I GZ 406/21

I GZ 406/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2021-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
III SA/Łd 831/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-03-30
I GSK 1423/22 - Wyrok NSA z 2025-09-11
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 października 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 831/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. C. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) lipca 2021 r. nr (...) w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 8 października 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 831/21 odmówił wstrzymania wykonania tytułów wykonawczych z dnia (...) stycznia 2021 roku o numerach od (...)
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że M.C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z (...) lipca 2021 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania tytułów wykonawczych z dnia (...) stycznia 2021 roku o numerach od (...). Skarżący wskazał, że wysokość obowiązku względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest znacznej wysokości, a strona dochody uzyskuje głównie ze świadczenia emerytalnego. W tych okolicznościach dalsze egzekwowanie przez organ należności względem ZUS może doprowadzić do pozbawienia skarżącego środków do życia i utraty jego mienia przed prawomocnym skontrolowaniem prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Sąd I instancji uznał, że nie jest władny do wstrzymywania wykonania tytułów wykonawczych i prowadzonych na ich podstawie postępowań egzekucyjnych. Przepis art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnym (Dz.U. z 2019 r., ppoz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) takich kompetencji sądowi nie daje. Sąd nie jest organem egzekucyjnym ani organem nadzoru i przez to nie jest właściwy do wydania orzeczeń merytorycznych, które mogą zostać wydane tylko w toku postępowania egzekucyjnego.
Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący wnosząc o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wydanemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wydane w sprawie rozstrzygnięcie, tj.:
a. art. 135 p.p.s.a. przez uznanie, że "w granicach sprawy, której dotyczy skarga" nie mieści się kwestia związana z tytułami wykonawczymi, na podstawie których organ egzekucyjny, tj. Dyrektor I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł.prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie w przedmiocie tych aktów, jawi się jako niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, leży w jej granicach, a nadto podlega w całości kontroli sądownictwa administracyjnego;
przepisów prawa materialnego, tj.:
a. art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na odmowie wstrzymania wykonalności tytułów wykonawczych z dnia (...) stycznia 2021 roku o numerach (...), mimo że tytuły te nadają się do wykonania, tj. organ egzekucyjny, tj. Dyrektor I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. prowadzi na ich podstawie postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego; .
b art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. przez błędną jego wykładnię, polegającą na wyłączeniu z katalogu "czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa’’ tytułów wykonawczych w sytuacji, gdy tytuły te stanowią przejaw czynności z zakresu administracji publicznej, wydawane są przez organy administracji na podstawie przepisów prawa, wpływają na status jednostki i jej obowiązki majątkowe, a nadto podlegają w całości kontroli sądownictwa administracyjnego;
c. art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie, mimo wystąpienia przesłanek to uzasadniających, przejawiające się w odmowie wstrzymania wykonalności tytułów wykonawczych z dnia (...) stycznia 2021 roku o numerach (...)- 2021, mimo przesłanek to uzasadniających, związanych ze: •
* złym stanem zdrowia skarżącego; '
- złym stanem finansowym skarżącego, którego źródłem utrzymania jest emerytura nieznacznej wysokości;
prowadzących do powstania po stronie skarżącego niepowetowanej szkody, tj. do pozbawienia skarżącego możliwości zapewnienia sobie utrzymania na minimalnym poziomie i utraty istotnej części dochodów przed prawomocnym skontrolowaniem prowadzonego postępowania egzekucyjnego w administracji, których skutki kwalifikować należy jako nieodwracalne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Okoliczność wniesienia skargi do sądu, z uwagi na art. 61 § 1 p.p.s.a. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. W świetle tego przepisu przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Należy zaakcentować, że w toku procedowania nad wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (w tym przypadku postanowienia) podstawową kwestią jest ocena, czy akt lub czynność, którego wstrzymania żąda strona, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie.
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 599), w rozdziale 4 – zawieszenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego, w zawartym w nim art. 56 § 3 i 4, w sposób jednoznaczny określa, że do zawieszenia postępowania egzekucyjnego władnym jest organ egzekucyjny zaś na postanowienie tego organu o zawieszeniu lub odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego służy zażalenie.
Zawieszenie postępowania egzekucyjnego, nie leży w kompetencji sądu administracyjnego, w tym przypadku Sądu I instancji, albowiem w tej materii jedynie władnym do podjęcia ogólnie rozumianej decyzji o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego jest organ egzekucyjny - prowadzący egzekucję (por. postanowienie NSA z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt II FSK 1887/13).
Brak podstaw do zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a., przez sąd administracyjny tyczy się również żądania "wstrzymania wykonania tytułu wykonawczego".
Tytuł wykonawczy nie mieści się bowiem w kategorii decyzji lub postanowień, o których mowa w art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w pkt 2 powołanego przepisu. Tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym stanowiącym dowód istnienia niewykonania obowiązku wynikającego z przepisu prawa (por. postanowienie NSA z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II FZ 340/13).
Wobec powyższego nie było w sprawie przesłanek warunkujących możliwość wstrzymania wykonania tytułu wykonawczego czy tym bardziej zawieszenia postępowania egzekucyjnego, gdzie wyłącznie władnym jest organ egzekucyjny zaś sąd administracyjny może dokonać kontroli zgodności z prawem orzeczeń (postanowień) wydanych przez organ w przedmiocie zawieszenia bądź odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.