I GZ 363/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie spółki na postanowienie WSA o odmowie wyłączenia referendarza sądowego, uznając brak podstaw do kwestionowania jego bezstronności.
Spółka złożyła zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie, które oddaliło jej wniosek o wyłączenie referendarza sądowego. Spółka domagała się wyłączenia z powodu rzekomej braku bezstronności referendarza w sprawie dotyczącej solidarnej odpowiedzialności wspólników za zaległości podatkowe. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych konkretnych okoliczności uzasadniających wyłączenie, a jedynie subiektywne przekonanie o stronniczości.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie A. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2024 r., które oddaliło wniosek spółki o wyłączenie referendarza sądowego. Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu ze skargi spółki na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie, orzekającą o solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej za zaległości z tytułu nienależnie pobranych płatności z programu rolnośrodowiskowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych okoliczności uzasadniających wyłączenie referendarza. Spółka w zażaleniu domagała się uchylenia postanowienia WSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując, że zgodnie z art. 24 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), przepisy o wyłączeniu sędziego stosuje się odpowiednio do referendarza. Art. 20 p.p.s.a. nakłada na stronę wnoszącą o wyłączenie obowiązek wskazania i uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia. NSA podkreślił, że subiektywne przekonanie strony o stronniczości nie jest wystarczającą podstawą do wyłączenia, a przyczyny muszą wynikać z przepisów ustawy. W niniejszej sprawie referendarz sądowy złożył oświadczenie o braku okoliczności uzasadniających wyłączenie, a spółka nie przedstawiła żadnych dowodów podważających jego wiarygodność. NSA powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym strona żądająca wyłączenia musi udowodnić okoliczności podważające wiarygodność oświadczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wyłączenie referendarza sądowego, oparty jedynie na subiektywnym przekonaniu strony o jego stronniczości, nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawi konkretnych okoliczności uzasadniających wyłączenie zgodnie z przepisami ustawy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że zgodnie z art. 20 p.p.s.a., strona wnosząca o wyłączenie musi wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Subiektywne przekonanie o stronniczości nie jest wystarczającą podstawą, a przyczyny muszą wynikać z przepisów ustawy. W przypadku złożenia przez referendarza oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia, strona musi przedstawić dowody podważające jego wiarygodność.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 24 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 18 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 20
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 22 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przedstawienia przez stronę konkretnych okoliczności uzasadniających wyłączenie referendarza sądowego zgodnie z przepisami p.p.s.a. Subiektywne przekonanie strony o stronniczości referendarza nie stanowi podstawy do jego wyłączenia. Referendarz sądowy złożył oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia, a strona nie przedstawiła dowodów podważających jego wiarygodność.
Odrzucone argumenty
Argumentacja spółki oparta na subiektywnym odczuciu braku bezstronności referendarza.
Godne uwagi sformułowania
O wyłączeniu sądowego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia (...) to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie referendarza sądowego.
Skład orzekający
Anna Apollo
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego lub referendarza sądowego, obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia, znaczenie oświadczenia referendarza."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wyłączenia referendarza sądowego w postępowaniu administracyjnosądowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego, jakim jest wyłączenie organu orzekającego, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jakie są wymogi dowodowe przy składaniu takich wniosków.
“Kiedy można żądać wyłączenia referendarza? NSA wyjaśnia wymogi dowodowe.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GZ 363/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-11-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-10-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Apollo /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Wyłączenie sędziego Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 24 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2024 r.; sygn. akt VIII SPP/Wa 92/24 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej za zaległości z tytułu nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 9 sierpnia 2024 r. oddalił wniosek A. Sp. z o.o. w B. o wyłączenie referendarza sądowego od rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] marca 2024 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej za zaległości z tytułu nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego W uzasadnieniu WSA ocenił, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę uzasadniającą wyłączenie referendarza. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca spółka. W wywiedzionym zażaleniu wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie i rozpoznanie wniosku strony i orzeczenie zgodnie z żądaniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 24 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634, dalej: p.p.s.a.) przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie referendarza sądowego powinno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 20 p.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy. Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu sądowego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza referendarza sądowego od rozpoznania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie referendarza sądowego. Z akt sprawy wynika, że referendarz sądowy, którego wyłączenia domagała się skarżąca spółka, złożył oświadczenie, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Wobec niewskazania w zażaleniu jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważyłyby prawdziwość oświadczenia referendarza sądowego – stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie referendarza sądowego było zgodne z prawem. Podkreślić należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego czy referendarza sądowego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia (por. postanowienia NSA: z 12 marca 2012 r., sygn. akt I FZ 147/12, z 9 października 2013 r., sygn. akt II OZ 851/13 oraz z 24 września 2014 r., sygn. akt I OZ 754/14). Tym samym Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wniosek skarżącej o wyłączenie referendarza sądowego nie zasługiwał na uwzględnienie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI