I GZ 392/21

Naczelny Sąd Administracyjny2021-12-10
NSAAdministracyjneŚredniansa
płatności rolnewstrzymanie wykonaniaszkodatrudne do odwrócenia skutkipostępowanie sądowoadministracyjneARANSAWSAzażalenie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o zwrocie nienależnie pobranych płatności rolnych, uznając brak uprawdopodobnienia znacznej szkody.

Skarżąca spółka domagała się wstrzymania wykonania decyzji nakazującej zwrot nienależnie pobranych płatności rolnych, wskazując na groźbę upadłości. WSA odmówił wstrzymania, uznając wniosek za nieuzasadniony i lakoniczny. NSA utrzymał w mocy postanowienie WSA, stwierdzając, że skarżąca nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków, a samo egzekwowanie obowiązku pieniężnego nie jest równoznaczne z taką szkodą.

Sprawa dotyczy zażalenia skarżącej spółki A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach. Decyzja ta nakazywała zwrot nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2017-2018. Skarżąca spółka argumentowała, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki, grożąc jej upadłością likwidacyjną ze względu na kwotę około 23.000 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak, że wniosek o wstrzymanie wykonania nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych. Podkreślił, że strona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia konkretnych okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a lakoniczne twierdzenia nie są wystarczające. Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, że wykonanie decyzji może wyrządzić szkodę o kwalifikowanym charakterze. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. Zgodnie z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wstrzymanie wykonania aktu może nastąpić, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. NSA wyjaśnił, że klauzule te wymagają wartościowania i odniesienia do sytuacji majątkowej strony, a samo egzekwowanie obowiązku pieniężnego nie jest równoznaczne z taką szkodą. Stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła tych przesłanek, a ocena sądu pierwszej instancji była prawidłowa. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a samo egzekwowanie obowiązku pieniężnego nie jest równoznaczne z taką szkodą.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie decyzji na wniosek strony, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te wymagają konkretnego uprawdopodobnienia przez stronę, a nie ogólnikowych stwierdzeń. Egzekucja kwoty pieniężnej sama w sobie nie stanowi znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności na wniosek strony wymaga uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Klauzule te wymagają wartościowania i odniesienia do sytuacji majątkowej strony.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2019 poz 2325

Tekst jednolity ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody ani spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Wykonanie decyzji o zwrocie płatności rolnych spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki, grożąc upadłością likwidacyjną. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego świadczy o trudnej sytuacji finansowej i grożącej szkodzie.

Godne uwagi sformułowania

Bez odniesienia rozmiarów przewidywanej szkody do konkretnych okoliczności kształtujących sytuację majątkową strony, nie sposób bowiem ocenić, czy grożąca szkoda ma istotnie kwalifikowany (tj. znaczny) charakter. Przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonego aktu, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jego wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Skład orzekający

Piotr Piszczek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., w szczególności rozróżnienie między zwykłą szkodą finansową a szkodą o kwalifikowanym charakterze."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o zwrocie płatności rolnych, ale zasady interpretacji art. 61 § 3 p.p.s.a. mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady proceduralne dotyczące wstrzymania wykonania decyzji administracyjnych, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak sąd ocenia przesłanki wniosku i dlaczego samo zagrożenie finansowe nie zawsze wystarcza.

Kiedy groźba upadłości nie wystarczy do wstrzymania wykonania decyzji? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 23 000 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 392/21 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2021-12-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Piszczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Ke 397/21 - Wyrok WSA w Kielcach z 2022-04-14
I GSK 1381/22 - Wyrok NSA z 2023-09-28
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 sierpnia 2021 r.; sygn. akt I SA/Ke 397/21 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 397/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił A wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z [...] kwietnia 2021 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2017-2018.
Sąd I instancji podniósł, że w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca spółka wskazała na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Spółka wykonała zalesienia zgodnie z treścią obowiązujących przepisów i wytycznych organów. Wydatkowała na ten cel otrzymane środki finansowe. Kwota wynosząca około 23.000 złotych jest niebagatelna i spółka, która nie prowadzi aktualnie innej działalności będzie w krytycznej sytuacji finansowej, skutkującej najprawdopodobniej złożeniem wniosku o upadłość likwidacyjną.
WSA podkreślił, że w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 - dalej p.p.s.a.) Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku.
Sąd I instancji stwierdził, że wniosek spółki nie spełnia wyżej wskazanych wymagań. Skarżąca we wniosku powołała się tylko na ogólnie sformułowane przesłanki i lakoniczne ich uzasadnienie. Twierdzenia spółki nie są argumentami wystarczającymi do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Sąd nie miał podstaw by przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji może wyrządzić stronie znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, na co wskazuje zarówno treść wniosku jak i analiza akt sprawy.
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i udzielenie wstrzymania wykonania wykonalności decyzji Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z [...] kwietnia 2021 r., względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniosła także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez brak uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji w obliczu szkody jaką może ponieść skarżąca.
Do zażalenia skarżąca załączyła zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Użyte w powołanym przepisie klauzule generalne – "znaczna szkoda" oraz "trudne do odwrócenia skutki" - powodują, że stosowanie tej instytucji procesowej wymaga dokonania przez sąd wartościowania, które w przypadku powołania się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody polega na zestawieniu sytuacji majątkowej skarżących z prognozowanymi skutkami aktu lub czynności, których wstrzymania strona się domaga. Bez odniesienia rozmiarów przewidywanej szkody do konkretnych okoliczności kształtujących sytuację majątkową strony, nie sposób bowiem ocenić, czy grożąca szkoda ma istotnie kwalifikowany (tj. znaczny) charakter. Warto podkreślić, że przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonego aktu, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jego wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.
Wbrew twierdzeniom strony, nie uzasadniła ona wniosku w sposób, jaki nakazuje przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem nie uprawdopodobniła w żaden sposób, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę, bądź trudne do odwrócenia skutki.
Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dokonana przez sąd pierwszej instancji ocena wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Sąd ten wyczerpująco uzasadnił odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując treść właściwych w sprawie przepisów prawnych i orzecznictwa.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI