I GZ 411/21

I GZ 411/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2021-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Pietrasz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Sygn. powiązane
I SA/Ol 618/21 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2022-02-24
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 618/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. C. na decyzję Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zwrotu części dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 618/21 po rozpoznaniu wniosku B. C. - [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. C. na decyzję Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektu postanowił: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w skardze na wyżej wskazaną decyzję Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Skarżący podał, że od lipca br. jego działalność nie przynosi dochodów, co wynika z załączonego do skargi zestawienia rocznego za rok 2021. Ocenił, że egzekucja tak znaczącej kwoty, jaka wynika z zaskarżonych decyzji, spowoduje całkowitą utratę płynności finansowej i jakiegokolwiek zabezpieczenia ciągłości działalności przedsiębiorstwa skarżącego.
Ponadto skarżący wskazał, że nie posiada majątku, który mógłby bez narażenia prowadzonej przez siebie działalności i utrzymania rodziny oraz pracowników sprzedać, aby dokonać zwrotu części środków wynikających z umowy o dofinansowanie. Wyjaśnił, że głównym przedmiotem działalności skarżącego jest prowadzenie szkoleń zawodowych oraz szkoleń na prawo jazdy różnych kategorii, przy czym szkolenia te odbywają się na sprzęcie przedsiębiorstwa skarżącego, zgłoszonego do Instytutu Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego, co powoduje, że skarżący nie jest w stanie sprzedać posiadanych ruchomości. Podniósł, że do miesięcznych zobowiązań skarżącego należą rata leasingu na koparko - ładowarkę w wysokości ok. 3.200 zł brutto, rata kredytu na nieruchomość - ok. 1.800 zł, rata kredytu firmowego - ok. 1.700 zł, spłata subwencji - ok. 1.500 zł, rata kredytu firmowego - ok. 4.000 zł, wydatki związane z wynagrodzeniami dla pracowników i utrzymaniem biura - ok. 18.000 zł, opłaty za paliwo do maszyn i pojazdów - ok. 15.000 zł. Dodał, że nie bez znaczenia dla jego sytuacji finansowej pozostaje również fakt przedłużającego się stanu epidemii w Polsce, co również bezpośrednio wpływa na działalność skarżącego i jego kontrahentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmawiając wstrzymania wykonania decyzji wskazał, że w przypadku wyegzekwowania tej należności przed rozpoznaniem skargi, późniejsze ewentualne uwzględnienie skargi nie spowoduje nieodwracalnych skutków, gdyż w takim przypadku, określona w decyzji należność zostanie skarżącemu zwrócona. Istnienia innych okoliczności, które realnie mogłyby prowadzić do odmiennych wniosków i wskazywać na takie zagrożenie nie wykazał także skarżący. Należy bowiem ocenić, że podnoszone w tym zakresie przez skarżącego okoliczności, takie jak: utrata płynności finansowej, możliwe znaczne ograniczenie w prowadzonej działalności gospodarczej, czy też zakończenia prowadzenia tejże działalności, mają w tej sprawie charakter jedynie hipotetyczny (potencjalny). Takie zaś okoliczności nie mogą uzasadniać stosowania wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych rozstrzygnięć organów administracji publicznej zaskarżonych do sądu administracyjnego.
WSA stwierdził, że z przedłożonego przez skarżącego zestawienia rocznego za rok 2021 wynika, że od lipca br. jego działalność nie przynosi przychodów, to jednak we wcześniejszych okresach skarżący notował znaczne przychody w tym zakresie, a jeszcze w kwietniu i maju br. firma skarżącego przynosiła dochody i to pomimo stanu pandemii Covid-19. Dodatkowo skarżący, choć wskazał obciążenia finansowe, jakie ponosi w każdym miesiącu, to nie wykazał aby miał problemy z ich regulowaniem.
