I GZ 387/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-01-23
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniapostanowienieegzekucjaZUSskarżącyznacza szkodatrudne do odwrócenia skutkizażaleniesąd administracyjny

NSA uchylił postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie postanowienia ZUS, uznając, że skarżący wykazał ryzyko znacznej szkody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania postanowienia ZUS w sprawie zarzutów egzekucyjnych, uznając brak wystarczającego uzasadnienia wniosku strony. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, uchylił postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie postanowienia ZUS. NSA uznał, że skarżący w zażaleniu skutecznie wykazał prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przedstawiając swoją trudną sytuację majątkową i zdrowotną.

Sprawa dotyczyła zażalenia J. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które odmówiło wstrzymania wykonania postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 sierpnia 2023 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd I instancji uzasadnił odmowę brakiem wykazania przez skarżącego okoliczności świadczących o możliwości wstrzymania wykonania, w szczególności nie przedstawił swojej sytuacji majątkowej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie postanowienia ZUS. NSA uznał, że skarżący w zażaleniu skutecznie uzupełnił braki wniosku, przedstawiając swoją trudną sytuację osobistą i majątkową, w tym emeryturę jako jedyne źródło dochodów oraz wydatki związane ze stanem zdrowia. Sąd podkreślił, że ciężar wykazania przesłanek wstrzymania wykonania spoczywa na skarżącym, ale w tym przypadku przedstawione dowody uprawdopodobniły wystąpienie niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. NSA powołał się na orzecznictwo dopuszczające ponowną ocenę wniosku o wstrzymanie wykonania w sytuacji uzupełnienia braków w zażaleniu. W kwestii kosztów postępowania zażaleniowego, NSA wskazał, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzekania o zwrocie kosztów w postępowaniu zażaleniowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, NSA jest uprawniony do ponownej oceny wniosku i ewentualnego wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, jeśli braki wniosku zostały uzupełnione w zażaleniu.

Uzasadnienie

Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania z powodu braku wykazania przez skarżącego przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Jednakże, skarżący w zażaleniu uzupełnił te braki, przedstawiając swoją sytuację majątkową i zdrowotną. NSA uznał, że przedstawione okoliczności i dokumenty uprawdopodabniają wystąpienie niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, co uzasadnia wstrzymanie wykonania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 188 § zdanie pierwsze

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący w zażaleniu skutecznie uzupełnił braki wniosku o wstrzymanie wykonania, przedstawiając swoją trudną sytuację majątkową i zdrowotną. Przedstawione okoliczności i dokumenty uprawdopodabniają wystąpienie niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wstrzymanie wykonania złożony do Sądu I instancji nie został wystarczająco uzasadniony i udokumentowany.

Godne uwagi sformułowania

ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie spoczywa na skarżącym brak należytego wykazania (udokumentowania) przez wnioskodawcę przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej [...] nie podlega uzupełnieniu na wezwanie sądu przed rozpoznaniem wniosku wskazany niedostatek wniosku [...] został uzupełniony w zażaleniu NSA uprawniony jest do ponownej oceny wniosku i do ewentualnego wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia

Skład orzekający

Beata Sobocha-Holc

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wstrzymania wykonania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, możliwość uzupełnienia braków wniosku w zażaleniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i jego sytuacji majątkowej/zdrowotnej. Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście uzupełniania wniosku w zażaleniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące wstrzymania wykonania orzeczeń w sądach administracyjnych, w szczególności możliwość uzupełnienia braków wniosku w dalszym toku postępowania.

Czy można uzupełnić braki wniosku o wstrzymanie wykonania w zażaleniu? NSA odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 387/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Gd 961/23 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2024-03-27
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 961/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J. N. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 sierpnia 2023 r. nr 100000/71/3098/2023-RED w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: 1. uchylić zaskarżone zażaleniem postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonego skargą postanowienia.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 15 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 961/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu wniosku J. N. (dalej: skarżący, strona) odmówił wstrzymania wykonania objętego skargą postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 28 sierpnia 2023 r.
w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie wykazał, że zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając wniosek strona ograniczyła się wyłącznie do wskazania, że wstrzymanie wykonania postanowienia jest uzasadnione prawdopodobieństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie przedstawiła jednak swojej sytuacji majątkowej, co uniemożliwiło dokonanie oceny, czy wykonanie zaskarżonego aktu może mieć wpływ na stan finansów skarżącego.
W zażaleniu skarżący wniósł o zmianę kwestionowanego postanowienia
i wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonego postanowienia przez organ administracji, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku – o wstrzymanie
w całości wykonania zaskarżonego postanowienia przez WSA w Gdańsku, ze względu na prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając zażalenie strona podniosła argumenty zawarte w skardze do Sądu I instancji a ponadto przedstawiła swoją sytuację osobistą i majątkową, wskazując na emeryturę jako jedyne źródło dochodów oraz ponoszone wydatki, w tym wynikające ze stanu zdrowia, który wpływa również na sytuację osobistą i rodzinną skarżącego. Do zażalenia dołączono dokumenty źródłowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jego wykonania. Sąd orzeka w kwestii wstrzymania wykonania decyzji na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy
i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Oznacza to, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu winien wskazać okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wniosek, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenie skutki. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. Ciężar wykazania przesłanek zawartych
w cytowanym przepisie, jak wynika to z jego konstrukcji, spoczywa na skarżącym. Ponadto brak należytego wykazania (udokumentowania) przez wnioskodawcę przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie podlega uzupełnieniu na wezwanie sądu przed rozpoznaniem wniosku (por. postanowienia NSA z: 31 maja 2016 r., sygn. akt I GZ 339/16 i I GZ 340/16; 19 lipca 2016 r., sygn. akt I GZ 418/16 i I GZ 417/16; 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt I GZ 240/19; 17 września 2019 r., sygn. akt I GZ 297/19; dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia zawarty w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku nie został uzasadniony w sposób pozwalający na ocenę czy zaistniały przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji, skoro we wniosku tym strona nie przedstawiła dokładnej sytuacji majątkowej, nie dołączyła również żadnych materiałów źródłowych (dowodów) dla poparcia wniosku. Wobec tego Sąd I instancji zgodnie z prawem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skoro strona nie wskazała okoliczności, które w kontekście przesłanek określonych
w art. 61 § 3 p.p.s.a uzasadniałyby zastosowanie ochrony tymczasowej
w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega jednak, że wskazany niedostatek wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został uzupełniony
w zażaleniu, gdzie strona wskazała okoliczności, które jej zdaniem uprawdopodabniają niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem wydanego
w sprawie postanowienia.
W orzecznictwie był już wyrażany pogląd, że w takich okolicznościach NSA uprawniony jest do ponownej oceny wniosku i do ewentualnego wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia (zob. postanowienia NSA z: 15 grudnia 2010 o sygn. akt I GZ 418/10; 11 stycznia 2011 r. o sygn. akt II GZ 424/10; 26 lipca 2012 r. o sygn. akt II OZ 614/12).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w zażaleniu wyjaśnienia, jak i załączone dokumenty, w szczególności zestawienie osiąganych przez skarżącego dochodów z całokształtem jego sytuacji majątkowej,
w szczególności wydatków wynikających ze stanu zdrowia skarżącego, uprawdopodabniają wystąpienie w przypadku strony przesłanki wstrzymania wykonania decyzji.
Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie
art. 188 zdanie pierwsze w związku z art. 197 § 2 oraz art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
W zakresie wniosku o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego podnieść należy, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie bowiem z art. 209 p.p.s.a.
o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Natomiast
w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie na postanowienie, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI