I GZ 462/24

I GZ 462/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Salachna /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Grzywna w trybie p.p.s.a.
Sygn. powiązane
III SO/Gd 11/24 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2024-11-19
Skarżony organ
Minister Sportu i Turystyki
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 54, art. 55 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Ministra Sportu i Turystyki na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 listopada 2024 r. sygn. akt III SO/Gd 11/24 w zakresie wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. z wniosku F. w G. o wymierzenie grzywny Ministrowi Sportu i Turystyki za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: WSA lub Sąd I instancji) postanowieniem z 19 listopada 2024 r., sygn. akt III SO/Gd 11/24 wymierzył grzywnę – z wniosku F. w G. - Ministrowi Sportu i Turystyki z powodu nieprzekazania do sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
WSA w Gdańsku przesłał skargę F. w G. (dalej: F.) na przewlekłość postępowania do Ministra Sportu i Turystyki (dalej: organ). Skarga wraz z załącznikami oraz pouczeniem o treści art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) została doręczona Ministerstwu Sportu i Turystyki w dniu 2 kwietnia 2024 r.
W związku z brakiem reakcji Ministra na skargę, F. złożyła do WSA w Gdańsku w dniu 19 czerwca 2024 r. wniosek o wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Powyższy wniosek, za pośrednictwem WSA, został doręczony organowi w dniu 3 lipca 2024 r. wraz z wezwaniem do złożenia odpowiedzi na niego.
W dniu 16 lipca 2024 r. organ nadesłał do wiadomości WSA w Gdańsku, nadaną w urzędzie pocztowym w dniu 10 lipca 2024 r. odpowiedź na skargę F. na przewlekłe prowadzenie postępowania złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której to odpowiedzi Minister wyjaśnił, że skarga została błędnie złożona do WSA w Gdańsku.
Z informacji uzyskanych przez WSA w Gdańsku z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wynikało, że skarga F. z 28 marca 2024 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra przedmiocie rozpatrzenia odwołania F. od decyzji P. z dnia 18 lipca 2022 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 10 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że z uwagi na wskazanie WSA w Gdańsku w komparycji skargi jako jej adresata akta sprawy zostaną zwrócone do organu celem przekazania do WSA w Gdańsku.
Zarządzeniem z 6 sierpnia 2024 r. wezwano organ do wykonania zarządzenia z 3 lipca 2024 r. wzywającego do nadesłania odpowiedzi na wniosek oraz do nadesłania skargi F. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w terminie 7 dni od dnia otrzymania zarządzenia.
W dniu 14 sierpnia 2024 r. Minister nadesłał do WSA w Gdańsku odpowiedź na skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania wraz z poświadczoną za zgodność kopią akt sprawy dotyczących odwołania od decyzji P. z dnia 18 lipca 2022 r., potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię skargi wraz z załącznikami oraz potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię decyzji Ministra z dnia 14 maja 2024 r.
W związku z powyższym w zaskarżonym orzeczeniu Sąd I instancji wskazał, że wniosek F. o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie, gdyż przekazanie skargi zarówno do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jak i do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku miało miejsce z kilkukrotnym przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Minister Sportu i Turystyki (dalej: organ) wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie zgodnie z art. 13 § 2 p.p.s.a. Alternatywnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.
Uzasadniając swoje stanowisko w zażaleniu organ podniósł, że zgodnie z art. 13 § 2 p.p.s.a. właściwym sądem do rozpoznania sprawy był Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Warszawie, w związku z czym do tego sądu przekazał skargę F. na przewlekłe prowadzenie postępowania wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Podniósł też, że grzywna wymierzona przez WSA w Gdańsku jest zbyt wysoka i nieadekwatna do okoliczności sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.).
Przepis ten statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ ten musi więc przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na tę skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, przy czym przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy. Obowiązek ten spoczywa na organie w rozumieniu art. 32 p.p.s.a., niezależnie od tego czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, że o dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego może rozstrzygać wyłącznie ten sąd, nie zaś organ, za pośrednictwem którego powyższy środek prawny został wniesiony. Nawet uzasadnione przekonanie, że skarga jest niedopuszczalna gdyż np. sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych zarówno z przyczyn podmiotowych jak i przedmiotowych, czy też, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, nie zwalnia organu od obowiązku jej przekazania wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, albowiem to nie organ, lecz sąd dokonuje oceny przekazanej mu skargi pod względem formalnym, a także pod kątem jej dopuszczalności.
Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ww. ustawy, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Należy zatem stwierdzić, że postępowanie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest postępowaniem samodzielnym i odrębnym od postępowania w przedmiocie samej skargi i jej ewentualnej dopuszczalności. Ponadto przedmioty tych postępowań są ze swej istoty odmienne. Pierwsze z postępowań jest procesową reakcją na naruszenie prawa przy przekazaniu skargi do sądu, a tym samym naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez sąd. Drugie postępowanie zaś zmierza do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu czy czynności z zakresu administracji publicznej. Postępowanie z wniosku o wymierzenie grzywny niejako poprzedza postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi, wymusza bowiem przekazanie skargi wraz z aktami sprawy do sądu celem rozpoznania. Ewentualna niewłaściwość sądu do którego została zaadresowana skarga również pozostaje poza zakresem sprawy z wniosku o wymierzenie grzywny (por. postanowienie NSA z 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II GZ 105/10).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie Sąd I instancji domagał się od organu nadesłania odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny wraz ze skargą na przewlekłość postępowania organu, odpowiedzią na tą skargę i aktami sprawy. Skarga F. na przewlekłość postępowania została zaadresowana do WSA w Gdańsku i złożona za pośrednictwem organu. W tej sytuacji organ powinien w terminie przewidzianym w art. 54 § 2 p.p.s.a. przekazać skargę wraz z aktami do WSA w Gdańsku – tak jak została zaadresowana skarga na przewlekłość. Wbrew twierdzeniom organu, że skarga została źle zaadresowana i w związku z tym przekazał on ją do WSA w Warszawie, należy stwierdzić, iż organ nie posiada kompetencji do samodzielnego stwierdzenia właściwości sądu do rozpoznania sprawy. Stwierdzenie właściwości sądu do załatwienia konkretnej sprawy należy tylko i wyłącznie w kompetencjach sądu do którego trafia środek odwoławczy (art. 59 p.p.s.a.). Czyni to w oparciu o akta sprawy. W niniejszej sprawie do WSA w Gdańsku nie zostały przekazane akta sprawy i tym samym Sąd ten nie mógł stwierdzić czy sprawa leży w jego właściwości terytorialnej czy też nie.
Biorąc pod uwagę, iż postępowanie w sprawie wymierzenia grzywny organowi jest postępowaniem samodzielnym i odrębnym od postępowania w przedmiocie rozpoznania skargi na przewlekłość, należy stwierdzić, że WSA w Gdańsku stał się sądem właściwym do rozpoznania wniosku o wymierzenie grzywny, gdyż to on był adresatem przedmiotowego wniosku, a organ uporczywie nie wykonywał wezwań Sądu. Zaznaczyć trzeba tutaj, że WSA w Gdańsku, przed rozpoznaniem wniosku F., zwrócił się z zapytaniem do WSA w Warszawie czy ten podjął jakieś czynności w stosunku do skargi na przewlekłość organu. W odpowiedzi uzyskał informację, że przedmiotową skargę Sąd zwrócił do organu celem przekazania jej do WSA w Gdańsku, gdyż nie był jej adresatem. W zaistniałej sytuacji WSA w Gdańsku był jedynym właściwym sądem do rozpoznania wniosku o wymierzenie grzywny organowi.
Przesłanką materialnoprawną wymierzenia grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. jest niewypełnienie przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie określonym w tym przepisie. A celem wymierzanej grzywny nie jest tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej, lecz także represyjnej i prewencyjnej. Przyczyny które spowodowały nieprzekazanie skargi do sądu w terminie nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość.
W niniejszej sprawie trzydziestodniowy termin na przekazanie przez organ skargi do sądu wraz z odpowiedzią na nią oraz aktami sprawy upływał z dniem 2 maja 2024 r. Skoro zatem skarga nie została w tym terminie przekazana do Sądu I instancji, a pierwszą czynność w tym kierunku organ podjął w tej sprawie dopiero 10 lipca 2024 r., należy uznać, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów obowiązującego prawa, bowiem przy wymierzeniu grzywny oraz ustaleniu jej wysokości Sąd I instancji wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Wysokość wymierzonej grzywny nie narusza zatem przepisu art. 154 § 6 p.p.s.a.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.