Zysk z prowadzonej działalności gospodarczej to nie jedyne źródło, z którego skarżący mógłby pokryć swoje zobowiązanie, a skarżący nie wykazał aby skorzystanie z tych innych źródeł (np. kredytu, pożyczki) w jego przypadku nie było możliwe. Tym samym należy ocenić, że skarżący nie wykazał aby w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji istniało realne zagrożenie dla prowadzonej przez niego działalności, ewentualnie inne niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył B. C. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niezasadną odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sytuacji, w której sprawie zostało wykazane istnienie ustawowych przesłanek do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Mając na uwadze ww. zarzuty na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji. Ponadto wniósł o zwrot na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazał, że analiza zestawienia rocznego została przeprowadzona przez Sąd I instancji w sposób wybiórczy. Zgodnie z zestawieniem skarżący osiągał w miesiącach poprzedzających lipiec 2021 r. przychód z prowadzonej działalności gospodarczej, jednakże ponosił również określone wydatki, co powodowało, że finalnie owe wydatki przewyższały osiągnięty przychód, dając dochód na minusie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji jest zgodne z prawem.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona ani przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy
Jak wynika z powyższego, ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od oceny okoliczności poszczególnych przypadków, ocena ta wymaga dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji wnioskodawcy, dopiero bowiem ich konfrontacja z ewentualnymi wynikającymi z zaskarżonej decyzji konsekwencjami, może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (np. postanowienie NSA z 15 września 2020 r., sygn. akt II GZ 249/20; LEX nr 3053636).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko przedstawione w uzasadnieniu postanowienia Sądu I instancji jest prawidłowe. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] lipca 2021 r. Zarządu Województwa Warmińsko – Mazurskiego którą to decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2021 r. nakazującą B. C., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...] w N. M. L. zwrot części środków przekazanych na realizację projektu "[...]", wykorzystanych niezgodnie z obowiązującymi procedurami w łącznej kwocie 209.973,75 zł wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych od daty przekazania transz dofinansowania do dnia zwrotu.
Aby zbadać, czy rzeczywiście egzekucja tej kwoty może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie wymaganej należności do sytuacji materialnej skarżącego. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonego zobowiązania i majątku, jakim dysponuje skarżący) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia, że w jego przypadku zapłata należności będzie miała realny wpływ na dalsze prowadzenie działalności gospodarczej i konieczność regulowania bieżących opłat.
Istotnie bowiem wniosek strony ograniczał się do dość wybiórczego przedstawienia sytuacji finansowej skarżącego. Skarżący przedstawił zestawienie roczne dochodów i przychodów za 2021 r. w wariancie porównawczym za miesiące roku 2021. Na co zwrócił słusznie uwagę Sąd I instancji z przedłożonego przez skarżącego zestawienia rocznego za rok 2021 wynika, że od lipca br. jego działalność nie przynosi przychodów, to jednak we wcześniejszych okresach skarżący notował znaczne przychody w tym zakresie, a jeszcze w kwietniu i maju br. firma skarżącego przynosiła dochody i to pomimo stanu pandemii Covid-19.
Należy jednak podkreślić, że dla obrazu sytuacji majątkowej skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą, umożliwiającego ocenę w kontekście zasadności przyznania ochrony tymczasowej, niezbędne byłoby np. udzielenie informacji dotyczących posiadanego majątku ruchomego, stanu oszczędności, czy rachunków bankowych. Wniosku zawartego w skardze nie uzasadniono zaś w sposób wystarczający, co uniemożliwiło Sądowi zbadanie relacji pomiędzy nałożonym obciążeniem, a sytuacją finansową wnioskodawcy. W aktach sprawy nie znajdują się żadne informacje, dane lub dokumenty obrazujące stan majątkowy wnioskującego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Załączone do skargi "zestawienie roczne za 2021 r." nie jest wystarczające do zobrazowania tej sytuacji. Skoro zatem skarżący nie przedstawił stanu pozostających do jego dyspozycji zasobów pieniężnych, nie ma możliwości zbadania, jak w istocie zmieniłaby się jego sytuacja po wykonaniu decyzji. Nie da się również ocenić jakie skutki i szkody wystąpiłyby w stosunku do jego osoby oraz prowadzonej przez niego działalności w sytuacji egzekucji należnego świadczenia. Poza "zestawieniem rocznym za 2021 r." załączonym do skargi, nie ma w aktach sprawy dokumentów obrazujących zobowiązania skarżącego. Wobec tego twierdzenia o miesięcznych zobowiązaniach skarżącego tj. ratach kredytów, ratach leasingu skarżącego (okoliczności powołane w złożonym w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy) nie mogły zostać uznane za wystarczająco udokumentowane, a tym samym nie mogły stanowić podstawy wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie złożonego wniosku nie ma możliwości ustalenia, czy w stosunku do skarżącego zachodzi podstawa do zastosowania ochrony tymczasowej. Nieprzedstawienie pełnego i rzeczywistego obrazu sytuacji finansowej wnioskodawcy skutkuje zaś uznaniem, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Ze wskazanych powodów, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.