I GZ 40/18

I GZ 40/18 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2018-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-03-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Pietrasz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II GZ 759/17 - Postanowienie NSA z 2017-10-11
III SA/Po 91/17 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2018-07-25
I GSK 3132/18 - Wyrok NSA z 2022-11-30
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 61 § 3 , art. 184 w zw. z art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Wykreślenie z ewidencji producentów rolnych, co w konsekwencji wiąże się z utratą warunku umożliwiającego skuteczne ubieganie się o przyznanie płatności producentowi rolnemu w postępowaniu administracyjnym, nie stanowi samoistnej przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., jak również nie stanowi automatycznie o  niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniu trudnych do odwrócenia skutków.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia N. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Po 91/17 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi N. N. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia (...) listopada 2016 r., nr (...) w przedmiocie wykreślenia wpisu do ewidencji producentów postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Po 91/17 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi N. N. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia (...) listopada 2016 r., nr (...), w przedmiocie wykreślenia wpisu do ewidencji producentów.
Strona wniosła skargę na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia (...) listopada 2016 r. w przedmiocie wykreślenia wpisu do ewidencji producentów, wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten nie został jednak w jakikolwiek sposób uzasadniony.
Sąd postanowieniem z dnia 5 lipca 2017 r. odmówił stronie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
NSA postanowieniem z dnia 11 października 2017 r. oddalił zażalenie na powyższe postanowienie – sygn. akt II GZ 759/17.
Pismem z dnia 23 sierpnia 2017 r. strona ponownie wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji. We wniosku strona wskazała, że warunkiem niezbędnym do ubiegania się o płatności rolne jest posiadanie statusu producenta rolnego. Wykreślenie z ewidencji producentów rolnych spowodowało zakończenie postępowania w sprawie płatności i odmowę jej przyznania. Wskazała, że aktualnie w innym postępowaniu administracyjnym ubiega się o przyznanie płatności, do czego konieczne jest posiadanie statusu producenta rolnego. Zaskarżona decyzja oznacza zaś utratę tego statusu, skutkując wykreśleniem z ewidencji producentów rolnych. Spowodowało to odmowę przyznania płatności. Jednocześnie, w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji, uchylenie decyzji o odmowie przyznania jest możliwe jedynie w ciągu pięciu lat od jej doręczenia (art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego; Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: K.p.a.). W piśmie z dnia 27 listopada 2017 r. strona wskazała, że organ błędnie uznał, iż strona nie była nigdy posiadaczem gruntów rolnych na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Dołączyła jednocześnie odpis wyroku sądu cywilnego o przywróceniu m. in. stronie posiadania części działki położonej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła, ani nie udokumentowała konkretnych okoliczności, z których wynika, że wykonanie zaskarżonej decyzji może w jej przypadku wywołać trudne do odwrócenia skutki lub spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Nie wykazała też zmiany okoliczności w rozumieniu art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.).
Sąd wskazał, że w ponownym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżąca ograniczyła się jedynie do twierdzeń o charakterze ogólnym dotyczących skutków prawnych wykonania zaskarżonej decyzji. Te rozważania nie zostały poparte żadnymi dokumentami obrazującymi sytuację materialną strony skarżącej, a w szczególności wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na tę sytuację. Strona skarżąca nie określiła, jakie konkretnie skutki albo jaką szkodę może wywołać wykonanie decyzji, nie sposób więc uznać, żeby uprawdopodobniła wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 i § 4 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do argumentu zawartego w piśmie z dnia 27 listopada 2017 r. Sąd podniósł, że dla rozstrzygnięcia ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia, czy strona była czy też nie była posiadaczem gruntów rolnych na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd bierze pod uwagę jedynie przesłanki z art. 61 p.p.s.a., nie zajmuje zaś stanowiska co do meritum, co może uczynić jedynie w orzeczeniu kończącym postępowanie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył N. N., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący podkreślił, że jest uczestnikiem programów płatności dla rolników prowadzących gospodarstwa rolne na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, funkcjonujących w ramach unijnych funduszy pomocowych. Programy te realizowane są w ściśle określonych ramach czasowych. Jednym z warunków niezbędnych do ubiegania się o przyznanie płatności jest bowiem posiadanie przez wnioskodawcę statusu producenta rolnego - potwierdzonego stosownym wpisem do rejestru takich producentów. W wyniku wykonania zaskarżonej decyzji o wykreśleniu skarżącego z ewidencji producentów utracił on cechę umożliwiającą mu skuteczne ubieganie się o przyznanie płatności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżący w żaden sposób nawet nie uprawdopodobnił występowania w rozpoznawanej sprawie tego rodzaju okoliczności. Zawarte we wniosku twierdzenia o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zostały uprawdopodobnione stosownymi dokumentami odnoszącymi się do sytuacji majątkowej strony, które obrazowałyby aktualną, rzeczywistą kondycję finansową, czy wskazanie jakich to świadczeń i w jakiej wysokości zostanie skarżący pozbawiony w wyniku niezastosowania ochrony tymczasowej i jak to wpłynie na jego sytuację.
Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonaniem aktu. Zatem argumentacja służąca uprawdopodobnieniu spełnienia się przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. musi być dokładna i wyczerpująca, gdyż jest podstawą ustaleń faktycznych, pozwalających Sądowi I instancji na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia. Informacja w tym zakresie powinna być kompletna, zawierająca konkretne dane, obrazujące realną sytuację wnioskodawcy. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń oraz dokumentacji, które mogłyby je uprawdopodobnić (por. T. Lewandowski, glosa do post. NSA z dnia 7 stycznia 2014 r. sygn. II FZ 1350/13, lex/el 2014). Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności oraz możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca powołując się na wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" wskazała, że wykreślenie z ewidencji producentów rolnych wiążę się z odmową przyznania płatności w przyszłych postępowaniach z uwagi na brak statusu producenta rolnego. Należy wskazać, że skarżący nie sprecyzował w jakich konkretnie postępowaniach jest stroną oraz na czym konkretnie ma polegać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki, jakich kwot w jakich postępowaniach administracyjnych będzie w konsekwencji pozbawiony.
Jak trafnie przyjął Sąd I instancji, tego rodzaju argumentacja nie jest wystarczająca do oceny wniosku pod kątem spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wykreślenie z ewidencji producentów rolnych, co w konsekwencji wiąże się z utratą warunku umożliwiającego skuteczne ubieganie się o przyznanie płatności producentowi rolnemu w postępowaniu administracyjnym, nie stanowi samoistnej przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., jak również nie stanowi automatycznie o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniu trudnych do odwrócenia skutków.
Prawidłowo też Sąd I instancji odnośnie pisma z dnia 27 listopada 2017 r. wskazał, że dla rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia, czy strona była czy też nie posiadaczem rolnym na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Rozważając ponownie wniosek o zastosowania ochrony tymczasowej Sąd bierze pod uwagę jedynie przesłanki art. 61 § 3 p.p.s.a., nie zajmuje zaś stanowiska co do meritum.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji