I GZ 325/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-10-31
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie sądowoadministracyjnedoręczeniepełnomocnictwotermin do wniesienia skargizasada informowaniazasada zaufaniak.p.a.p.p.s.a.zażalenieNSA

NSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając, że organ administracji naruszył zasady postępowania, nie informując strony o skuteczności doręczenia decyzji pełnomocnikowi po wypowiedzeniu mu pełnomocnictwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę K. G. jako wniesioną po terminie, uznając decyzję za skutecznie doręczoną pełnomocnikowi przed wypowiedzeniem mu pełnomocnictwa. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że organ administracji naruszył zasady postępowania (art. 8 i 9 k.p.a.), nie informując strony o wcześniejszym doręczeniu decyzji pełnomocnikowi i o dacie tego doręczenia. NSA uznał, że termin do wniesienia skargi otworzył się z dniem doręczenia decyzji skarżącemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 marca 2022 r. odrzucił skargę K. G. na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej dotyczącą solidarnej odpowiedzialności za zwrot dofinansowania z funduszy UE. Sąd I instancji uznał, że skarga została wniesiona po terminie, ponieważ decyzja została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącego w trybie art. 44 § 4 k.p.a. w dniu 7 października 2021 r., a cofnięcie pełnomocnictwa przez skarżącego w dniu 21 września 2021 r. nie miało wpływu na skuteczność tego doręczenia. Skarżący wniósł skargę 6 grudnia 2021 r., co Sąd I instancji uznał za przekroczenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. NSA stwierdził, że organ administracji naruszył zasady postępowania, nie informując skarżącego o wcześniejszym doręczeniu decyzji pełnomocnikowi oraz o dacie tego doręczenia, co stanowiło naruszenie art. 8 i 9 k.p.a. W ocenie NSA, wobec naruszenia tych zasad, termin do wniesienia skargi otworzył się z dniem doręczenia decyzji bezpośrednio skarżącemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale naruszenie zasad postępowania przez organ (brak informowania o wcześniejszym doręczeniu) powoduje, że termin do wniesienia skargi otwiera się z dniem doręczenia decyzji bezpośrednio stronie.

Uzasadnienie

Organ administracji naruszył zasady informowania (art. 9 k.p.a.) i prowadzenia postępowania budzącego zaufanie (art. 8 k.p.a.), nie informując strony o fakcie doręczenia decyzji pełnomocnikowi po wypowiedzeniu mu pełnomocnictwa. W związku z tym, termin do wniesienia skargi na decyzję rozpoczął bieg od dnia doręczenia decyzji bezpośrednio skarżącemu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi wniesionej po terminie.

Pomocnicze

k.p.a. art. 44 § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Tryb doręczenia decyzji przez organ.

k.p.a. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 9 § zdanie pierwsze

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych.

p.p.s.a. art. 53 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie terminu do wniesienia skargi.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

p.p.s.a. art. 197 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ naruszył zasady postępowania administracyjnego (art. 8 i 9 k.p.a.), nie informując strony o wcześniejszym doręczeniu decyzji pełnomocnikowi po wypowiedzeniu mu pełnomocnictwa. Naruszenie zasad postępowania przez organ powoduje, że termin do wniesienia skargi otwiera się z dniem doręczenia decyzji bezpośrednio stronie.

Odrzucone argumenty

Skarga została wniesiona po terminie, ponieważ decyzja została skutecznie doręczona pełnomocnikowi przed wypowiedzeniem mu pełnomocnictwa.

Godne uwagi sformułowania

organ nie poinformował strony o wcześniejszym wyekspediowaniu decyzji do pełnomocnika, któremu następnie skarżący wypowiedział pełnomocnictwo, ani o dacie doręczenia decyzji pełnomocnikowi naruszył zasadę informowania, wyrażoną w art. 9 zdanie pierwsze k.p.a. godziło także w zawartą w art. 8 § 1 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi [...] otworzył się z dniem doręczenia decyzji skarżącemu

Skład orzekający

Beata Sobocha-Holc

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad doręczania pism procesowych i administracyjnych w kontekście wypowiedzenia pełnomocnictwa oraz naruszenia zasad k.p.a. przez organ."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ nie informuje strony o doręczeniu decyzji pełnomocnikowi po wypowiedzeniu mu pełnomocnictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad proceduralnych w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, które mają bezpośredni wpływ na prawo do sądu i terminowość zaskarżania decyzji. Jest to istotne dla praktyków.

