I GZ 417/25

I GZ 417/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Pietrasz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 194 par. 1 pkt 9, art. 200, art. 205 par. 2, art. 230 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1964
par. 14 ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] Sp. z o.o. S.K.A. we W. na postanowienie zawarte w punkcie 2. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 3138/24 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi [...] T.S. S.K.A. we W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 11 września 2024 r., nr 1401-IOC.4303.110.2024 w przedmiocie zwrotu należności celnych oraz odmowy wypłaty odsetek postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 maja 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 3138/24 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2025 r. sprawy ze skargi [...] spółka komandytowo-akcyjna we W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 11 września 2024 r., nr 1401-IOC.4303.110.2024 w przedmiocie zwrotu należności celnych oraz odmowy wypłaty odsetek od zwracanej kwoty cła w pkt 1. uchylił zaskarżoną decyzję; w pkt 2. zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz [...] spółka komandytowo-akcyjna we W. kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964, dalej: rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie). Na wysokość tych kosztów złożyły się: uiszczony przez skarżącą wpis od skargi (500 zł), wynagrodzenie adwokata jako pełnomocnika procesowego z wyboru (480 zł) oraz poniesiona przez skarżącą opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa procesowego (17 zł).
[...] spółka komandytowo-akcyjna we W. wniosła zażalenie zaskarżając postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zawarte w pkt 2. wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 3138/24 w części, a to w zakresie, w jakim na rzecz skarżącej nie zasądzono dalszej kwoty 1320 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a to § 2 pkt 4 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie poprzez jego niezastosowanie i dowolne przyjęcie, że w sprawie należy zastosować stawkę minimalnych opłat za czynności adwokackie określoną w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) tegoż rozporządzenia, co było efektem uznania, że przedmiotowa sprawa nie jest sprawą, w której przedmiotem zaskarżenia była należność pieniężna, w sytuacji, gdy prawidłowo - zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w postanowieniu z 13 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 601/08 - należało uznać, że wobec faktu, że przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego był akt dotyczący wyłącznie odsetek, to właśnie te odsetki stanowiły należność główną determinującą wartość przedmiotu zaskarżenia, a co za tym idzie, określić wysokość minimalnych opłat za czynności adwokackie wynikającą z ustalonej wartości przedmiotu zaskarżenia na podstawie § 2 ww. rozporządzenia.
Uwzględniając powyższy zarzut skarżąca spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz skarżącej dalszej kwoty 1320 zł, tj. łącznie kwoty 2317 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 9 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie, którego przedmiotem jest zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej. Zażalenie w sprawie zostało wniesione na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2025 r., V SA/Wa 3138/24. Odnosząc się do przepisów regulujących zwrot kosztów postępowania między stronami wskazać należy, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt (...) zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Przepis art. 205 § 2 p.p.s.a. za jeden z elementów niezbędnych kosztów postępowania uważa wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego), jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach.
Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji: w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 2, za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 1200 zł, a w innej sprawie - 480 zł.
Wskazać należy, że rozporządzenie uzależnia wysokość wynagrodzenia pełnomocnika od przedmiotu sporu. Dlatego to charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a ściślej, czy przedmiot skargi wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi, będzie przesądzał także o tym, jaka będzie podstawa do przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia.
Strona w zażaleniu podnosi, że wynagrodzenie za czynności adwokackie powinno być przyznane na podstawie § 2 pkt 4 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia, gdyż sprawa dotyczy należności pieniężnej.
Rozpoznając zażalenie w pierwszej kolejności należało zatem ustalić, czy w rozpoznawanej sprawie wpis od skargi na decyzję w przedmiocie zwrotu należności celnych oraz odmowy wypłaty odsetek od zwracanej kwoty cła został poprawnie ustalony przez Sąd I instancji, bowiem zależnie od ustalonego rodzaju wpisu obliczana jest stawka wynagrodzenia pełnomocnika.
Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 p.p.s.a). Przepis ten stanowi pewien skrót myślowy, gdyż - jak wskazano powyżej - w postępowaniu sądowoadministracyjnym przedmiotem zaskarżenia są akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., a nie należności pieniężne. W orzecznictwie wskazuje się, że w art. 231 p.p.s.a. ustawodawca miał na myśli sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną bądź stwierdzające jej istnienie lub nieistnienie (postanowienie NSA z 23 czerwca 2008 r., II FZ 227/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). W postanowieniu z 21 maja 2013 r., I GZ 161/13 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że wpis stosunkowy powinien być pobrany od skargi na akt, który w sposób bezpośredni wiąże się z należnością pieniężną. Bezpośredni związek między taką należnością a obejmującym ją aktem zachodzi wtedy, gdy w danym akcie organ konkretyzuje (z reguły określa wysokość) należności.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 11 września 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie z dnia 17 maja 2024 r. którą orzeczono o zwrocie należności celnych przywozowych w kwocie 14800,95 zł oraz odmówiono wypłaty odsetek od zwracanej, niniejszą decyzją kwoty cła. W uzasadnieniu Dyrektor IAS stwierdził, że istotę sporu stanowi kwestia uprawnienia skarżącej (jako importera sprowadzonego towaru na obszar celny Unii Europejskiej) do żądania od organu celnego zapłaty odsetek od cła zwróconego na podstawie art. 116 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 269, str. 1 z późn. zm.; dalej: UKC). Wskazano, że skarżąca spółka występując z wnioskiem o zwrot odsetek obejmujących okres od dnia, w którym strona zapłaciła określoną kwotę pieniężną, do dnia, w którym została ona zwrócona nie otrzyma tych odsetek. Organ uznał, że z uwagi na art. 116 ust. 6 UKC nie ma podstaw do wypłaty odsetek od kwot zwracanego cła w przypadku innym niż opóźnienie w realizacji tego zwrotu.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że omawiana decyzja odmawiająca wypłaty odsetek od zwracanej kwoty cła nie może być traktowana jako obejmująca skonkretyzowane należności pieniężne. Jest do decyzja odmawiające określonego uprawnienia skarżącej. Nie odmówiono bowiem wypłaty odsetek w ściśle określonej wysokości tylko odmówiono wypłaty odsetek w ogóle. Stąd też nawet niemożliwe było ustalenie i pobranie wpisu stosunkowego i niemożliwe było ustalenie wynagrodzenia pełnomocnika zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie. W tej sytuacji przyjąć należało, że przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna w określonej wysokości. Zatem wpis od skargi został pobrany w prawidłowej wysokości w kwocie 500 zł jako wpis stały, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 13 tego rozporządzenia, wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg , nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu prawa celnego - 500 zł.
Skoro wpis od skargi na decyzję w przedmiocie zwrotu należności celnych oraz odmowy wypłaty odsetek od zwracanej kwoty cła jest wpisem stałym to nie można uznać, że przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna.
Prawidłowo więc Sąd I instancji ustalił wynagrodzenie adwokackie na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia zgodnie z którym stawka minimalna w sprawie opłat za czynności adwokackie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji, w innej sprawie wynosi 480 zł. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając zaskarżoną decyzję prawidłowo zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 997 zł, na które składają się w tej sprawie uiszczony wpis od skargi (500 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) oraz poniesiona przez skarżącą opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.