I GZ 380/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
przywrócenie terminu WSA NSA zażalenie braki formalne opłata kancelaryjna pełnomocnictwo substytucja brak winy zgłoszenie celne

NSA oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, uznając, że choroba jednego z pełnomocników nie zwalnia z obowiązku działania, gdy strona ma innych reprezentantów.

Spółka złożyła zażalenie na postanowienie WSA, które odmówiło przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i opłaty kancelaryjnej. Pełnomocnik spółki wniósł o przywrócenie terminu, powołując się na swoją niezdolność do pracy. Sąd pierwszej instancji odmówił, wskazując, że spółka miała wielu pełnomocników. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że choroba jednego z pełnomocników nie zwalnia z obowiązku działania, gdy strona jest reprezentowana przez innych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie spółki P. [...] Sp. z o.o. w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które odmówiło przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w przedmiocie sprostowania danych w zgłoszeniu celnym. Sąd pierwszej instancji wezwał stronę do uzupełnienia braków, w tym złożenia pełnomocnictwa i uiszczenia opłaty, pod rygorem odrzucenia skargi. Pełnomocnik strony wniósł o przywrócenie terminu, wskazując na swoją niezdolność do pracy w określonym okresie. Sąd WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając, że przedstawione okoliczności nie pozwalają na przyjęcie braku winy, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona była reprezentowana przez wielu pełnomocników. NSA, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności. Zaznaczył, że nagła choroba strony lub pełnomocnika może uzasadniać brak winy, jednak okoliczności te tracą na znaczeniu, gdy strona jest reprezentowana przez więcej niż jednego pełnomocnika. W tej sprawie, mimo choroby jednego z pełnomocników substytucyjnych, strona nadal była reprezentowana przez zdolnych do działania pełnomocników, co wykluczało brak winy w uchybieniu terminu. W konsekwencji NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, choroba pełnomocnika substytucyjnego, gdy strona jest reprezentowana przez innych zdolnych do działania pełnomocników, nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu z uwagi na brak winy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przy obiektywnym mierniku staranności, choroba jednego z pełnomocników nie zwalnia strony z obowiązku działania, jeśli posiada ona innych reprezentantów. Udzielenie substytucji nie wyłącza obowiązku pełnomocnika głównego ani nie zwalnia strony z konieczności zapewnienia reprezentacji przez innych dostępnych pełnomocników.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis regulujący możliwość przywrócenia terminu w postępowaniu sądowym w przypadku uchybienia mu bez winy strony.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Choroba pełnomocnika substytucyjnego nie zwalnia strony z obowiązku działania, gdy posiada ona innych zdolnych do reprezentacji pełnomocników. Obiektywny miernik staranności przy ocenie winy w uchybieniu terminu.

Odrzucone argumenty

Choroba pełnomocnika substytucyjnego jako wyłączna przyczyna uchybienia terminu bez winy strony.

Godne uwagi sformułowania

Okoliczności te jednak tracą na znaczeniu w sytuacji, gdy strona reprezentowana jest przez więcej niż jednego pełnomocnika. Udzielenie substytucji nie oznacza wygaśnięcia pełnomocnictwa bezpośredniego ani też nie zwalnia tego pełnomocnika z obowiązku reprezentowania strony postępowania.

Skład orzekający

Joanna Wegner

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście reprezentacji przez wielu pełnomocników i wpływu choroby na brak winy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku winy przy uchybieniu terminu, gdy strona ma wielu pełnomocników. Może być mniej istotne w sprawach z jednym pełnomocnikiem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego, jakim jest przywrócenie terminu, co jest częstym problemem praktycznym dla prawników. Interpretacja dotycząca wielu pełnomocników jest istotna.