Czy utrata pełnomocnictwa chroni przed terminem na skargę? NSA wyjaśnia, kiedy organ musi informować!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GZ 325/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
V SA/Wa 202/22 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2022-03-21
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 8 par. 1, art. 9 zdanie pierwsze, art. 44 par. 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 31 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 202/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 17 września 2021 r. nr DZF-XII.025.31.2021.IM.5 w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej członków zarządu stowarzyszenia z tytułu zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 21 marca 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 202/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. G. (dalej: skarżący) na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej
z 17 września 2021 r. w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków unijnych.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że skarga została wniesiona po terminie i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji przyjął, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącego w trybie art. 44 § 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) z dniem 7 października 2021 r. W ocenie WSA na skuteczność doręczenia decyzji, wyekspediowanej przez organ 20 września 2021 r., nie miało wpływu cofnięcie przez skarżącego pełnomocnictwa 21 września 2021 r.,
o którym organ został powiadomiony 22 września 2021 r. (e-mail skarżącego; pisemne powiadomienie wpłynęło do Ministerstwa 28 września 2021 r.). Wobec skutecznego doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącego ponowne przesłanie przez organ odpisu decyzji skarżącemu miało jedynie charakter informacyjny i nie mogło zostać uznane za zdarzenie powodujące rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi w rozumieniu art. 53 § 1 p.p.s.a. Tym samym – wobec upływu terminu do wniesienia skargi z dniem 8 listopada 2021 r. – skarga wniesiona przez skarżącego 6 grudnia 2021 r. podlegała odrzuceniu.
W zażaleniu na postanowienie z 21 marca 2022 r. skarżący zarzucił orzeczeniu naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i wniósł o uchylenie postanowienia
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Uzasadniając zażalenie skarżący podniósł, że przyjęta przez Sąd I instancji wykładnia, zgodnie z którą wypowiedzenie pełnomocnictwa wiąże organ z chwilą powiadomienia o tym fakcie, narusza konstytucyjną zasadę prawa do sądu, która nie powinna być ograniczana w drodze wykładni silnie zorientowanej na przeciwdziałanie paraliżowaniu skutecznego doręczania decyzji przez organ. Skarżący ponadto stwierdził, że gdyby organ ponownie doręczając decyzję na nowy adres zawarł informację, że podjęto już próbę jej doręczenia pełnomocnikowi lub że termin do wniesienia skargi na decyzję upływa w dniu 8 listopada 2021 r., to złożyłby skargę
w terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Należy stwierdzić – co uszło uwadze Sądu I instancji – że przesyłając skarżącemu decyzję wraz z pouczeniem o trybie jej zaskarżenia do sądu administracyjnego, organ nie poinformował strony o wcześniejszym wyekspediowaniu decyzji do pełnomocnika, któremu następnie skarżący wypowiedział pełnomocnictwo, ani o dacie doręczenia decyzji pełnomocnikowi na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. Tym samym naruszył zasadę informowania, wyrażoną
w art. 9 zdanie pierwsze k.p.a., zgodnie z którą organy są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Takie działanie organu godziło także w zawartą
w art. 8 § 1 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Naruszenie wyżej wskazanych przepisów k.p.a. przez organ, posiadający wiedzę o podjętych w ramach postępowania administracyjnego czynnościach, które wpływały na możliwość skutecznego zaskarżenia wydanej decyzji do sądu administracyjnego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwala na przyjęcie, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 17 września 2021 r. otworzył się z dniem doręczenia decyzji skarżącemu.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI