I GZ 368/25

I GZ 368/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Ministra Klimatu i Środowiska od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 2124/25 w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi [...] na informację Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 9 czerwca 2025 r. w przedmiocie pozostawienia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia bez rozpatrzenia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 12 sierpnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 2124/25 (dalej: WSA, Sąd I instancji) przywrócił termin do wniesienia skargi [....]" w sprawie ze skargi spółki cywilnej na informację Ministra Klimatu i Środowiska w przedmiocie pozostawienia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia bez rozpatrzenia.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym:
Strony wniosły skargę na informację Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 9 czerwca 2025 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało doręczone skarżącym za pośrednictwem poczty e-mail 9 czerwca 2025 r.
Wraz ze skargą spółka wniosła o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Argumentowała, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, gdyż w piśmie organu z dnia 9 czerwca 2025 r. nie została pouczona o sposobie, ani terminie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Strona zwróciła się w dniu 25 czerwca 2025 r. z zapytaniem do Ministerstwa Klimatu i Środowiska o termin oraz tryb wniesienia skargi. W dniu 2 lipca 2025 r. organ udzielił odpowiedzi powołując się na regulacje wynikające z ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 198), dalej: u.z.p.p.r. W wiadomości tej organ wyjaśnił, iż skargę wnosi się bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji o pozostawieniu wniosku o ponowną ocenę bez rozpatrzenia. Z uwagi na to, w dniu 9 lipca 2025 r. skarżący złożyli bezpośrednio do sądu skargę oraz wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
Uzasadniając przywrócenie terminu do złożenia skargi WSA w Warszawie podkreślił, że skarżący uzasadniając brak winy wskazali, iż Minister Klimatu i Środowiska nie zawarł w rozstrzygnięciu z 9 czerwca 2025 r. pouczenia, co do trybu i terminu wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
W ocenie WSA w sprawie zastosowanie miała u.z.p.p.r., która określa szczególne zasady zaskarżenia rozstrzygnięć właściwej instytucji do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 14lzf ust. 2 u.z.p.p.r. w przypadku ponownej negatywnej oceny przedsięwzięcia lub pozostawienia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia bez rozpatrzenia podmiot wnioskujący o objęcie przedsięwzięcia wsparciem może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej:P.p.s.a.) skarga jest wnoszona przez podmiot wnioskujący o objęcie wsparciem w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 14lze ust. 4 lub 7, bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie i podlega wpisowi stałemu. Przepisy art. 30c ust. 2a-6 oraz art. 30d-30i stosuje się odpowiednio (ust. 3). Z kolei zgodnie z art. 30d pkt 3 u.z.p.p.r. na prawo wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie wpływa negatywnie błędne pouczenie lub brak pouczenia, o którym mowa w art. 30a ust. 3, art. 30b ust. 9 pkt 2 i art. 30i pkt 1 – a zatem na prawo wniesienia skargi nie wpływa brak pouczenia wnioskodawcy o prawie wniesienia skargi do WSA na pozostawienie wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia bez rozpatrzenia.
Minister Klimatu i Środowiska wniósł zażalenie na ww. postanowienie domagając się jego zmiany poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenia skargi, względnie o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), Sąd postanowi o przywróceniu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym na wniosek strony, jeżeli strona nie dochowała terminu bez swojej winy. We wniosku tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminowi (art. 87 § 2 P.p.s.a.).
W sprawie strona, jako okoliczność wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na informację Ministra Klimatu i Środowiska, wskazała brak pouczenia jej w pismach otrzymanych od organu, o możliwych środkach zaskarżenia.
Błędnie wskazał WSA, że zaskarżona informacja nie zawierała pouczenia o sposobie i trybie zaskarżenia. To było zawarte niemniej jego treść, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, była, co najmniej niepełna. Dopiero na skutek wiadomości mailowej od strony, w jaki sposób należy zakwestionować zaskarżoną informację organ udzielił wyczerpującego pouczenia. Niemniej działanie takie było spóźnione. Strona winna otrzymać pełne pouczenie już w zaskarżonej informacji. Powyższego zabrakło.
Niemniej uchybienie powyższe nie miało wpływu na rozstrzygnięcie Sądu I instancji, który prawidłowo stwierdził, że strona uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do złożenia skargi, nastąpiło bez jej winy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu należy w postępowaniu przed sądem administracyjnym oceniać nie tylko pod kątem obowiązku strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, lecz także w świetle określonych prawem obowiązków organów administracji publicznej w postępowaniu poprzedzającym postępowanie sądowoadministracyjne. Organy administracji publicznej obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy administracji czuwają - zgodnie z art. 9 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej, jako: K.p.a.) - nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wskazówek. Zachowanie się przez stronę zgodnie z udzielonymi jej przez organ informacjami nie może powodować dla strony ujemnych konsekwencji, a wątpliwości, co do stanu faktycznego nie powinny być rozstrzygane na niekorzyść strony (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 1992 r., sygn. akt III ARN 40/92, opubl. z glosą aprobującą W. Tarasa w PiP 1993, nr 3, poz. 110 oraz glosą J. Zimmermanna opubl. w PiP 1993, nr 8, poz. 46, a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 1996 r., sygn. akt III ARN 19/96, wyroki NSA z dnia 17 marca 1995 r., sygn. akt III SA 1054/94, z dnia 16 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1559/97, zbiór LEX nr 38213).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w realiach niniejszej sprawy zachodziłyby, zatem oczywiste powody do przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia środka odwoławczego, skoro niepełne pouczenie nie może stronie szkodzić. Innymi słowy niepełne pouczenie uzasadniało przywrócenie terminu, zaś odmowa oznaczałaby pozbawienie strony prawa do Sądu (por. wyrok NSA z 28 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1124/11).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.