I GZ 353/25

I GZ 353/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Michał Kowalski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 8 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 403/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 28 lutego 2025 r., nr 693/RT/2025 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu wniosku L. S. postanowieniem z dnia 2 lipca 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 403/25 na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – dalej jako p.p.s.a.) odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 28 lutego 2025 r. w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu osoby prawnej oraz zwrotu dofinansowania ze środków europejskich.
Pismem z dnia 2 kwietnia 2025 r. skarżący złożył skargę w treści, której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji bez uzasadnienia oraz bez dokumentów potwierdzających trudną sytuację finansowo-materialną skarżącego. Wskazał jedynie, że grozi mu niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody ze względu na wysokości zobowiązania do zapłaty oraz podniósł, że decyzja była już raz uchylona a sprawa toczy się kilka lat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że wystosowanie jedynie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie zawierającego żadnych dowodów, chociażby w postaci dokumentów potwierdzających trudną sytuację finansowo-materialną skarżącej uniemożliwia merytoryczną ocenę w ramach zasady skargowości.
W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca nie wskazała jednoznacznych dowodów uzasadniających udzielenie jej ochrony tymczasowej, również nie odwołała się do żadnej z przesłanek uprawniających do zastosowania tego rodzaju ochrony, ani nie powołała się na konkretne zdarzenia, które świadczyłyby o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji byłoby zasadne.
Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia skargi, ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. oraz art. 130 k.p.c. oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na decyzję w tej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
W judykaturze dominuje stanowisko kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (zob. postanowienia NSA: z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 2165/13, z 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, z 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11, z 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11 czy z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 – te i dalej powoływane orzeczenia NSA dostępne w Internecie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący uprawdopodobnić konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Za zasadne uznać należy przyjęcie, że skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt I FZ 98/16, postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FZ 40/16).
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając że skarżący nie wykazał, że w jego przypadku wystąpiła którakolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest prawidłowa.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, brak wystarczającego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie obligował Sądu I instancji do przeprowadzania postępowania wyjaśniającego.
Sąd nie mógł wezwać strony do usunięcia braków formalnych w trybie przewidzianym w art. 130 k.p.c. ponieważ nie znajduje on zastosowania w sprawie. W sprawach sądowoadministracyjnych zastosowanie ma natomiast art. 49 p.p.s.a., który jednak dotyczy jedynie takich sytuacji, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. W niniejszej sprawie tego rodzaju okoliczności nie zachodzą.
Jak wspomniano, ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do uprawdopodobnienia, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub doprowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak takiego uprawdopodobnienia nie może być uznany za brak formalny wniosku (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Uzasadnienie wniosku nie jest elementem obligatoryjnym, wpływającym na ważność wniosku i warunkującym jego dopuszczalność i nie podlega uzupełnieniu poprzez wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. Ma ono za zadanie jedynie wykazanie i uprawdopodobnienie zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a więc niedostateczne uzasadnienie nie powoduje odrzucenia wniosku, a jedynie uniemożliwia ewentualną ocenę okoliczności sprawy w kontekście przesłanek przewidzianych na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 kwietnia 2021 r. sygn. akt I GZ 68/21; z 5 sierpnia 2020 r. sygn. akt IGZ 172/20; z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt II GZ 169/20; z 17 października 2017 r. sygn. akt II GZ 769/17; z 7 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GZ 255/17; z 15 stycznia 2015 r. sygn. akt I FZ 482/14; z 19 marca 2014 r. sygn. akt I FZ 74/14; z 16 września 2014 r. sygn. akt I OZ 744/14; z 2 października 2013 r. sygn. akt I OZ 848/13 - treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Wbrew twierdzeniom skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. Przy ocenie wniosku skarżącego, Sąd I instancji wziął pod uwagę okoliczności wynikające z akt sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ocenił, że skarżący nie wykazał, że zachodzą przesłanki zawarte w tym przepisie. Z tego względu za prawidłową należy uznać ocenę Sądu, że skarżący nie uprawdopodobnił, że w tej sprawie wystąpiły przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., umożliwiające zastosowanie ochrony tymczasowej.
Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). Gdyby zatem taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, strona może przedstawić stosowną dokumentację wraz z nowym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Wskazać przy tym należy, że braki wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie mogą być uzupełnione w zażaleniu, natomiast – jak wskazano powyżej – na każdym etapie postępowania może zostać złożony nowy wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej wraz ze stosownymi dokumentami uzasadniającymi rzeczywiste możliwości finansowe strony. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na istnienie przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie odpowiednimi dokumentami źródłowymi.
Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.