I GZ 398/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
przywrócenie terminu WSA NSA braki formalne pełnomocnictwo substytucja choroba brak winy postępowanie administracyjne zgłoszenie celne

NSA oddalił zażalenie na odmowę przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, uznając, że choroba jednego z pełnomocników nie zwalnia z obowiązku działania, gdy strona ma wielu reprezentantów.

Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora IAS, jednak nie uzupełniła braków formalnych i nie uiściła opłaty kancelaryjnej w terminie. Sąd pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu, wskazując na brak winy. Pełnomocnik substytucyjny powołał się na chorobę, ale sąd uznał, że przy reprezentacji przez wielu pełnomocników, choroba jednego z nich nie stanowi wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu. NSA oddalił zażalenie spółki, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił spółce przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Spółka została wezwana do złożenia pełnomocnictwa, dokumentu określającego umocowanie do reprezentacji (KRS) oraz uiszczenia opłaty za wydruk skargi elektronicznej, pod rygorem odrzucenia skargi. Pełnomocnik substytucyjny wniósł o przywrócenie terminu, powołując się na swoją niezdolność do pracy w określonym okresie. Sąd pierwszej instancji uznał, że przedstawione okoliczności nie pozwalają na przyjęcie braku winy, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona była reprezentowana przez wielu pełnomocników. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie spółki, oddalił je. Sąd podkreślił, że przy ocenie winy należy stosować obiektywny miernik staranności. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu następuje, gdy strona uchybiła mu bez swojej winy. NSA stwierdził, że choroba strony lub jej pełnomocnika może stanowić podstawę do przywrócenia terminu, jednak okoliczności te tracą na znaczeniu, gdy strona jest reprezentowana przez więcej niż jednego pełnomocnika. W tej sprawie, mimo choroby jednego z pełnomocników substytucyjnych, strona nadal była reprezentowana przez zdolnych do działania pełnomocników, co wykluczało możliwość przywrócenia terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, choroba pełnomocnika substytucyjnego nie stanowi wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu, jeśli strona jest reprezentowana przez więcej niż jednego pełnomocnika, którzy są zdolni do działania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przy ocenie winy należy stosować obiektywny miernik staranności. Choroba pełnomocnika może uzasadniać brak winy, ale traci na znaczeniu, gdy strona ma wielu reprezentantów. Udzielenie substytucji nie zwalnia pełnomocnika głównego z obowiązku reprezentacji, a strona pozostawała reprezentowana przez zdolnych do działania pełnomocników.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że choroba pełnomocnika substytucyjnego nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu, gdy strona jest reprezentowana przez wielu pełnomocników.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnik substytucyjny nie mógł dokonać czynności w terminie z powodu choroby, co powinno skutkować przywróceniem terminu. Sąd pierwszej instancji naruszył art. 86 p.p.s.a. bezzasadnie odmawiając przywrócenia terminu.

Godne uwagi sformułowania

Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Okoliczności te jednak tracą na znaczeniu w sytuacji, gdy strona reprezentowana jest przez więcej niż jednego pełnomocnika. Udzielenie substytucji nie oznacza wygaśnięcia pełnomocnictwa bezpośredniego ani też nie zwalnia tego pełnomocnika z obowiązku reprezentowania strony postępowania.

Skład orzekający

Piotr Piszczek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście reprezentacji przez wielu pełnomocników i choroby pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy strona ma wielu pełnomocników i jeden z nich ulega chorobie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego, jakim jest przywrócenie terminu, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej. Wyjaśnia, jak sąd podchodzi do kwestii choroby pełnomocnika w sytuacji wielokrotnej reprezentacji.

Choroba pełnomocnika nie zawsze oznacza przywrócenie terminu. Kluczowa jest liczba reprezentantów!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 398/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Piszczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 § 1, art. 87 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 309/25 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi A na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 4 kwietnia 2025 r., nr 0601-IGC.4400.37.2025 przedmiocie sprostowania danych zawartych w zgłoszeniu celnym postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 30 lipca 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 309/25 odmówił A przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 4 kwietnia 2025 r. w przedmiocie sprostowania danych w zgłoszeniu celnym.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia z 4 czerwca 2025 r. pełnomocnik spółki został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej oraz do złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS) oraz do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie wydruku skargi wniesionej w formie dokumentu elektronicznego, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Z informacji znajdujących się w dokumencie UPD wynika, że dokument nie został odebrany przez adresata w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD, a pismo zostało uznane za doręczone 25 czerwca 2025 r. Pierwsze poświadczenie UPD utworzono 10 czerwca 2025 r., a powtórne 18 czerwca 2025 r.
Pismem z 10 lipca 2025 r. działający z substytucji pełnomocnik strony skarżącej – adwokat K.J. wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Wskazał, że czynności, do których został zobowiązany nie mogły zostać dokonane w terminie z uwagi na czasową niezdolność do pracy w dniach od 30 czerwca 2025 r. do 9 lipca 2025 r. Do wniosku załączono kopie zaświadczeń lekarskich ZUS ZLA potwierdzającego niezdolność pełnomocnika do pracy w okresie od 30 czerwca 2025 r. do 9 lipca 2025 r. Pełnomocnik wyjaśnił, że dopiero 10 lipca 2025 r. odzyskał zdolność do pracy, w związku z czym niezwłocznie dokonał czynności procesowych.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedstawione przez pełnomocnika okoliczności nie pozwalają na przyjęcie braku winy w uchybieniu terminu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pełnomocnictwo udzielone przez stronę skarżącą radcy prawnemu J.K., z którego wynika, że został on upoważniony udzielania dalszych pełnomocnictw. W dniu 19 maja 2025 r. pełnomocnik ten udzielił dalszego pełnomocnictwa doradcy podatkowemu M.S. i adwokat K.J., która złożyła przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu. Sąd pierwszej instancji uznał, że w sytuacji, gdy stronę reprezentowało wielu pełnomocników, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku.
Od postanowienia Sądu pierwszej instancji spółka wniosła zażalenie, zaskarżając je w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), polegające na bezzasadnej odmowie przywrócenia terminu do uzupełniania braków formalnych skargi oraz uiszczenia opłaty kancelaryjnej, w sytuacji gdy skarżąca spełniła wszystkie przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie bowiem z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy.
W związku z powyższym należy wskazać, że nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja wniesionego zażalenia, w której wskazuje się, że Sąd pierwszej instancji nie nadał stanu chorobowemu pełnomocnika substytucyjnego należytego znaczenia. Zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że nagła choroba strony bądź jej pełnomocnika może powodować uzasadnienie okoliczności przyjęcia braku winy w dokonaniu czynności procesowych. Okoliczności te jednak tracą na znaczeniu w sytuacji, gdy strona reprezentowana jest przez więcej niż jednego pełnomocnika.
W tej sprawie na uwagę zasługuje to, że wniosek o przywrócenie terminu powiązano z przeszkodami w działaniu jednego z pełnomocników substytucyjnych, który działał z umocowania pełnomocnika głównego – radcy prawnego J.K. Udzielenie substytucji nie oznacza wygaśnięcia pełnomocnictwa bezpośredniego ani też nie zwalnia tego pełnomocnika z obowiązku reprezentowania strony postępowania.
Tym samym należy się zgodzić z Sądem pierwszej instancji, że nie zostały spełnione przesłanki, które uzasadniałby brak winy w dokonaniu czynności procesowych. W tej sprawie tego rodzaju okoliczności nie wystąpiły, bowiem strona pozostawała reprezentowana przez zdolnego do wykonywania swoich obowiązków pełnomocnika. W tej sprawie udzielono ponadto jeszcze jednego pełnomocnictwa substytucyjnego, skorzystanie z którego również nie nastręczało przeszkód.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI