I GZ 450/22

I GZ 450/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
V SA/Wa 534/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-06-30
I GSK 101/24 - Wyrok NSA z 2025-01-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. S.-G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 534/22 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz decyzji będącej przedmiotem odwołania w sprawie ze skargi B. S.-G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z dnia 27 grudnia 2021 r., nr SKO/I/I/2054/2021 w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
B.S.-G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z 27 grudnia 2021 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 1 września 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 534/22 po rozpoznaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz decyzji Starosty P. z 15 października 2021 r. nr OS.1711.5.2018 w sprawie ze skargi B. S-G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z 27 grudnia 2021 r. nr SKO/I/I/2084/2021 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz decyzji Starosty P. z 15 października 2021 r. nr OS.1711.5.2018.
WSA wskazał, że przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z 27 grudnia 2021 r. nr SKO/I/I/2084/2021 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, natomiast wniosek o wstrzymanie dotyczy zaskarżonego postanowienia oraz decyzji organu I instancji, którą w sprawie jest decyzja Starosty P. z 15 października 2021 r. nr OS.1711.5.2018. Wniosek o wstrzymanie decyzji organu I instancji skarżąca wniosła 22 czerwca 2022 r.
Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia Sąd podkreślił, że wstrzymaniu podlegają tylko takie akty i czynności organów, które posiadają przymiot wykonalności. Co do zasady z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne oraz te spośród konstytutywnych aktów uprawniających, które dla spowodowania stanu prawnego lub faktycznego w nich określonego nie wymagają żadnych działań ze strony podmiotów uprawnionych.
W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, jako nienadające się do wykonania, nie mieści się w zakresie przedmiotowym normy z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Odnosząc do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty P. z 15 października 2021 r. nr OS.1711.5.2018 Sąd stwierdził, że sąd administracyjny może orzekać o wstrzymywaniu nie tylko tych aktów, które zostały zaskarżone, ale również i tych, które zostały wydane we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a. in fine).
Mając na uwadze powyższe, w pierwszej kolejności zbadać należy czy decyzja, której wstrzymania żąda skarżący (decyzja z dnia 15 października 2021 r.), została wydana w granicach tej samej sprawy, w której toczy się niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne, tzn. postępowanie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z dnia 27 grudnia 2021 r. nr SKO/I/I/2084/2021 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. z dnia 15 października 2021 r.
Sąd wskazał, że skarżąca wnioskiem o wstrzymanie wykonania próbuje objąć akt administracyjny, który znajduje się poza granicami tej sprawy, rozumianej w sensie materialnym. O odrębności powyżej wskazanych aktów świadczy ich odmienność przedmiotowa. Co prawda sprawy te pozostają ze sobą w związku chronologicznym i podmiotowym, jednakże ze względu na odrębność zakresów przedmiotowych nie można uznać, że tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym.
Reasumując Sąd uznał, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie jest możliwe wnioskowanie o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, od którego strona skarżąca nie wniosła odwołania w ustawowo przewidzianym terminie (podobnie postanowienia NSA z 12 czerwca 2012 r., II FZ 441/12, i z 1 kwietnia 2016 r. II GZ 288/16 dostępne na www.cbois.nsa.gov.pl).
B. S.-G. złożyła zażalenie na postanowienie z 1 września 2022 r. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie jest możliwe wnioskowanie o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, od którego strona skarżąca wniosła odwołanie w ustawowo przewidzianym terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może być jedynie szkoda (majątkowa, a także niemajątkowa), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Przedmiotem wniosku o wstrzymanie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Nie można natomiast mówić o wykonaniu decyzji (postanowienia), jeżeli nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu).
Instytucja unormowana w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczy zatem tylko takich sytuacji, gdy akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 714/08). Do wykonania nie kwalifikują się natomiast te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nich określonych nie wymagają czynności ze strony ich adresatów.
W rzeczywistości więc problem wykonania aktu administracji dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 470/14).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO z 27 grudnia 2021 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jest to postanowienie, które nie ma cech wykonalności, gdyż nie nakazuje stronie wykonania obowiązku. Stanowi ono rozstrzygnięcie proceduralne i jako takie nie wywiera skutku w sferze wykonalności decyzji, od której odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu. Odnosząc się zatem do wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, stwierdzić należy, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie z 27 grudnia 2021 r. nie powoduje powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, jak również nie nakłada na stronę skarżącą nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, sprowadzałoby się bowiem do zawieszenia mocy zaskarżonego aktu nie wywołującego skutków materialnoprawnych.
W tym stanie sprawy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji postanowienia.