I GZ 334/25

I GZ 334/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Salachna /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
III SA/Łd 330/25 - Wyrok WSA w Łodzi z 2026-01-09
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 czerwca 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 330/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sprawie ze skargi F. w P. na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 4 marca 2025 r. nr 2/2025/PR w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: Sąd I instancji) postanowieniem z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 330/25 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z 16 września 2024 r., w sprawie ze skargi F. w P. (dalej: skarżąca) na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 4 marca 2025 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania.
W skardze do WSA w Łodzi skarżąca sformułowała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Motywując wniosek skarżąca podniosła, że ma ciężką sytuację finansową, gdyż nie działała na zasadzie komercyjnej, a zgodnie ze swoimi celami statutowymi działa w celu ochrony celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich, jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami.
Po rozpoznaniu wniosku Sądu I instancji stwierdził, że argumentacja przedstawiona przez skarżącą jest niewystarczająca do uznania, iż w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które podlegałaby uwzględnieniu z urzędu i uzasadniałaby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
WSA w Łodzi podkreślił też, że uprawdopodobnienie istnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej i nie może polegać na przytoczeniu ogólnikowego stwierdzenia ale winno wskazywać na konkretne, poważne skutki wykonania tego aktu, w szczególności dla sytuacji finansowej strony. Powinno być poparte stosownymi dokumentami potwierdzającymi tę sytuację. Wysokość przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania, przy braku jakichkolwiek dokumentów obrazujących aktualną sytuację ekonomiczną strony skarżącej nie pozwala na sądowi na ocenę, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżąca złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji I i II instancji. Alternatywnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi. Do zażalenia skarżąca dołączyła sprawozdania finansowe za 2023 r. i 2024 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, w sprawach w których rozstrzygane są kwestie wstrzymania wykonania decyzji ciężar dowodzenia okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. zdecydowanie przesuwa się na stronę wnioskującą, gdyż tylko ona posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w rozpatrywanej sprawie – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. np. postanowienia NSA z dnia: 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też, aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony w sposób pozwalający na ocenę czy zaistniały przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji, skoro we wniosku tym skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, w jakiej kondycji finansowej się znajduje. Wobec tego Sąd I instancji zgodnie z prawem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skoro do dnia rozpatrzenia omawianego wniosku strona nie wskazała żadnych okoliczności, które w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadniałyby zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega jednak, że wskazany niedostatek wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został uzupełniony w zażaleniu, gdzie strona wskazała okoliczności, które jej zdaniem uprawdopodabniają niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem wydanej w sprawie decyzji. Chodzi tu o załączone do zażalenia sprawozdania finansowe.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w zażaleniu tabele zestawienia poszczególnych pozycji bilansu skarżącej za lata 2023 – 2024 oraz tabele rachunku zysków i strat, jak i wyjaśnienia skarżącej uprawdopodabniają wystąpienie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Biorąc pod uwagę sytuację finansową skarżącej należało przyjąć, że natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki i wyrządzi znaczną szkodę skarżącej. W sprawie uprawdopodobniono, że skarżąca obecnie nie ma środków pieniężnych, które umożliwiłyby zwrot dofinansowania.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.