I GZ 374/23

I GZ 374/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Piszczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1160/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-06-27
I GSK 250/25 - Wyrok NSA z 2025-06-05
Skarżony organ
Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 63 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Zarządcy Masy Sanacyjnej A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 1160/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Zarządcy Masy Sanacyjnej A na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 21 marca 2023 r., nr DIR-II.a.025.58.2022.JŚ.4 w przedmiocie określenie przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 13 września 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 1160/23 odmówił Zarządcy Masy Sanacyjnej A wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z 21 marca 2023 r. w przedmiocie przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
W skardze na ww. decyzję, strona zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że strona nie wykazała spełnienia przesłanek uzasadniających udzielenie ochrony tymczasowej. We wniosku skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności (poprzez przedstawienie np. odpowiednich dokumentów), na podstawie których Sąd mógłby ustalić, że zachodzi prawdopodobieństwo wywołania u skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do takich okoliczności nie można również zaliczyć subiektywnego poczucia skarżącej o wadliwości decyzji oraz dużego prawdopodobieństwa jej uchylenia, o czym ostatecznie zadecyduje Sąd.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie odpowiada prawu, zatem zażalenie strony podlega oddaleniu.
W art. 61 § 3 p.p.s.a. określono przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd jest uprawniony do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. W tej kwestii stanowisko orzecznictwa i doktryny jest zgodne i niezmienne (por. postanowienie NSA z 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 140/12, postanowienie NSA z 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OZ 692/11, postanowienie NSA z 14 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1116/10, postanowienie NSA z 6 listopada 2009 r. sygn. akt II OZ 975/09, postanowienie NSA z 8 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 132/12; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz., Zakamycze 2005, s. 168, Tarno J.P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2010, s. 207). Niezbędne jest wskazanie przez wnioskodawcę na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Twierdzenia strony powinny wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i jednocześnie znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Obowiązkiem sądu nie jest natomiast domyślanie się intencji strony, ani orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie całokształtu akt sprawy. To w interesie wnioskującego leży odpowiednie uzasadnienie składanego wniosku.
Wniosek strony został oparty na przesłance z art. 61 § 3 p.p.s.a., wskazując ogólnie, że "Brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji będzie skutkował dla skarżącego wyrządzeniem znacznej szkody. Również bowiem obniżona kwota korekty finansowej w wysokości 549 838,15 zł jest bardzo znaczną kwotą, a należy pamiętać, iż A znajduje się aktualnie w postępowaniu sanacyjnym. Odmowa wstrzymania obowiązku uiszczenia wskazanej kwoty jedynie zwiększy problemy z uiszczeniem wynagrodzenia dla zatrudnionych pracowników, czy też pokryciem innych kosztów gospodarczej prowadzonej działalności" oraz "Na marginesie należy wskazać, że poczynione przez organ odwoławczy i organ I instancji naruszenia prawa jednoznacznie świadczą o tym, że zaskarżona decyzja w całości, a co najmniej w przeważającej części jest niezasadna i nie powinna ostać się w obrocie prawnym.".
W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom strony, zgodzić się należy z konkluzją Sądu pierwszej instancji, że nie uprawdopodobniła ona, że wykonanie decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Zbyt ogólnikowe argumenty przytoczone przez stronę spowodowały, że Sąd pierwszej instancji nie mógł ocenić wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową strony. Strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. Twierdzenia te powinny być co najmniej uprawdopodobnione. O ile dana okoliczność może być udokumentowana, to należy przedłożyć stosowne dokumenty (por.: postanowienie NSA z 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności powołane we wniosku nie stanowią przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Brak wskazania takich okoliczności uniemożliwia odniesienie się do twierdzeń o wpływie zwrotu kwoty dofinansowania. Należy zauważyć, że strona nie przedstawiła żadnych szczegółowych danych dla zorientowania się w jej sytuacji finansowej i stwierdzenia, czy rzeczywiście w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji istnieje ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem Sąd I instancji prawidłowo uznał, że nie jest możliwa ocena, czy i w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji przed zakończeniem kontroli sądowej może wpłynąć na sytuację strony. Żądanie wstrzymania wykonania decyzji bez wskazania konkretnych okoliczności i dowodów na ich potwierdzenie, należy, wskutek dokonanej wyżej wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a., uznać za niewystarczające.
W zakresie przesłanki niebezpieczeństwa wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków należy stwierdzić, że nałoży na skarżącą obowiązek zwrotu kwoty dofinansowania ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne poprzez zwrot uiszczonej kwoty. Z tego powodu samo uiszczenie kwoty dofinansowania jest odwracalne i nie powoduje sytuacji określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. jako przesłanka zastosowania uregulowanej tam instytucji prawnej.
Wobec powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z uzasadnienia postanowienia Sądu I instancji wynika jakie ustalenia i oceny legły u podstaw jego wydania.
Na marginesie NSA stwierdza, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami.
W tych okolicznościach sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zakwestionowane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wydane w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. było prawidłowe. Kierując się wyżej wymienionymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.