Choroba pełnomocnika to nie zawsze usprawiedliwienie: NSA o przywróceniu terminu w sprawach z wieloma reprezentantami.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 380/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Wegner /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 § 1;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. [...] Sp. z o.o. w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 311/25 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi P. [...] Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 4 kwietnia 2025 r., nr 0601-IGC.4400.39.2025 przedmiocie sprostowania danych zawartych w zgłoszeniu celnym postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 311/25 odmówił P. [...] Sp. z o.o. w Z. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 4 kwietnia 2025 r. w przedmiocie sprostowania danych w zgłoszeniu celnym.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia z dnia 4 czerwca 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej oraz do złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS) oraz do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie wydruku skargi wniesionej w formie dokumentu elektronicznego, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Z informacji znajdujących się w dokumencie UPD wynika, że dokument nie został odebrany przez adresata w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD, a pismo zostało uznane za doręczone 25 czerwca 2025 r. Pierwsze poświadczenie UPD utworzono w dniu 10 czerwca 2025 r., a powtórne w dniu 18 czerwca 2025 r. Pismem z dnia 10 lipca 2025 r. działający z substytucji pełnomocnik strony skarżącej – adwokat K. J. wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Wskazał, że czynności, do których został zobowiązany nie mogły zostać dokonane w terminie z uwagi na czasową niezdolność do pracy w dniach od 30 czerwca 2025 r. do 9 lipca 2025 r. Do wniosku załączono kopie zaświadczeń lekarskich ZUS ZLA potwierdzającego niezdolność pełnomocnika do pracy w okresie do 30 czerwca 2025 r. do 9 lipca 2025 r. Pełnomocnik wyjaśnił, że dopiero w dniu 10 lipca 2025 r. odzyskał zdolność do pracy, w związku z czym niezwłocznie dokonał czynności procesowych.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedstawione przez pełnomocnika okoliczności nie pozwalają na przyjęcie braku winy w uchybieniu terminu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pełnomocnictwo udzielone przez stronę skarżącą radcy prawnemu J. K., z którego wynika, że został on upoważniony udzielania dalszych pełnomocnictw. W dniu 19 maja 2025 r. pełnomocnik ten udzielił dalszego pełnomocnictwa doradcy podatkowemu M. Sz. i adwokat K. J., która złożyła przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu. Sąd pierwszej instancji uznał, że w sytuacji, gdy stronę reprezentowało wielu pełnomocników, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku.
Od postanowienia Sądu pierwszej instancji skarżąca wniosła zażalenie, zaskarżając je w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", polegające na bezzasadnej odmowie przywrócenia terminu do uzupełniania braków formalnych skargi oraz uiszczenia opłaty kancelaryjnej, w sytuacji gdy skarżąca spełniła wszystkie przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie bowiem z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywrócenie terminu. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy.
W związku z powyższym należy wskazać, że nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja wniesionego zażalenia, w której wskazuje się, że Sąd pierwszej instancji nie nadał stanu chorobowemu pełnomocnika substytucyjnego należytego znaczenia. Zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że nagła choroba strony bądź jej pełnomocnika może powodować uzasadnienie okoliczności przyjęcia braku winy w dokonaniu czynności procesowych. Okoliczności te jednak tracą na znaczeniu w sytuacji, gdy strona reprezentowana jest przez więcej niż jednego pełnomocnika.
W tej sprawie na uwagę zasługuje to, że wniosek o przywrócenie terminu powiązano z przeszkodami w działaniu jednego z pełnomocników substytucyjnych, który działał z umocowania pełnomocnika głównego – radcy prawnego J. K. Udzielenie substytucji nie oznacza wygaśnięcia pełnomocnictwa bezpośredniego ani też nie zwalnia tego pełnomocnika z obowiązku reprezentowania strony postępowania.
Tym samym należy się zgodzić z Sądem pierwszej instancji, że nie zostały spełnione przesłanki, które uzasadniałby brak winy w dokonaniu czynności procesowych. W tej sprawie tego rodzaju okoliczności nie wystąpiły, bowiem strona pozostawała reprezentowana przez zdolnego do wykonywania swoich obowiązków pełnomocnika. W tej sprawie udzielono ponadto jeszcze jednego pełnomocnictwa substytucyjnego, skorzystanie z którego również nie nastręczało przeszkód.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI