twierdzić, że termin rozpoczyna się w ostatnim dniu na wypłacenie dotacji (wynikającym z art. 34 ust. 1 u.f.z.o.). Takie stanowisko, zdaniem NSA, stoi w sprzeczności z art. 53 § 2 p.p.s.a., który wyraźnie określa początek biegu terminu do wniesienia skargi na dzień, w którym strona faktycznie dowiedziała się o wydaniu aktu lub podjęciu czynności. Skoro przedmiotem zaskarżenia skarżąca uczyniła konkretną czynność organu, to istotne – z punktu widzenia art. 53 § 2 p.p.s.a. – jest wyłącznie ustalenie dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o jej dokonaniu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.