I GZ 447/24

I GZ 447/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Michał Kowalski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
I GZ 446/24 - Postanowienie NSA z 2025-01-15
I GZ 448/24 - Postanowienie NSA z 2025-01-15
I SA/Gd 718/24 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2025-05-14
I GZ 449/24 - Postanowienie NSA z 2025-01-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 18 § 1, art. 19, art. 20, art. 22 § 2, art. 119 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 718/24 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie Sędzi Naczelnego Sądu Administracyjnego Alicji Stępień w sprawie ze skargi W. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2024 r., sygn. akt SKO Gd/3174/23 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 718/24 odmówił wyłączenia Sędzi NSA Alicji Stępień od orzekania w sprawie ze skargi W. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2024 r. sygn. akt SKO Gd/3174/23 w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 5 lipca 2024 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.
Pismem z dnia 23 października 2024 r. (data stempla pocztowego), skarżący wniósł o wyłączenie od rozpoznania sprawy Sędzi NSA Alicji Stępień, z powodu skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Zdaniem skarżącego rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest złamaniem praw człowieka i obywatela, a wymierzenie sprawiedliwości przez Sąd wymaga jawności. Sądy mogą rozpatrzeć sprawę na posiedzeniu niejawnym tylko w wyjątkowych okolicznościach, jednoznacznie wskazujących na zagrożenie utraty prywatności, zdrowia lub życia uczestników postępowania, lub faktyczny, uzasadniony, obwarowany przepisami prawa interes lub bezpieczeństwo państwa. Powołane okoliczności w sprawie nie zachodzą. Ponadto wyznaczony skład Sądu powinien zawiadomić Stronę o wyznaczeniu sprawy na posiedzenie niejawne.
W związku ze złożonym wnioskiem Sędzia NSA Alicja Stępień złożyła do akt oświadczenie, że w sprawie zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku pod sygnaturą I SA/Gd 718/24 ze skargi Skarżącego nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) dalej "p.p.s.a.", uzasadniające wyłączenie jej jako Sędzi od udziału w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że podnoszone przez stronę w złożonym wniosku argumenty nie mogą prowadzić do uznania jego skuteczności. Skarżący nie wskazał Sądowi przyczyn wyłączenia określonych w art. 18 p.p.s.a. (a które Sąd jest obowiązany wziąć pod uwagę również z urzędu), a także nie wskazał okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności wskazanego sędziego w danej sprawie na podstawie art. 19 p.p.s.a. Przedłożony wniosek nie zawiera obiektywnych i realnych podstaw wyłączenia sędziego. Za okoliczności wywołujące uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego nie mogą być bowiem uznane kwestie skierowania sprawy na posiedzenie niejawne w trybie uproszczonym wbrew przekonaniu strony o konieczności przeprowadzenia rozprawy.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zastosowanie trybu uproszczonego nie może być więc uznane za niedopuszczalne ograniczenie prawa do sądu, ponieważ stanowi element skracania i przyspieszenia procedur sądowych, bez pozbawienia strony należnych uprawnień procesowych. Strona została też prawidłowo poinformowana o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Sąd dodał, że rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie prowadzi do pominięcia strony, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty organu, są rozważane w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę, a sprawa po wnikliwej analizie rozpoznawana jest przez sąd w składzie trzech sędziów.
Skarżący złożył zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA w Gdańsku zarzucając:
- nieuwzględnienie wszystkich okoliczności decydujących o zasadności wniosku;
- tendencyjność uzasadnienia postanowienia;
- dopuszczenie do rażącego naruszenia moich praw człowieka i obywatela do uczestniczenia w jawnym procesie sądowym, który dotyczy moich żywotnych interesów oraz interesu społecznego na jawnej rozprawie sądowej;
- dopuszczenie do złamania prawnej zasady "nic o nas bez nas";
- dopuszczenie do złamania prawa opinii publicznej do uczestniczenia w procesie sądowym, w którym rozstrzygany jest interes publiczny, osądzane dobro publiczne, wykazywane łamanie prawa szkodzące interesowi publicznemu, ujawniane jest przestępstwo wobec państwa prawa na szeroką
ogólnokrajową skalę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego powinno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 20 p.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza sędziego od rozpoznania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd I instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie Sędzi NSA Alicji Stępień. Z akt sprawy wynika, że sędzia, której wyłączenia domagał się skarżący, złożyła oświadczenia, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).
Wobec niewskazania w zażaleniu jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważyłyby prawdziwość oświadczeń Sędzi NSA Alicji Stępień stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędzi było zgodne z prawem.
W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia (por. postanowienia NSA: z 12 marca 2012 r., I FZ 147/12, z 9 października 2013 r., II OZ 851/13 oraz z 24 września 2014 r., I OZ 754/14).
Reasumując, skarżący nie uprawdopodobnił, aby zachodziły jakiekolwiek okoliczności wzbudzające wątpliwości co do bezstronności Sędzi NSA Alicji Stępień.
Na marginesie dodać należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest (...) postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Natomiast, według art. 54 § 5 u.p.e.a., na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie. Według art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Postępowanie uproszczone jest odstępstwem od zasady jawności postępowania sądowego wyrażonej w art. 45 Konstytucji RP oraz art. 10 p.p.s.a. Jego istota sprowadza się do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów dającym większą ochronę interesów strony przez wnikliwe zbadanie sprawy niż rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego. Natomiast, zgodnie z art. 122 p.p.s.a., sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie. Ten przepis daje możliwość wyeliminowania tych wszystkich przypadków, w których skierowano sprawę do rozpoznania w trybie uproszczonym, a która nie powinna z różnych przyczyn być w tym trybie rozpoznawana. Jest to zabezpieczenie przed rozpoznaniem w postępowaniu uproszczonym sprawy, która wymaga rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie narusza przepisów p.p.s.a. rozpoznając w trybie uproszczonym skargę na postanowienie ostateczne wydane w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ takie rozwiązanie przewiduje ustawa.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.